Zachowek

Zachowek - forma ochrony interesów osób najbliższych spadkodawcy, którym przysługuje roszczenie względem spadkobierców powołanych do dziedziczenia o zapłatę określonej sumy pieniężnej zwanej zachowkiem. Obowiązek ten powstaje w chwili śmierci spadkodawcy i należy do długów spadkowych. Ratio legis polega tu na wyjściu z założenia, że każdy człowiek w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia choćby części majątku swym najbliższym, a może się zdarzyć, że spadkodawca sporządzając testament pominie takie osoby. Zachowek zabezpiecza interesy osób najbliższych pominiętych przez spadkodawcę w testamencie.

Uprawnieni do zachowku

Podmioty uprawnione:

• zstępni
• małżonek
• rodzice spadkodawcy, jeśli byliby powołani do spadku z ustawy.

Wyłączenia:

1. osoby uznane za niegodne
2. osoby, które zrzekły się dziedziczenia lub odrzuciły spadek przysługujący im z mocy ustawy
3. małżonek wyłączony od dziedziczenia w trybie artykułu 940 kc
4. osoby wydziedziczone przez spadkodawcę

osoby z pkt. 1 i 2 są traktowane jakby nie dożyły otwarcia spadku

Spadkobiercy uprawnieni do zachowku: W sytuacji kiedy ich udział w spadku nie pokrywa należnego im zachowku.

Powstanie roszczenia: Roszczenie powstaje, gdy uprawniony nie otrzymał go w innej postaci niż powołanie do dziedziczenia.

Zobowiązani z tytułu zachowku

• spadkobiercy powołani do dziedziczenia
• obdarowani darowizną doliczoną do spadku

Wysokość zachowku

Wysokość zawsze określa się w oznaczonej kwocie pieniężnej, która zależy od:

• wartości całego spadku
• wielkości udziału spadkowego, który przypadłby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym
• czy uprawniony jest trwale niezdolny do pracy
• czy uprawniony zstępny spadkodawcy jest osobą małoletnią

Uprawnionemu, który jest trwale niezdolny do pracy oraz małoletniemu zstępnemu należy się 2/3 udziału spadkowego, który przypadłby mu przy dziedziczeniu ustawowym. Wszystkim pozostałym należy się 1/2 udziału spadkowego, który przypadałby im przy dziedziczeniu ustawowym.

Zagadnienia szczegółowe

Odpowiedzialność uprawnionego do zachowku:

• za zachowek - zawsze ogranicza się do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek
• za zapisy i polecenia - gdy uprawniony jest powołany do dziedziczenia wtedy jego odpowiedzialność za zapisy i polecenia ogranicza się do wysokości nadwyżki przekraczającej wartość udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczenia należnego uprawnionemu zachowku.

Zmniejszenie zapisów i poleceń:

Spadkobiercy obowiązani do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku mogą żądać stosunkowego zmniejszenia zapisów i poleceń.

• Jeżeli spadkodawca nie zostawił żadnych wskazówek w testamencie, to zapisy i polecenia zostaną zmniejszone w stosunku do ich wartości.
• Dalszy zapis i polecenie również podlegają stosunkowemu zmniejszeniu.

Zobacz też

• Prawo spadkowe

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.