Zagórze Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zagórze Śląskie
Widok na wieś z wieży zamkowej
Widok na wieś z wieży zamkowej
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wałbrzyski
Gmina Walim
Liczba ludności (2010) ok. 450
Strefa numeracyjna (+48) 74
Tablice rejestracyjne DBA
SIMC 0856480
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zagórze Śląskie
Zagórze Śląskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórze Śląskie
Zagórze Śląskie
Ziemia 50°45′N 16°24′E/50,750000 16,400000Na mapach: 50°45′N 16°24′E/50,750000 16,400000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zagórze Śląskie (dawniej: Kiensberg, Kinaw, Königsberg, Koenigsberg, Chojna, Chojnów, Choina[1]; niem. Kynau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

Wieś jest usytuowana w dolinie Bystrzycy, pomiędzy Górami Sowimi i Górami Czarnymi.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Graniczy ze wsiami: Jugowice, Niedźwiedzica, Dziećmorowice, Lubachów, Michałkowa

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy pierwotna nazwa miejscowości wywodziła się od polskiego słowa oznaczającego iglaste drzewo z rodziny sosnowatych - choinę - [2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu zalicza ją do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się od tego drzewa - "von choina = Fichte" wymieniając również nazwę zanotowaną w formie Kynau i podając jej pierwotne znaczenie "Fichtendorf" - "Świerkowa wieś"[2].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Zagorze.[3][4]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś powstała jako osada związana z zamkiem Grodno i nosiła tą samą co zamek nazwę, co powoduje trudności z ustaleniem czy dokumenty odnoszą się do miejscowości czy do zamku. Wiadomo, że w 1372 roku, istniał folwark u podnóża zamku. W kolejnych stuleciach Zagórze Śląskie należało do kolejnych właścicieli zamku.

W 1825 roku we wsi było 61 domów, folwark, wolne sołectwo, szkoła ewangelicka, przytułek, browar, gorzelnia, bielnik, 3 młyny wodne, olejarnia, tartak, młyn do mielenia kory dębowej, folusz, sezonowa cegielnia, 5 warsztatów bawełnianych oraz 53 warsztaty lniane.

W 2 połowie XIX wieku, nastąpił remont i udostępnienie Zamku zwiedzającym, co spowodowało przekształcenie się Zagórza w miejscowość letniskową.

Na początku XX atrakcyjność Zagórza wzrosła wraz z uruchomieniem Kolei Bystrzyckiej oraz utworzeniem Jeziora Lubachowskiego.

W okresie międzywojennym w Zagórzu funkcjonowało 5 hoteli i pensjonatów, dysponujących ok 100 miejscami noclegowymi, oraz schronisko młodzieżowe z 38 miejscami i polem namiotowym.

Po II wojnie światowej miejscowość zachowała turystyczny charakter[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Dawny dworzec kolejowy
Zamek Grodno
Centrum Zagórza Śl.
Jezioro Lubachowskie, niedaleko Zagórza Śl.
Mapa Zagórza Śl.
Most kamienny na drodze Lubachów - Jugowice, Zagórze Śl.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

inne zabytki:

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny zielony Szlak Zamków Piastowskich do Grodźca

szlak turystyczny żółty żółty szlak: PKP Wałbrzych GłównyZamek Nowy DwórJedlina-ZdrójNiedźwiedzica – Zagórze Śląskie – Zamek GrodnoBystrzyca GórnaŚwidnicaŚlężaWieżycaPKP w SobótceWrocław

szlak turystyczny niebieski Europejski długodystansowy szlak pieszy E3 AtlantykMorze Czarne

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, Tom 10 Góry Wałbrzyskie, Podgórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2005
  2. 2,0 2,1 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 54.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae, T. 14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 24.10.2012]. s. 192.
  6. Józef Pilch: Zabytki Architektury Dolnego Śląska, Wrocław, 1978
  7. 7,0 7,1 Józef Pilch: Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa, 2005

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, Tom 10 Góry Wałbrzyskie, Podgórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2005, ss. 533-8

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]