Zagożdżonka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zagożdżonka
Zagożdżonka
Zagożdżonka w Puszczy Kozienickiej
Lokalizacja Europa
Polska
Źródło okolice Czarnej
Ujście Wisła
Świerże Górne
51°39′42″N 21°29′03″E/51,661667 21,484167
Długość 39,9 km
Powierzchnia zlewni 568,5 km²
rzeki Polski

Zagożdżonkarzeka, lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 39,9 km, a powierzchnia dorzecza 568,5 km². Wypływa pod wsią Czarna i płynie przez Puszczę Kozienicką, miasta: Pionki i Kozienice do ujścia w Świerżach Górnych. Nazwa wzięła się od osady młynarskiej Zagożdżon. Już w średniowieczu Zagożdżonka wykorzystywana była jako źródło energii. Znajdowały się tu liczne młyny i tartaki. Jeszcze w pierwszych latach powojennych pracowało na niej kilkanaście młynów. Energia spadku jej wód napędzała hamernię. W tym celu około 1781 roku przekopano kanał z Kociołek do Kozienic i zmieniono jej bieg (pierwotnie rzeka płynęłą od Kociołek przez Śmietanki do Janikowa. Pozostałością jej starego koryta jest zabagniona dolinka, ciągnąca się od młyna w Kociołkach do młyna w Śmietankach.

Na terenie Kozienic znajdują się dwa zbiorniki retencyjne: Hamernia o powierzchni 4,0 ha i pojemności ok. 20 tys. m³ oraz tzw. Stary Młyn o powierzchni 1,2 ha i pojemności ok. 14 tys. m³[potrzebne źródło].

Zagożdżonka w Puszczy Kozienickiej (Królewskie Źródła)
Rozlewisko Zagożdżonki, Puszcza Kozienicka (Królewskie Źródła)

W 2004 roku prowadzone były badania monitoringowe rzeki Zagożdżonka w trzech punktach: Kociołki, Cudów i Nowa Wieś. Badania te wykazały, iż badany odcinek rzeki charakteryzował się IV klasą (niezadowalającą) czystości. Parametrami determinującymi jakość wody rzeki w m. Kociołki były: barwa, substancje organiczne, związki biogenne, selen i stan sanitarny. Nieco korzystniejszą sytuację zaobserwowano w punktach zlokalizowanych w m. Cudów (9,7 km) oraz przy ujściu do Wisły (4,0 km). Mimo iż na tym odcinku Zagożdżonka prowadziła wody również o IV klasie czystości, to jednak ilość wskaźników zakwalifikowanych do klasy IV i V uległa zdecydowanemu zmniejszeniu[potrzebne źródło].

Atrakcją przyrodniczą tej rzeki jest m.in. bóbr europejski. W 1224 roku Leszek Biały przyznał biskupowi Iwonowi prawo łowienia bobrów na rzece Czarnej (Zagożdżonka). Na skutek polowań i zmiany środowiska bóbr wyginął na terenie Puszczy Kozienickiej pod koniec XVIII wieku. W dniu 24 listopada 1991 roku bobry zostały sprowadzone ponownie (reintrodukowane) na teren Puszczy Kozienickiej i objętej ochroną. Bobry zaaklimatyzowały się i znajdując dogodne warunki do rozrodu sukcesywnie zasiedliły około 15 kilometrowy odcinek rzeki.

Dopływy: