Zakład Karny Wrocław nr 1

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ZK Wrocław nr 1
Zaklad Karny Wroclaw.JPG
Adres 50-211 Wrocław
ul. Kleczkowska 35
Rodzaj zakład karny
Jednostka nadrzędna OISW Wrocław
Przeznaczenie ZK typu zamkniętego, dla odbywających karę po raz pierwszy, typu zamkniętego dla młodocianych, areszt śledczy dla kobiet i mężczyzn
Kierownictwo jednostki ppłk mgr Wiesław Oleksiak
Pojemność 1375
Rok powstania 1889 r.
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ZK Wrocław nr 1
ZK Wrocław nr 1
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ZK Wrocław nr 1
ZK Wrocław nr 1
Ziemia 51°07′38,75″N 17°01′46,02″E/51,127430 17,029450Na mapach: 51°07′38,75″N 17°01′46,02″E/51,127430 17,029450
widok od strony ul. Reymonta; na murze więziennym tablica pamiątkowa poświęcona ofiarom oraz osobna tablica ku pamięci pomordowanych tu Czechów

ZK Wrocław Nr 1więzienie przy ul. Kleczkowskiej we Wrocławiu (osiedle Kleczków). Zbudowane w 1895 według projektu Maxa Lebena i Heinricha Butza.

W latach 1917–1919 była tu więziona Róża Luksemburg.

W III Rzeszy poza lokalnymi więźniami przebywali tu kolejno: Czesi po aneksji 1939, Polacy z terenów wcielonych do Rzeszy i ukarani robotnicy przymusowi, obywatele krajów Europy Zachodniej (Nacht und Nebel). Do 1945 w więzieniu wykonywano wyroki śmierci (przy pomocy gilotyny[1]). Podczas wojny zginęło tu 869 osób[2], w tym wielu Czechów i Słowaków, np. aresztowanych jesienią 1939, oraz Polaków. Ciała zakopywano w Rędzinie lub na dziedzińcu więziennym.

Po wojnie w więzieniu przetrzymywano członków organizacji niepodległościowych, z których wielu rozstrzelano, część zmarła z powodu złych warunków[3]. Ich groby znajdują się na Cmentarzu Osobowickim na polach 120 i 81a. Od 1945 do 1989 wykonywano tu wyroki śmierci (przez rozstrzelanie i powieszenie), m.in. 18 lipca 1946 w magazynie więzienia rozstrzelano Helenę Motykę, Edwarda Szemberskiego, Romana Roszowskiego i Idziego Piszczałka[4], natomiast 15 kwietnia 1947 rozstrzelano kapitana Eugeniusza Werensa[5]. 24 kwietnia 1953 wykonano egzekucję na Włodzimierzu Pawłowskim i Józefie Radłowskim[6].

Obecnie zakład zamknięty dla mężczyzn odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy oraz dla młodocianych z oddziałami: aresztu śledczego dla mężczyzn i kobiet oraz oddziałem półotwartym i dwoma oddziałami terapeutycznymi: dla uzależnionych od alkoholu oraz uzależnionych od środków odurzających.

Więzienie na Kleczkowskiej pojawiło się w spektaklu telewizyjnym pt. Golgota Wrocławska. Wzmianka o nim pojawia się również w książce Margot Michała Witkowskiego.

Przypisy

  1. Wojciech Trębacz, Wrocławska gilotyna, str. 88-92
  2. inne dane wskazują liczbę 775 osób, w tym 380 Czechów i Słowaków, 264 Polaków i 100 Niemców
  3. liczbę zabitych lub zmarłych przez pierwsze 10 lat po wojnie szacuje się na ponad 800
  4. Jerzy Bednarek, OBUIAD IPN Łódź, Stacja Czastary
  5. Balbus, Bigaczewicz, Człowiek z piętnem wyroku śmierci
  6. K. Szwagrzyk OBEP Wrocław, Sędzia-śmierć

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons