Zakaz handlu w niedziele i święta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zakaz handlu w niedziele i święta – przepis, stosowany w niektórych krajach, zakazujący otwierania placówek handlowych w niedziele i święta. Obowiązuje m.in. w Niemczech (także w krajach niemieckojęzycznych – Austria, Szwajcaria), gdzie nazywany jest Sonntagsruhe i jest częścią ogólniejszej grupy przepisów zwanych Ladenschlussgesetz (w wolnym tłumaczeniu "prawem zamykania sklepów"; czasem nazywa się je Ladenöffnungsgesetz – "prawem otwierania sklepów"), szczegółowo określających terminy, w jakich dozwolony jest handel w poszczególnych krajach związkowych.

W krajach, gdzie obowiązuje zakaz handlu w niedziele, od zasady tej stosowane są liczne wyjątki, pozwalające na sprzedaż określonych grup towarów (np. nabiał i pieczywo, słodycze, paliwa), w określonych miejscach (np. miejsca imprez masowych, piekarnie, stacje benzynowe) lub w określony sposób (np. sprzedaż z automatów).

W Niemczech od wielu lat trwała dyskusja nad zliberalizowaniem zasad Ladenschlussgesetz i Sonntagsruhe, szczególnie nasilona po zjednoczeniu Niemiec, kiedy mieszkańcy wschodnich landów, nieprzyzwyczajeni do sklepów zamkniętych w niedziele, wymuszali odstępowanie od tych przepisów.

Protesty pracowników przeciwko zakazowi handlu[edytuj | edytuj kod]

We Francji zatrudnieni stoją często po stronie pracodawców, bo niedzielne zamknięcie tylko 14 sklepów Castoramy i Leroy Merlin odbiłoby się na zarobkach 7 tys. osób (według przedstawicieli sieci). Dodatkowo co piąty pracownik to uczeń pracujący tylko w weekendy.

Strajki i protesty pracowników przeciwko zakazowi handlu wynikają m.in. z decyzji sądu, gdzie konkurencja (sama dostała zakaz pracy, a zamknięcie sklepów w Paryżu kosztowało ją 15-20 proc. rocznych zysków) oczekiwała tego samego wobec innych.

W samej Francji wolna od pracy niedziela jest chroniona od 1906 r. poza wyjątkami od reguły - m.in. sprzedawcami żywności, handlarzami ryb, piekarzami (obecnie tylko do pierwszej po południu) czy kwiaciarkami. Centroprawicowy rząd Nicolasa Sarkozy'ego w 2009 r. złagodził prawo. Od tego czasu merowie i burmistrzowie mają prawo do wyznaczenia stref niedzielnego handlu (np. w miejscach popularnych wśród turystów czy strefach handlowych). Pracownikom zagwarantowano podwójne wynagrodzenie za pracę w niedzielę lub prawo do odmowy jej wykonania[1].

Sytuacja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce niektóre koła polityczne przychylają się ku projektowi wprowadzenia zakazu handlu w niedziele. Argumenty za wprowadzeniem tego zakazu najczęściej opierają się na optyce prorodzinnej i prochrześcijańskiej, podają także przykłady z krajów sąsiednich – m.in. niemieckiej Sonntagsruhe. Argumenty wytaczane przeciw wprowadzeniu zakazu wskazują m.in. na niebezpieczeństwo wzrostu bezrobocia, spadku popytu, a także na te kraje, w których przepisy państwowe nie ingerują w wolność handlu. W rezultacie wielomiesięcznej dyskusji publicznej w roku 2007 uchwalona została ustawa[2], zakazująca handlu w niektóre święta, ale nie w niedziele[3]. Ustawa weszła w życie 26 października 2007, a pierwszym dniem objętym zakazem był dzień Wszystkich Świętych 1 listopada 2007.

Ustawa zakazuje pracy osób zatrudnionych na podstawie stosunku pracy we wszelkich placówkach handlowych, bez żadnych wyjątków. Za placówki handlowe Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uważa wszelkie instytucje i zakłady, których działalność główna polega na kupowaniu towarów w celu ich dalszej odsprzedaży, w tym sklepy, apteki, stacje benzynowe, składy węgla i materiałów budowlanych, a także handel za pomocą internetu. Potem jednak uznano, że apteki i stacje benzynowe jako instytucje wyższej użyteczności publicznej są spod zakazu wyjęte[4].

Handel (według interpretacji Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej) może też być prowadzony przez właścicieli jednoosobowych firm, osoby zatrudnione na umowy cywilnoprawne (jak umowa zlecenia), a także franczyzobiorców oraz zatrudnionych na podstawie umowy agencyjnej. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wydało w tej sprawie komunikat o treści:

 z komunikatu Ministerstwa[5]
Nie ma przeszkód prawnych, aby w placówkach handlowych w święta pracę wykonywali ich właściciele lub inne osoby pracujące na podstawie umów cywilnych. (...) Nowela [ustawowa] dopuszcza możliwość pracy w placówkach handlowych przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na użyteczność społeczną lub codzienne potrzeby ludności

Zakaz obejmuje w Polsce następujące dni ustawowo wolne od pracy (brzmienie za ustawą o dniach wolnych od pracy[6]):

W 2014 roku Sejm odrzucił obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy wprowadzający zakaz pracy w placówkach handlowych w niedzielę[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. http://wyborcza.biz/biznes/1,100896,14706020,Francuzi_spieraja_sie_o_handel_w_niedziele.html
  2. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1239)
  3. Jeśli jednak święto wypada w niedzielę, jak np. w Niedzielę Wielkanocną albo w Zielone Świątki, to zakaz obowiązuje.
  4. eGospodarka.pl
  5. "Nowa Trybuna Opolska"
  6. Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 28)
  7. 7,0 7,1 7,2 Tablice świąt ruchomych
  8. Druk nr 2113