Zakliczyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Zakliczynwieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw.
Zakliczyn
Herb Flaga
Herb Zakliczyna Flaga Zakliczyna
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Zakliczyn
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie 1 stycznia 2006
Burmistrz Jerzy Soska
Powierzchnia 4,02 km²
Populacja (2008)
• liczba ludności
• gęstość

1 534[1]
382 os./km²
Strefa numeracyjna
14
Kod pocztowy 32-840
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zakliczyn
Zakliczyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakliczyn
Zakliczyn
Ziemia 49°51′22″N 20°48′50″E/49,856111 20,813889Na mapach: 49°51′22″N 20°48′50″E/49,856111 20,813889
Wikisłownik Hasło Zakliczyn w Wikisłowniku

Zakliczynmiasto[2] i siedziba gminy Zakliczyn w powiecie tarnowskim (woj. małopolskie) na prawym brzegu Dunajca. Zakliczyn leży na Pogórzu Rożnowskim w dolinie (206–250 m n.p.m.) na płaskim, szerokim i otwartym w kierunku północnym terenie, między dolnym biegiem rzeki Paleśnianka i potoku Wolanka w otoczeniu zalesionych wzgórz o wysokości od 300 do 503 m n.p.m.

Miejscowość posiada drugi co do wielkości[potrzebne źródło] w województwie rynek (170 na 100 m) z odrestaurowanym Ratuszem.

Zakliczyn jest ośrodkiem administracyjno-usługowym dla okolicznych wiosek i posiada niezbędne instytucje użyteczności publicznej.

Zabudowę niegdyś "Białego Miasteczka" dziś stanowią w zdecydowanej większości domki jednorodzinne skupione wokół 22 ulic i zamieszkane obecnie przez około 1600 mieszkańców.

Historia[edytuj | edytuj kod]

ą latach 1557-1934 był miasteczkiem; prawa miejskie za sprawą Spytka Wawrzyńca Jordana nadał mu król Zygmunt II August. W latach 1975-1998 Zakliczyn administracyjnie należał do woj. tarnowskiego. Pod koniec lipca 2005 r. Rada Ministrów podjęła decyzję o przywróceniu praw miejskich Zakliczynowi z dniem 1 stycznia 2006[2].

Z Zakliczyna pochodził Mikołaj Jordan (słow. Mikuláš Jordán), od 19 lutego 1506 r. starosta spiski. W historii parafii znajduje się informacja iż Zygmunt Tarło, kasztelan sądecki, z grupą wybitniejszych osobistości pisał do papieża Grzegorza XV, aby pozwolił   franciszkanom-reformatom osiedlić się w Polsce. Gdy ci przybyli do kraju, jako pierwszy wystąpił w 1621 roku z propozycją wystawienia im klasztoru w Zakliczynie nad Dunajcem. Zakonnicy przybyli dnia 19 VI 1622 roku, wprowadzeni przez syna fundatora Andrzeja Tarło. Pierwsze zabudowania klasztorne były drewniane. W latach 1645 - 1651 drugi syn fundatora Zygmunt Aleksander Tarło[3], kasztelan Przemyski, razem z żoną Elżbietą z Kostków ( krewną św. Stanisława),polecił wystawić murowany kościół i klasztor pw. Matki Boskiej Anielskiej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Zespół klasztorny reformatów w Zakliczynie

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[4] na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • układ urbanistyczny, XVI-XIX, nr rej.: A-21 z 9.09.1976
  • kościół par. pw. św. Idziego, 1739-68, nr rej.: I-3-20 z 13.10.1947 oraz 316 z 22.11.1971
  • cmentarz przykościelny, nr rej.: j.w.
  • zespół klasztorny reformatów, poł. XVII-XIX, nr rej.: 11-Be-6-Kr-36 z 18.02.1936 oraz 317 z 22.11.1971; (w którym przebywał pod koniec życia i tu zmarł w 1881 r. werbownik ochotników do powstania 1863 r. powstaniec, więzień, ks. Euzebiusz Teofil Chojnacki – ojciec Alojzy).
  • kościół pw. MB Anielskiej, z fundacji w latach 1651-1650 Zygmunta Aleksandra Tarły[3],kasztelan Przemyski, razem z żoną Elżbietą z Kostków ( krewną św. Stanisława),polecił wystawić murowany kościół i klasztor pw. Matki

Boskiej Anielskiej.

  • klasztor, XVII, 2 poł. XIX,[5]
  • Cmentarz wojenny nr 293 - Zakliczyn, 1915-16, nr rej.: A-135/M z 28.03.2008
  • Cmentarz wojenny nr 294 - Zakliczyn
  • ratusz, pocz. XIX, nr rej.: A-270 z 25.10.1985
  • dom, ul. Mickiewicza 23, drewn., 1763, nr rej.: A-271 z 25.10.1985
  • dom, ul. Mickiewicza 12, drewn., 1858, nr rej.: A-235 z 28.09.1981
  • dom, ul. Mickiewicza 35, drewn., 1 poł. XIX, nr rej.: A-361 z 6.10.1993

Sport[edytuj | edytuj kod]

LKS Dunajec Zakliczyn – klub piłkarski z Zakliczyna w województwie małopolskim. Klub powstał w 1973 roku. Od sezonu 2008/2009 zespół seniorów klubu grał w V lidze tarnowsko-nowosądeckiej. W sezonie 2009/2010 zajął 2 miejsce w tabeli i ponownie – po 18 latach – uzyskał awans do IV ligi małopolskiej. Po rundzie jesiennej obecnego sezonu zajmuje 15 miejsce z dorobkiem 12 pkt. Klub posiada także drużyny młodzieżowe – juniorów młodszych i starszych, trampkarzy młodszych i starszych. Przy klubie działa też zespół oldboyów. Trenerem seniorów Dunajca jest Wacław Maciosek. Prezesem – od lipca 2010 – Jacek Świderski. Trenerem juniorów – Krzysztof Krauze. Trenerem trampkarzy – Łukasz Oświęcimski. Klub posiada własny stadion sportowy składający się z trzech boisk piłkarskich (głównego i 2 treningowych) oraz hali sportowej wraz z zapleczem. W październiku 2010 oddana do użytku została kryta trybuna na 366 miejsc.

W czerwcu 2008 r. w Zakliczynie odbyły się mistrzostwa Polski w podnoszeniu ciężarów mężczyzn.

Przypisy

  1. Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 1.10.2009].
  2. 2,0 2,1 Dz. U. z 2005 r. Nr 141, poz. 1185
  3. Jerzy Antponi Kostka: Kostkowie herbu Dąbrowa. Koszalin: Z.P. POLIMER, 2010, s. 80, 252 i 253. ISBN 978-83-89976-40-6.
  4. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo małopolskie. [dostęp 23 września 2008].
  5. Materiały do biografii genealogii i historii rodu Kostków herbu Dąbrowa,  zeszyt nr 2,praca zbiorowa pod red. Barbary Fabiszewskiej. Wyd.  Stowarzyszenie Rodu Kostków,  Białystok-Koszalin 2012, ISBN 978-83-927099-0-9, s. 36, 37, 38, 39 i 40

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Panorama miasta[edytuj | edytuj kod]

Zakliczyn – widok ze zbocza wsi Roztoka
Wikinews-logo.svg
Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews na temat odzyskania praw miejskich przez Zakliczyn