Order Świętego Stefana (Toskania)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zakon św. Stefana)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Order Świętego Stefana
Awers
Awers komandorii orderu
Awers
Awers insygniów wielkiej wstęgi w 1893
Awers
Awers gwiazdy orderowej w 1820
Baretka
Baretka
Ustanowiono 1561 – zakon rycerski
1817 – order państwowy
1859 – order domowy
Symbol zakonu św. Stefana

Order Świętego Stefana Papieża i Męczennika (it.: Ordine di Santo Stefano Papa e Martire) – zakon rycerski, a następnie odznaczenie toskańskie, założone przez księcia Kosmę Medyceusza z Florencji w 1561 roku. Patronem jego był św. Stefan, papież i męczennik, w święto którego wojska medycejskie pokonały Francuzów pod Marciano w 1554 roku. Obecnie order domowy linii toskańskiej Habsburgów Lotaryńskich.

Dawna siedziba Zakonu w Pizie

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zakon ten był początkowo zakonem morskim, miał bronić Włoch od muzułmańskich i pirackich ataków od strony morza oraz uwalniać siłą chrześcijańskich jeńców z niewoli tureckiej. Opierał się na regule benedyktyńskiej, przyznanej przez papieża Piusa V w tym samym roku, w którym powstał. Wielkim mistrzem został sam założyciel, a prawo do noszenia tego tytułu mieli wyłącznie jego potomkowie. Główna siedziba tego zgromadzenia mieściła się w Pizie, a jego bazą było portowe miasto Livorno. Do zakonu przyjmowani byli tylko szlachcice, którzy przez 3 lata pobytu w klasztorze doskonalili się w sztuce wojennej.

Zakon brał udział w licznych akcjach militarnych. W 1565 roku jego rycerze weszli w skład odsieczy dla joannitów, broniących się na Malcie. W bitwie pod Lepanto uczestniczyło 12 okrętów zakonu, przyczyniając się w znacznym stopniu do rozbicia tureckiej armady. W XVI i XVII wieku okręty te wielokrotnie atakowały wybrzeże i porty tureckie. Szczyt potęgi zakon osiągnął na początku XVII wieku, gdy do jednej bitwy był w stanie wystawić nawet 45 statków.

Pod koniec XVIII w. Leopold II Habsburg przekształcił zakon w instytucję zajmującą się kształceniem toskańskiej szlachty. Kryzys zakonu nastąpił w okresie napoleońskim, kiedy to został czasowo zlikwidowany.

Klasy orderu i sposoby jego noszenia: kawaler, komandor, wielka wstęga

Przywrócony został w 1817 jako odznaczenie państwowe Wielkiego Księstwa Toskanii przez Ferdynanda III Habsburga i podzielony na cztery klasy (wielka wstęga, komandor, kawaler) oraz zastrzeżeniem wyłącznie dla katolickiej szlachty.

Zygmunt Toskański – aktualny wielki mistrz w stroju orderowym

Po przyłączeniu Toskani do Zjednoczonego Królestwa Włoch w 1859 roku formalnie go rozwiązano jako odznaczenie państwowe, jednak przetrwał on do dnia dzisiejszego jako order domowy. Obecnie nie zajmuje się żadną działalnością militarną i zrzesza ok. 80 odznaczonych. Wielkim mistrzem jest aks. Zygmunt Toskański, od 1993 tytularny w.ks. Toskanii, ur. 1966.

Odznaczeni[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Świętego Stefana (Toskania).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]