Zakrzówek (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°02′11,886″N 19°54′49,655″E/50,036635 19,913793

ul. Mieszczańska 17
Dom ostatniego wójta Zakrzówka Piotra Czubryta
Kapliczka z Zakrzówka, obecnie przeniesiona w okolice Mostu Grunwaldzkiego

Zakrzówek – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy VIII Dębniki. Dawna wieś włączona do Krakowa w 1909 jako X dzielnica katastralna. Pierwsze wzmianki o Zakrzówku pochodzą z 1238. W drugiej połowie XIX wieku zostały zbudowane tutaj umocnienia i koszary, które stanowiły część twierdzy Kraków.

Geneza nazwy[edytuj | edytuj kod]

Jak głosi legenda, wśród okolicznych urwisk, mistrz Twardowski prowadził szkołę magii i czarnoksięstwa. Pewnego dnia, w wyniku eksplozji laboratorium, powstały skałki, które otrzymały jego imię. W rzeczywistości skałki te zaczęto łączyć z postacią Twardowskiego dopiero pod koniec XIX w., jako że w istocie Twardowski działał na terenie innych skałek – Krzemionek Podgórskich na Podgórzu i tam też była jego pracownia. Nazwa Zakrzówek pochodzi od topograficznego terminu, oznaczającego niegdyś miejsce za krzami (krzakami).

Zalew Zakrzówek[edytuj | edytuj kod]

Panorama zalewu
Zalew na Zakrzówku

Na Zakrzówku znajduje się zalew Zakrzówek, który powstał w 1990 po zalaniu starego kamieniołomu wapienia. Składa się on z dwóch zbiorników, połączonych przesmykiem. Brzegi zalewu stanowią jedno z ulubionych miejsc wypoczynkowych krakowian, jednak kąpiel w zalewie jest obecnie zabroniona z powodu stosunkowo częstych utonięć[1].

Na terenie zalewu kręcono film Jurka Bogajewicza pt. Boże skrawki.

W czasie II wojny światowej, gdy teren był wykorzystywany jako kamieniołom, od września 1940 r. do października 1941 r. pracował w nim Karol Wojtyła.

Nurkowanie[edytuj | edytuj kod]

Akwen udostępniony jest obecnie dla celów nurkowania; dzierżawi go Centrum Nurkowe Kraken które od 1999 roku prowadzi na nim bazę nurkową. Podwodne atrakcje spoczywają na głębokości 7-31 metrów i obejmują m.in. dużego fiata, autobus, furgonetkę, łodzie oraz dawną przebieralnię po kąpielisku. Pod wodą znajduje się także granitowa tablica upamiętniająca Karola Wojtyłę, który pracował na terenie kamieniołomu podczas II wojny światowej. Maksymalna głębokość zalewu wynosi 32 m. Widoczność pod wodą potrafi sięgać 15 metrów, jednak przy dnie pod koniec lata tworzy się warstwa mało przejrzystego osadu. Zakrzówek dzięki pionowym wapiennym ścianom i dobrej przejrzystości stanowi jedno z atrakcyjniejszych nurkowisk w Polsce.

Spór o Zakrzówek[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Zakrzówka już od 2002 roku toczą się spory dotyczące zabudowy okolicznych działek. Pomimo protestów na krakowskim rynku, w 2014 r. radni miasta Kraków przegłosowali plan zabudowy tego terenu stosunkiem głosów 25 do 4[2]. Mieszkańcy protestowali nie tylko za zielonymi terenami dla Krakowa, ale także z powodu występowania na tym terenie gatunku chronionego – węża gniewosza plamistego[3].

Skałki Twardowskiego[edytuj | edytuj kod]

W sąsiedztwie zalewu, już na Dębnikach, znajdują się grupy skałek i ścian skalnych, nazywane Skałkami Twardowskiego. Do 1990 roku były one eksploatowane jako wapienny kamieniołom.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Przypisy