Zamachy w Norwegii (2011)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamachy w Norwegii
Panorama Oslo 30 minut po wybuchu.
Panorama Oslo 30 minut po wybuchu.
Państwo  Norwegia
Miejsce Oslo oraz wyspa Utøya
Data Piątek, 22 lipca 2011
Godzina 15:20
Liczba zabitych 8 (Oslo)
69 (Utøya)
Liczba rannych 209 (Oslo)
110 (Utøya)[1][2]
Typ ataku Wybuch bomby w Oslo i strzelanina na wyspie Utøya
Sprawca Anders Behring Breivik
brak współrzędnych
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Zamachy w Norwegii (2011)
Mapa rejonu eksplozji:

     budynek rządowy,

     pozycja zniszczonego samochodu,

     budynek Ministerstwa Ropy Naftowej i Energetyki.

Budynek rządowy Premiera Norwegii krótko po eksplozji

Zamachy w Norwegii – miały miejsce 22 lipca 2011. O godz. 15:20[3] doszło do wybuchu bomby w Oslo przy Regjeringskvartalet przed biurem premiera Jensa Stoltenberga oraz innymi budynkami rządowymi[4]. Eksplozja zabiła 8 osób i raniła kilkanaście innych. Drugi atak miał miejsce niecałe dwie godziny później na obozie dla młodzieży zorganizowanym przez organizację młodzieżową Norweskiej Partii Pracy na wyspie Utøya leżącej na jeziorze Tyrifjorden, gdzie uzbrojony mężczyzna otworzył ogień do przebywającej na obozie młodzieży[5].

Norweska policja aresztowała 32-letniego Andersa Behringa Breivika – sprawcę strzelaniny na Utøya[6], który następnie został oskarżony o obydwa ataki[7]. Zamach był kierowany pobudkami ideologicznymi. Zamachowiec był sympatykiem skrajnej prawicy, należał do Partii Postępu[8].

Zamachy[edytuj | edytuj kod]

Wybuch bomby w Oslo[edytuj | edytuj kod]

Do wybuchu bomby umieszczonej w samochodzie-pułapce (ciężarówce typu Volkswagen Crafter[9]) doszło o 15:20 w budynku rządowym w centrum Oslo. Wybuch spowodował wybicie większości okien w 17-piętrowym budynku biurowym, w dzielnicy rządowej. W budynku tym swoją siedzibę miał premier Norwegii Jens Stoltenberg. Eksplozja spowodowała śmierć siedmiu osób (ósma osoba zmarła później), natomiast 15 odniosło obrażenia.

Wszystkie drogi prowadzące do centrum Oslo zostały zamknięte. Świadkowie twierdzą, że widzieli duży samochód tuż przed wybuchem. W promieniu 1 km od centrum eksplozji widoczne były zniszczenia. Zamknięta została główna stacja kolejowa w Oslo. Ewakuowano parlament, stołeczny główny dworzec kolejowy, centra handlowe Oslo City i Byporten oraz siedziby norweskiej agencji prasowej NTB, dzienników VG i Aftenposten, a także telewizji TV2.

Strzelanina na wyspie Utøya[edytuj | edytuj kod]

Po wybuchu w stolicy na norweskiej wyspie Utøya doszło do strzelaniny. Mężczyzna ubrany w policyjny mundur otworzył ogień do ludzi zgromadzonych na zjeździe młodzieżówki Partii Pracy. Sprawcę ataku, którym okazał się 32-letni Anders Behring Breivik, zatrzymano; nie stawiał żadnego oporu[10]. W czasie strzelaniny, która trwała blisko półtorej godziny, zabito 69 osób oraz zraniono 110, z czego 55 ciężko[10][11][12]. Wydarzenia na wyspie Utøya zostały opisane w książce Adriana Praconia pt. „Masakra na wyspie Utøya – jedyna relacja”, wydanej przez wydawnictwo Pascal w 2013 r.[13]

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Reakcje w Norwegii[edytuj | edytuj kod]

Następnego dnia po zamachach premier Jens Stoltenberg i minister sprawiedliwości Knut Storberget zorganizowali konferencję prasową. Stoltenberg nazwał zamachy tragedią narodową i najgorszą zbrodnią od czasu II wojny światowej[14]. Powiedział również, że ataki nie zaszkodzą norweskiej demokracji, a najlepszą odpowiedzią jest „więcej demokracji, więcej otwartości, ale nie naiwność”[15]. Król Harald V wysłał kondolencje ofiarom i ich rodzinom, a także wezwał do jedności[3].

Siedem partii politycznych obecnych w Stortingu zgodziło się na przesunięcie kampanii wyborczej przed nadchodzącymi wyborami samorządowymi[16].

Marsz milczenia w Oslo 25 lipca

25 lipca w południe w każdym z krajów skandynawskich uczczono pamięć ofiar minutą ciszy[17]. Około 150 tysięcy osób uczestniczyło w marszu milczenia w Oslo[18][19].

Reakcje na świecie[edytuj | edytuj kod]

Reakcje instytucji ponadnarodowych[edytuj | edytuj kod]

  •  ONZ: Sekretarz Generalny Ban Ki-moon był zszokowany, gdy dowiedzał się o wybuchu w Oslo i o strzelaninie na wyspie Utøya. Potępił akty przemocy i złożył kondolencje Rządowi Norwegii rodzinom ofiar[20].
  •  Unia Europejska:
    • Jestem w głębokim szoku po zamachach, w których zginęło i zostało rannych tylu niewinnych ludzi. Pragnę wyrazić najszczersze kondolencje rodzinom ofiar – oświadczył Herman Van Rompuy, przewodniczący Rady Europejskiej[21]
    • Unia Europejska zdecydowanie potępia te ataki i pozostaje w gotowości do wsparcia Norwegii w tym bolesnym okresie” – oświadczyła wysoki przedstawiciel UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Catherine Ashton. Napisała również, że Norwegia, będąc bezpośrednim sąsiadem UE, należy do jej najbliższych partnerów i wielokrotnie okazywała lojalne poparcie dla działań Unii na wielu płaszczyznach[21].
    • Jestem zszokowany słysząc coraz więcej smutnych wiadomości z Norwegii. Liczba ofiar wzrosła drastycznie. W imieniu Parlamentu Europejskiego chciałbym przekazać wyrazy solidarności i współczucia dla rodzin, władz i wszystkich Norwegów. Jesteśmy z wami w obliczu tej tragedii – oświadczył przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Jerzy Buzek[22].
  •  NATO: Sekretarz Generalny Anders Fogh Rasmussen powiedział, że NATO w najostrzejszych słowach potępia haniebne akty przemocy w Norwegii[23]

Reakcje państw[edytuj | edytuj kod]

  •  Dania: Premier Lars Løkke Rasmussen powiedział, że „w tym dniu jesteśmy z Norwegią” i zaoferował współczucie, sympatię i solidarność ze strony Duńczyków[24].
  •  Islandia: Premier Jóhanna Sigurðardóttir wyraziła solidarność z Norwegią[25].
  •  Niemcy: Kanclerz Angela Merkel stanowczo potępiła ataki, twierdząc że „Jest jasne, że my którzy wierzą w demokrację i pokojowe współistnienie musimy potępiać w sposób zdecydowany takie akty terroryzmu[26].”
  •  Polska:
    • Kondolencje przesłał premier Donald Tusk, który w depeszy napisał: w tych trudnych i bolesnych chwilach Polacy dzielą smutek i żałobę z narodem norweskim[27].
    • Wyrazy ubolewania na ręce króla Haralda V przesłał także Prezydent Bronisław Komorowski. Napisał on: przekazuję, w imieniu Narodu Polskiego oraz własnym, najszczersze kondolencje i wyrazy głębokiego współczucia rodzinom i bliskim ofiar. (...) Zdecydowanie potępiam ten akt przemocy, zapewniając o solidarności Narodu Polskiego z Narodem Norweskim w tych dramatycznych dla całej Norwegii chwilach[28].
  •  Węgry: Premier Viktor Orbán i rząd Węgier wyrazili solidarność z Norwegią i złożyli Norwegom kondolencje. Orbán powiedział także, że Węgry potępiają przemoc w każdej formie bez względu na przekonania polityczne[29].
  •  Wielka Brytania: Premier David Cameron stwierdził, że jest „oburzony atakami”, a minister spraw zagranicznych William Hague oświadczył, że Brytyjczycy stoją „ramię w ramię z Norwegami”[30].
Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Efekty[edytuj | edytuj kod]

Zaangażowanie polityczne[edytuj | edytuj kod]

Po atakach w Norwegii wzrosło zainteresowanie członkostwem w partiach politycznych i organizacjach młodzieżowych[31]. 26 lipca do Unge Høyre zapisało się 40 nowych członków, do Młodzieży Partii Postępu co najmniej 30, a rzecznik Arbeidernes Ungdomsfylking ogłosił, że zapisała się „znaczna liczba” nowych członków.

Wycofywanie brutalnych gier[edytuj | edytuj kod]

Sieć Coop Norden po zamachach zaczęła wycofywać ze swojej oferty niektóre brutalne gry komputerowe[32]. Wśród wycofanych tytułów znalazły się m.in. Homefront, Call of Duty, Sniper: Ghost Warrior, Counter-Strike: Source i World of Warcraft.

Ofiary zamachów[edytuj | edytuj kod]

  • Ofiary wybuchu bomby w Oslo:
  1. Hanna M. Orvik Endresen (lat 61)
  2. Tove Åshill Knutsen (lat 57)
  3. Hanne Løvlie (lat 30)
  4. Kai Hauge (lat 33)
  5. Ida Marie Hill (lat 34)
  6. Anne Lise Holter (lat 51)
  7. Jon Vegard Lervåg (lat 32)
  8. Kjersti Berg Sand (lat 26)
  • Ofiary strzelaniny na wyspie Utøya:
  1. Mona Abdinur (lat 18)
  2. Ismail Haji Ahmed (lat 20)
  3. Thomas Margido Antonsen (lat 16)
  4. Porntip Ardam (lat 21)
  5. Modupe Ellen Awoyemi (lat 15)
  6. Lene Maria Bergum (lat 19)
  7. Kevin Daae Berland (lat 15)
  8. Trond Berntsen (lat 51)
  9. Sverre Flåte Bjørkavåg (lat 28)
  10. Torjus Blattmann (lat 17)
  11. Carina Borgund (lat 18)
  12. Monica Bøsei (lat 45)
  13. Johannes Buø (lat 14)
  14. Åsta Sofie Helland Dahl (lat 16)
  15. Sondre Furseth Dale (lat 17)
  16. Monica Didriksen (lat 18)
  17. Gizem Dogan (lat 17)
  18. Andreas Edvardsen (lat 18)
  19. Tore Eikeland (lat 21)
  20. Bendik Rosnas Ellingsen (lat 18)
  21. Aleksander Aas Eriksen (lat 16)
  22. Andrine Bakkene Espeland (lat 17)
  23. Hanne Anette Balch Fjalestad (lat 43)
  24. Silje Merete Fjellbu (lat 17)
  25. Hanne Kristine Fridtun (lat 20)
  26. Andreas Dalby Grønnesby (lat 17)
  27. Snorre Haller (lat 30)
  28. Rune Havdal (lat 43)
  29. Guro Vartdal Håvoll (lat 18)
  30. Ingrid Berg Heggelund (lat 18)
  31. Karin Elena Holst (lat 15)
  32. Eivind Hovden (lat 15)
  33. Steinar Jessen (lat 16)
  34. Maria Maagerø Johannesen (lat 17)
  35. Ronja Søttar Johansen (lat 17)
  36. Espen Jørgensen (lat 17)
  37. Sondre Kjøren (lat 17)
  38. Margrethe Bøyum Kløven (lat 16)
  39. Syvert Knudsen (lat 17)
  40. Anders Kristiansen (lat 18)
  41. Elisabeth Trønnes Lie (lat 16)
  42. Gunnar Linaker (lat 23)
  43. Tamta Liperteliani (lat 23)
  44. Eva Kathinka Lütken (lat 17)
  45. Even Flugstad Malmedal (lat 18)
  46. Tarald Mjelde (lat 18)
  47. Ruth Benedicte Vatndal Nilsen (lat 15)
  48. Emil Okkenhaug (lat 15)
  49. Diderik Aamodt Olsen (lat 19)
  50. Håkon Ødegaard (lat 17)
  51. Karar Mustafa Qasim (lat 18)
  52. Henrik André Pedersen (lat 27)
  53. Rolf Christopher Johansen Perreau (lat 25)
  54. Bano Abobakar Rashid (lat 18)
  55. Henrik Rasmussen (lat 18)
  56. Ida Beathe Rogne (lat 18)
  57. Synne Røyneland (lat 18)
  58. Simon Sabo (lat 18)
  59. Marianne Sandvik (lat 16)
  60. Fredrik Lund Schjetne (lat 18)
  61. Lejla Selaci (lat 17)
  62. Birgitte Smetbak (lat 15)
  63. Isabel Victoria Green Sogn (lat 17)
  64. Silje Stamneshagen (lat 18)
  65. Victoria Stenberg (lat 17)
  66. Tina Sukuvara (lat 18)
  67. Sharidyn Svebakk-Bøhn (lat 14)
  68. Håvard Vederhus (lat 21)
  69. Jamil Rafal Yasin (lat 20)

Przypisy

  1. 30 skadde brakt til Oslo universitetssykehus (norw.). Oslo University Hospital, 2011-07-23. [dostęp 23 lipca 2011].
  2. Dette er Breivik tiltalt for (norw.). nrk.no, 2012-03-07. [dostęp 7 marca 2012].
  3. 3,0 3,1 Kongen om terrorangrepet: – Våre tanker går til ofrene (norw.). vg.no. [dostęp 2011-07-23].
  4. Norway attacks suggest political motive (ang.). guardian.co.uk. [dostęp 2011-07-24].
  5. msz, kab, ap: Wstrząsające sms-y z Utoya. „Mamusiu, tu umierają ludzie. Kocham Cię, jeszcze żyję” (pol.). wiadomosci.wp.pl, 2011-07-27. [dostęp 2011-07-27].
  6. Storberget: – Den pågrepne er norsk (norw.). vg.no. [dostęp 2011-07-24].
  7. Norway police say 85 killed in island youth camp attack (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2011-07-11].
  8. Breivik należał do skrajnie prawicowej partii – Onet Wiadomości.
  9. NTB: Breivik forberedte terror i ni år (norw.). nrk.no, 2011-07-24. [dostęp 2011-07-24].
  10. 10,0 10,1 jagor, pAP: Policja: Zabójca na wyspie Utoya strzelał przez półtorej godziny. Gazeta.pl, 2011-07-23. [dostęp 2011-07-23].
  11. SJTREM | Full text | Oslo government district bombing and Utoya island shooting July 22, 2011: The immediate prehospital emergency medical service response.
  12. Læring for bedre beredskap; Helseinnsatsen etter terrorhendelsene 22. juli 2011 | Helsedirektoratet.no.
  13. Informacja o książce „Masakra na wyspie Utøya – jedyna relacja” na stronie wydawncitwa Pascal.
  14. Som et mareritt (norw.). nrk.no. [dostęp 2011-07-23].
  15. Vi er alle rystet av ondskapen (norw.). aftenposten.no. [dostęp 2011-07-23].
  16. - Har ikke samvittighet til å presse AUF-ere til å stille opp (norw.). nrk.no. [dostęp 2011-07-26].
  17. Hela Norden hedrade offren med tyst minut (szw.). [dostęp 2011-07-26].
  18. Marsz milczenia w Oslo. Blisko 150 tys. sprzeciwiło się przemocy (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2011-07-26].
  19. Oslo po ataku (pol.). youtube. [dostęp 2011-10-7].
  20. Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General on Attacks in Norway (ang.). un.org. [dostęp 2011-07-11].
  21. 21,0 21,1 Unia w ciężkim szoku po masakrze w Norwegii.
  22. Buzek on the massacre on Utoya island in Norway.
  23. ‘Cowardly’ Norway attacks trigger widespread condemnation (ang.). deccanchronicle.com. [dostęp 2011-07-11].
  24. Lars Løkke: Vi må stå sammen med Norge (duń.). bt.dk. [dostęp 2011-07-11].
  25. Samúðarkveðja til norsku þjóðarinnar (isl.). mbl.is. [dostęp 2011-07-11].
  26. Politiker weltweit sind entsetzt (niem.). news.de. [dostęp 2011-07-11].
  27. Kondolencje premiera w związku z eksplozją w Norwegii.
  28. Kondolencje dla Króla Norwegii Haralda V.
  29. David „Osztozunk a norvég nép fájdalmában” (węg.). kormany.hu, 2011-07-23. [dostęp 2011-09-23].
  30. David Cameron condemns Norway attacks (ang.). BBC News, 2011-07-23. [dostęp 2011-07-27].
  31. Masowo zapisują się do partii. „To oszałamiające” (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2011-07-31].
  32. Po masakrze Breivika Norwegowie wycofują gry (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2011-07-31].
  33. Findagrave.com (ang.). [dostęp 2012-07-22].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]