Zamek Giełgudów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek Giełgudów
Zamek Giełgudów na rycinie z XIX w.
Zamek Giełgudów na rycinie z XIX w.
Państwo  Litwa
Inwestor Krzyżacy
Rozpoczęcie budowy XIV w.
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Zamek Giełgudów
Zamek Giełgudów
Ziemia 55°05′56″N 22°59′10″E/55,099000 22,986000Na mapach: 55°05′56″N 22°59′10″E/55,099000 22,986000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek Giełgudów (lit. Panemunės pilis) – zamek na Litwie w okręgu tauroskim, Rejon jurborski na północnym brzegu rzeki Niemen, 15 km na wschód od Jurborka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Widok współczesny

Miejscowość w różnych dokumentach wymieniana jest pod różnymi nazwami. W XIII wieku był tu drewniany gród obronny Żmudzinów, ale już w XIV wieku okoliczne ziemie były w rękach Krzyżaków. W XVI wieku ziemia ta należała do Billewiczów. Pod koniec XVI wieku posiadłość odkupił Jan EpereyszWęgier. W rękach węgierskich majątek pozostawał do 1753 roku, a od roku 1759 był własnością Antoniego Giełguda. Giełgudowie brali udział w powstaniu listopadowym. W 1833 roku władze carskie skonfiskowały majątek, który w późniejszym okresie odzyskali ich kuzyni Pusłowscy. W 1929 roku władze litewskie przejęły majątek w ramach reformy rolnej.

Zamek Giełgudów[edytuj | edytuj kod]

W XIV wieku Krzyżacy wybudowali na stromym brzegu Niemna murowaną warownię, której nadali nazwę Königsburg (według legendy, inicjatorem jego powstania miał być Konrad von Jungingen). W wyniku walk litewsko-krzyżackich zamek popadł w ruinę. Pod koniec XVI wieku nowy właściciel Epereysz wybudował w miejscu warowni, wykorzystując stare mury, gotycko-renesansowy zamek. Giełgudowie przebudowali zamek w XVIII wieku w stylu klasycystycznym. Położony na wysokiej skarpie Niemna zamek miał arkadowy dziedziniec i wzniesiony został na planie kwadratu. W czasie powstania listopadowego został zniszczony. W 1867 roku wyremontowali go Pusłowscy. Ponownie został zniszczony w czasie I wojny światowej. W 1935 roku zamek przejęło Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego i rozpoczęto rekonstrukcję.[potrzebne źródło] Po II wojnie opuszczony zabytek powoli niszczał. Zachowały się dwa korpusy zamku i dwie wysokie baszty, lochy i podziemia. Pozostały ślady umocnień i fos. Zamek otacza park o pow. 15 ha założony w XVIII wieku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Polak: Zamki na kresach: Białoruś, Litwa, Ukraina. Warszawa: Pagina, 1997, s. 159-160. ISBN 83-86351-11-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]