Zamek krzyżacki w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zamek krzyżacki w Toruniu
Obiekt zabytkowy nr rej. A/88 z 6.10.1938[1]
Zamek w Toruniu – gdanisko
Zamek w Toruniu – gdanisko
Państwo  Polska
Miejscowość Toruń
Adres ul. Przedzamcze 3
Styl architektoniczny gotyk
Rozpoczęcie budowy XIII w.
Ukończenie budowy XIV w.
Pierwszy właściciel Zakon krzyżacki
Położenie na mapie Torunia
Mapa lokalizacyjna Torunia
Zamek krzyżacki w Toruniu
Zamek krzyżacki w Toruniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek krzyżacki w Toruniu
Zamek krzyżacki w Toruniu
Ziemia 53°00′34″N 18°36′39″E/53,009444 18,610833Na mapach: 53°00′34″N 18°36′39″E/53,009444 18,610833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Zamek krzyżacki w Toruniu – najwcześniejszy zamek krzyżacki na ziemi chełmińskiej, zbudowany na planie podkowy, prezentuje wcześniejszą formę rozwoju zamków krzyżackich, jeszcze przed ustaleniem się typowego zamku konwentualnego w postaci regularnego czworoboku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowę zaczęto w latach 50. XIII wieku, ukończono w drugiej ćwierci XIV wieku. Prawdopodobnie od początku była to siedziba komtura. W roku 1454 zamek został wzięty szturmem przez mieszczan toruńskich, a następnie prawie całkowicie zburzony. Wydarzenia te zapoczątkowały wojnę trzynastoletnią.

Ruiny zamku krzyżackiego w Toruniu

W okresie nowożytnym teren zamkowy był wykorzystywany jako bastion oraz wysypisko śmieci. Dopiero w 1966 roku ruiny zamku uporządkowano, odsłaniając zachowane do wysokości ok. 1,5 m mury parteru. Odnalezione wtedy detale architektoniczne (maswerki, zworniki) znalazły się w podziemiach zamku oraz w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu.

Z budynków zamku głównego do dzisiaj zachowała się wieża ustępowa (gdanisko) wraz z prowadzącym do niej gankiem, fosa, dolne partie murów parteru i ośmiobocznej wieży i piwnice. Na terenie przedzamcza zachowały się budynki związane z zamkiem – dawny szpital (częściowo zburzony w końcu XIX w.) i młyn górny, a także znaczne odcinki murów przedzamcza z kilkoma bramami (w tym m.in. Młyńską i Menniczą).

Użytkowanie obecne[edytuj | edytuj kod]

Położenie ruin zamku na planie toruńskiej starówki

Dzisiaj zamek, zakonserwowany jako trwała ruina, służy celom turystycznym i dydaktycznym. Poza wycieczkami organizowane są tutaj także festiwale uliczne, happeningi, imprezy masowe i turystyczne (pikniki, strzelanie z łuku, pokazy mody itp.). W fosie zamkowej organizowany jest Międzynarodowy Festiwal Teatralny "Kontakt" oraz Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chrześcijańskiej Song of Songs.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]