Zamek w Rydzynie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek w Rydzynie
Obiekt zabytkowy nr rej. 52 z 29.04.1930 [1]
Elewacja zachodnia
Elewacja zachodnia
Państwo  Polska
Miejscowość Rydzyna
Właściciel Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich
Położenie na mapie Rydzyny
Mapa lokalizacyjna Rydzyny
Zamek w Rydzynie
Zamek w Rydzynie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Rydzynie
Zamek w Rydzynie
Ziemia 51°47′14,5278″N 16°40′15,7506″E/51,787369 16,671042Na mapach: 51°47′14,5278″N 16°40′15,7506″E/51,787369 16,671042
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Zamek w Rydzynie, elewacja północna
Zamek w Rydzynie, fosa
Ruiny kaskady z maszkaronem, park przy zamku w Rydzynie

Zamek w Rydzynie – pierwotny gotycki zamek Rydzyńskich z XV w., zbudowany na sztucznej wyspie przetrwał niecałe dwa stulecia. W latach 1682–1695, częściowo na jego murach, wzniesiono barokową rezydencję Leszczyńskich herbu Wieniawa według projektu królewskiego architekta Józefa Szymona Bellottiego i Pompeo Ferrariego. Już wówczas zamek uzyskał formę czterokondygnacyjnego, czteroskrzydłowego założenia z wewnętrznym dziedzińcem i czterema basztami na narożach. Dekorację wnętrz zrealizował Michelangelo Palloni. Około 1700 dokonana została przebudowa zamku według projektu Pompeo Ferrariego, specjalnie sprowadzonego przez Leszczyńskich z Rzymu. Na wzór projektów Berniniego (Palazzo Barberini, przebudowa Luwru) przebudował on zachodnie skrzydło zamku, tworząc wyrazistą oś z rynkiem miasta.

Kolejna przebudowa, dokonana już dla Sułkowskich, miała miejsce w latach 1742-1745. Śląski architekt Karol Marcin Frantz, początkowo realizując koncepcje Pompeo Ferrariego, zmienił wystrój elewacji na rokokowy, założył nowe dachy i hełmy na basztach. Frantz przebudował także salę balową, w której znalazł się plafon śląskiego malarza Jerzego Wilhelma Neunhertza przedstawiający apoteozę zaślubin Aleksandra Józefa Sułkowskiego z Aleksandrą Przebendowską (bogowie olimpijscy składający hołd połączonym herbom Sułkowskich i Przebendowskich). W dalszych latach Frantz realizował już własne pomysły, m.in. ok. 1750 stworzył dodatkową oś od strony północnej poprzez wzniesienie okazałych budynków stajni, wozowni i oficyn. W samym zamku, w skrzydle północnym, dodał środkowy ryzalit, stanowiący wejście do głównej klatki schodowej oraz wybudował kamienny most łączący wejście z owalnym placem przed budynkami gospodarczymi.

Po wschodniej stronie zamku park, pierwotnie regularny, ok. 1820 przekształcony na krajobrazowy, w stylu angielskim. W parku istniało wiele pawilonów (m.in. pomarańczarnia, pawilon turecki, zameczek myśliwski), z których obecnie zachował się tylko odremontowany pawilon strzelnicy z 1772. W pobliżu zamku, od strony północnej, dwie figury sfinksów.

Architektem ostatniej większej przebudowy z lat 1785–1790 był Ignacy Graff. Wówczas to, prawdopodobnie według projektu Dominika Merliniego, przebudowano salę balową poprzez dodanie par korynckich kolumn wielkiego porządku wokół ścian i umieszczenie posągów pomiędzy nimi. Przebudowano również wtedy oficyny. W latach 1927–1928 (pod kierunkiem Stefana Cybichowskiego) adaptowano budynek na potrzeby gimnazjum.

Od 1928 do wybuchu wojny w 1939 zamek był siedzibą eksperymentalnej szkoły Gimnazjum i Liceum im. Sułkowskich, prowadzonej przez Fundację Sułkowskich pod dyrekcją Tadeusza Łopuszańskiego.

Uczniem tego gimnazjum był Franciszek Walicki pseudonim artystyczny Jacek Grań,dziennikarz muzyczny, publicysta, autor tekstów piosenek, działacz kulturalny, współtwórca wielu zespołów muzycznych i także kompozytor.

W latach okupacji w zamku mieściła się szkoła Hitlerjugend z internatem.

W 1945, bezpośrednio po wyzwoleniu, zamek ograbiony i spalony do gołych murów przez żołnierzy Armii Czerwonej. Odbudowa do stanu surowego dokonana została w latach 1950-1965. W 1970 r. zamek został przekazany Stowarzyszeniu Inżynierów i Mechaników Polskich. Nowy właściciel przeprowadził w latach 1972–1977 rekonstrukcję konserwatorską niektórych wnętrz, przeznaczając budynek na hotel z zapleczem konferencyjnym i gastronomicznym, którą to rolę zamek pełni do dziś. Ukoronowaniem wybitnych prac rekonstrukcji zamku do dawnej świetności było nadanie dyplomu "Europa Nostra" 15 maja 1994. W uroczystości Prezes Rady Naukowej organizacji Europa Nostra, prof. Gianni Perbelinii, wręczył Dyplom Honorowy Przewodniczącemu Rady Głównej SIMP-u[2].

Hotel "Zamek w Rydzynie" jest przedsiębiorstwem należącym do Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich – SIMP.

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Istnieje legenda, że raz do roku podczas burzliwej nocy na zamku mszę świętą odprawia kościotrup księdza razem z ministrantami. W nabożeństwie tym uczestniczy biała pani, która następnie spowiada się, ale nie otrzymuje rozgrzeszenia. A później widma znikają [3].

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Zamek i Klucz Rydzynski" – Leon Preibisz, Rydzyna 1938; reprint 1991.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]