Zamek w Szydłowie
| Zamek królewski w Szydłowie | |
 nr rej. 485 z 15.04.1967 |
|
 Zamek w Szydłowie |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość | Szydłów |
| Typ budynku | zamek |
| Inwestor | król Kazimierz Wielki |
| Ważniejsze przebudowy | XV w, XVI w. i XVIII w |
| Zniszczono | XVIII w. |
|
Położenie na mapie Polski
  Zamek królewski w Szydłowie
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| [{{{www}}} Strona internetowa] | |
Zamek w Szydłowie – zamek królewski ulokowany w Szydłowie w województwie świętokrzyskim. Jest położony na skarpie wzniesienia opadającego ku dolinie rzeczki Ciekącej. Znajduje się w obrębie fortyfikacji dawnego miasta.
Miał charakter obszernej siedziby królewskiej, choć użytkowanej tylko czasowo. Świadczą o tym obszerny dziedziniec i duży budynek mieszkalny[1].
Zachowały się ruiny dużego domu mieszkalnego, tzw. skarbczyk z XV i XVI w. i budynek bramny z pozostałościami murów oddzielających zamek od miasta. Od strony zachodniej dziedziniec zamku zamknięty jest murami obwodowymi, które stanowią fragment umocnień miejskich.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Wg Janka z Czarnkowa murowany zamek wzniósł w Szydłowie król Kazimierz Wielki, który otoczył też miasto murami obronnymi. Także Jan Długosz wspomina o wzniesieniu zamku przez Kazimierza Wielkiego.
Dokonane ostatnio odkrycia nieznanych dotąd partii murów pozwalają zaliczyć tutejszy zamek do największych założeń obronnych Kazimierza Wielkiego.
Zamek był przebudowywany w XV w., a następnie dwukrotnie w XVI w., co było związane z pożarami, które miały tu miejsce w 1528 i 1544. W XVII w. zamek ponownie przebudowywano po pożarze z 1630 i zniszczeniach z okresu potopu szwedzkiego.
W 1723 starosta Józef Załuski odnowił zamek. Pod koniec XVIII w. został on opuszczony i częściowo zniszczony. W 1927 ruiny zamku zabezpieczono. W 1946 zrekonstruowano mury obwodowe z blankami od strony zachodniej. Jednocześnie mury domu dużego zostały podniesione i zwieńczone pseudoblankami, które nie istniały przedtem[1].
[edytuj] Architektura
Zamek powstał na planie wydłużonego wieloboku o powierzchni przekraczającej 7000 m²[1]. W pierwszej fazie budowy był prawdopodobnie otoczony prowizorycznymi umocnieniami, które później zastąpiono murem.
Głównym elementem zespołu zamkowego był ustawiony prostopadle do murów obwodowych budynek mieszkalny, zwany Salą Rycerską. Zamykał on od południa dziedziniec i miał wymiary 34,8 x 12,8 m[1]. Wzniesiono go na planie prostokąta. Był piętrowy i zbudowany z kamienia. Po stronie południowej znajdował się ryzalit, być może dawna kaplica zamkowa. Na każdej z kondygnacji znajdowały się dwa pomieszczenia. Na piętrze od strony murów była sala z wnęką kominkową. Prawdopodobnie budynek posiadał dwuspadowy dach. Zachowały się ostrołukowe kamienne portale i okna.
Na kulminacji wzgórza położona była cylindryczna kamienna wieża. Znajdowała się w północno-zachodnim narożu zamku. Zachowały się z niej jedynie fundamenty, które pozwalają przypuszczać, że wieża miała występujący poza okrąg podstawy "dziób"[1]. Był on skierowany na zachód. Forma ta jest unikatowa w budownictwie obronnym z czasów Kazimierza Wielkiego[1].
W XV w. na ruinach wieży wzniesiono piętrowy budynek nazywany skarbczykiem. W 1528 został on rozbudowany.
Budynek bramny powstał w XVII w. na miejscu dawnej bramy umieszczonej w murze.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Bohdan Guerquin, Zamki w Polsce, Warszawa 1984, ISBN 83-213-3239-0
|
|||||||
