Zapadnaja Lica
Zapadnaja Lica, ros. Западная Лица – rosyjska baza morska znajdująca się na Półwyspie Kolskim (Rosja) w fiordzie o tej samej nazwie oddalonym ponad 45 km od granicy z Norwegią oraz 6 km na zachód od miasta Zaoziorsk (ros. Заозёрск, Мурманская область).
Spis treści |
Opis miejsca [edytuj]
Położenie geograficzne:69°25′N 32°26′E / 69.416666666667, 32.433333333333
W skład bazy wchodzą: Zatoka Andriejewa (składowisko odpadów radioaktywnych), Bolszaja Łopatka (8 nabrzeży przystosowanych do obsługi okrętów podwodnych, dok serwisowy), Małaja Lopatka (5 nabrzeży, dok pływający) i Nerpicha (główne miejsce postoju okrętów części Floty Północnej). Teren ten wraz z miastem Zaoziorsk ma status obszaru zamkniętego (ros. ЗАТО - Закрытые административно - территориальные образования), mieszka w nim ponad 18 000 mieszkańców. Z uwagi na swoje położenie geograficzne Zapadnaja Lica otoczona jest skalistymi wzgórzami, poprzecinanymi rzekami, strumieniami, wokół znajdują się liczne jeziora i bagna - co czyni to miejsce bardzo niedostępnym. Przez 43 dni w roku panuje tu noc polarna, a przez cały czas klimat subpolarny z często występującymi silnymi wiatrami. Miejsce te opisał w listopadzie 1939 niemiecki attaché marynarki w Moskwie Norbert von Baumbach w następujący sposób:
... przypomina Zatokę Kotorską. Ma siedem mil morskich długości i jest bardzo kręta. Otaczające ją strome wybrzeża i skalne wysepki wysokości 80 do 100 metrów uniemożliwiają jakikolwiek wgląd w wewnętrzną część zatoki zarówno z morza jak i granicy[...]. Zapewniają też bezpieczną osłonę w razie sztormu.
Obecnie Zapadnaja Lica jest największą bazą atomowych okrętów podwodnych w Rosji.[potrzebne źródło]
Historia [edytuj]
Do momentu wybuchu II wojny światowej Zatoka Zapadnaja Lica była miejscem leżącym w odległości 25 km od ówczesnej granicy fińsko-radzieckiej. W samym fiordzie na wschodnim brzegu znajdowała się tylko mała osada rybacka o nazwie Wichany.
II wojna światowa [edytuj]
- Więcej: Basis Nord.
ZSRR na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow nawiązał współpracę militarną z III Rzeszą. Zapadnaja Lica została przekazana przez ZSRR Niemcom na tajną bazę morską. Nowo powstała baza otrzymała nazwę nadaną przez admirała Ericha Raedera - Baza Północna - (niem.): Nord Basis lub Nordflottenstützpunkt. Po zajęciu Norwegii dalsze utrzymywanie Nordflottenstützpunkt nie było już potrzebne.
Zimna wojna [edytuj]
W związku z planowaną przez Związek Radziecki budową atomowych okrętów podwodnych postanowiono wykorzystać to miejsce do ich bazowania. Warunki geograficzne jeszcze raz przesądziły o jej lokalizacji. W 1958 rozpoczęto budowę stacjonarnej bazy wyposażonej w rozbudowane zaplecze remontowo - produkcyjne, w tym instalacje do obsługi reaktorów jądrowych. Z tego też powodu pobliskie obszary stały się terenem katastrofy ekologicznej[potrzebne źródło]. W pobliżu na potrzeby wielkiego portu wojennego i stoczni powstało nowe miasto Zaoziorsk, którego większość mieszkańców pracowało na potrzeby marynarki wojennej lub przedsiębiorstw podległych ministerstwu obrony. W 1959 z bazy Zapadnaja Lica wypłynął po raz pierwszy w rejs atomowy okręt podwodny K-3 (późniejszy Leninskij Komsomoł). Od lat 80. XX wieku stacjonują tu największe w świecie atomowe okręty podwodne z rakietami balistycznymi 941 (kod NATO Tajfun). Wraz z uznaniem bazy i jej okolicy za obszar zamknięty (ros. ЗАТО) miejsce to nazywano również: Siewieromorsk-7, Zaoziorny lub Murmańsk-150.
Bibliografia [edytuj]
- Janusz Piekałkiewicz, Wojna na morzu 1939-1945, Janki k. Warszawy, Wyd. Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, ss. 32-34; 40; 42; 44; 46; 68; 71; 103, 2002, ISBN 83-7250-073-8.
