Zapalenie spojówek
 |
Ten artykuł od 2010-11 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Zapalenie spojówek | |||||||||||||||||||
| Conjunctivitis | |||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
| DiseasesDB | 3067 | ||||||||||||||||||
| MedlinePlus | 001010 | ||||||||||||||||||
| MeSH | D003231 | ||||||||||||||||||
Zapalenie spojówek (łac. conjunctivitis) – choroba okulistyczna. Naczynia krwionośne podczas stanów zapalnych silnie wypełniają się krwią, powodując zaczerwienie i obrzęk oka. Ujścia gruczołów łzowych, łojowych i potowych znajdujące się w spojówce odpowiadają za produkcję wydzieliny, która towarzyszy schorzeniu.
Spis treści |
[edytuj] Rodzaje zapalenia spojówek
Podstawowe typy zapaleń spojówek:
[edytuj] Zapalenia o typie infekcyjnym
W zależności od etiologii wyróżnia się:
[edytuj] Zapalenia bakteryjne
Zapalenia bakteryjne wywoływane są najczęściej przez bakterie Streptococcus (Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans, Streptococcus pneumoniae), Staphylococcus (Staphylococcus aureus[1], Staphylococcus epidermidis), Pasteurella sp.[1], Haemophilus influenzae, Moraxella lacunata, Neisseria gonorrhoeae[1]. Charakterystycznym objawem zapaleń bakteryjnych jest obecność śluzowo-ropnej lub ropnej wydzieliny w worku spojówkowym, przekrwienie spojówek oraz niewielki obrzęk.
[edytuj] Zapalenia wirusowe
Zapalenia wirusowe wywoływane są najczęściej przez adenowirusy, rzadziej przez wirusy Herpes simplex. Objawiają się łzawieniem, znacznym zaczerwieniem i odczuciem "ciała obcego" pod powiekami. W późniejszej fazie proces zapalny może obejmować także rogówkę, co powoduje przewlekły i trudny do leczenia charakter schorzenia.
[edytuj] Zapalenia grzybicze
Zapalenia grzybicze mają zwykle związek z wcześniej stosowaną antybiotykoterapią lub leczeniem sterydami. Objawy tego zapalenia są mało charakterystyczne, zwykle występuje dyskomfort i niewielkie dolegliwości bólowe. Schorzenie to kiedyś rzadko spotykane, obecnie występuje coraz częściej.
[edytuj] Zapalenia chlamydiowe
Zapalenia wywoływane przez Chlamydie (Chlamydia oculogenitalis) występują rzadko, a najczęstszą ich postacią jest zapalenie wtrętowe. Objawia się ono intensywnym przekrwieniem spojówek, obrzękiem i występowaniem śluzowo-ropnej wydzieliny w worku spojówkowym.
[edytuj] Zapalenia o typie nieinfekcyjnym
[edytuj] Zapalenia alergiczne
Zapalenia alergiczne objawiają się pieczeniem, świądem i obecnością wodnistej, surowiczej wydzieliny w worku spojówkowym. Występują one sezonowo (na przykład wiosenne zapalenie spojówek u dzieci) lub całorocznie (atopowe zapalenie spojówek towarzyszące atopowemu zapaleniu skóry). Jeden z typów zapalenia alergicznego związany jest z nadwrażliwością na kosmetyki lub leki podawane miejscowo. Zapalenia olbrzymiokomórkowe mają związek z noszeniem soczewek kontaktowych, szczególnie miękkich i z osadami białkowymi wytrącającymi się na soczewkach. Występują one częściej u osób cierpiących na astmę oskrzelową, katar sienny i nadwrażliwość na sierść zwierząt.
[edytuj] Zapalenie odczynowe
Zapalenia odczynowe związane są z działaniem takich czynników jak: pył, wysoka temperatura, światło, dym, wiatr, woda morska, woda chlorowana. Pod wpływem ich działania dochodzi do odczynów alergicznych, którym może towarzyszyć podrażnienie fizyczne. Zapalenia odczynowe mogą też powstawać z powodu niewyrównanej wady refrakcji lub złej tolerancji soczewek kontaktowych. Często pojawiają się u osób pracujących przy monitorach komputerowych. W związku z masowym rozpowszechnieniem się komputerów, częstotliwość ich występowania rośnie obecnie lawinowo. Objawy odczynowego zapalenia spojówek zależą od czynnika etiologicznego, który je wywołuje, ale zwykle występują wśród nich pieczenie, swędzenie i łzawienie oczu.
[edytuj] Zapalenie chemiczne
Choroba może być także wywołana przez dostanie się do oka kwasu lub zasady[2]. Przy czym zasady są zwykle groźniejsze od kwasów[3]. Łagodniejsze oparzenia powodują zapalenie spojówek, zaś cięższe mogą prowadzić do zmętnienia rogówki[3]. Do ustalenia, że pH odbiega od normy (pH równe 7 – 7,2) można użyć papierka lakmusowego[2]. Oko należy przepłukiwać, aż do osiągnięcia pH w granicach 6 – 8[3]. Można zastosować środki znieczulające miejscowo w celu uśmierzenia bólu[3].
[edytuj] Zapalenie towarzyszące
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] zapalenia towarzyszące innym chorobom
Zapalenie spojówek może towarzyszyć: odrze, różyczce, śwince, grypie[1].
- Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Profilaktyka
W profilaktyce zapalenia spojówek należy:
- ściśle przestrzegać zasad higieny narządu wzroku
- unikać podrażnienia oczu (np. braku snu, dymu papierosowego, ostrego światła, źle dobranych szkieł optycznych, kąpieli w basenie lub morzu bez okularów ochronnych, nadmiernej eksploatacji narządu wzroku)
- neutralizować podrażnienia za pomocą systematycznego stosowania kropli do oczu
- unikać alergenów w przypadku skłonności do uczuleń (np. alergizujących kosmetyków, roztoczy kurzu domowego, pyłków kwiatów, sierści zwierząt)
[edytuj] Leczenie
W początkowym stadium zapalenia spojówek i podczas łagodnego przebiegu schorzenia zaleca się stosowanie kropli ocznych. Najlepiej wybierać produkty bez konserwantów, które nie działają alergizująco i są bezpieczne również dla osób używających soczewek kontaktowych. W ich składzie często występuje świetlik i nagietek lekarski. Leczenie ostrego stanu zapalnego spojówki zależy od występujących objawów klinicznych. Konieczna może być pomoc medyczna. Bakteryjne zapalenie spojówek wymaga zastosowania kropli z antybiotykiem lub sulfonamidami. Skracają one czas występowania i nasilenie dolegliwości. W zapaleniu spojówek na skutek nieprawidłowości filmu łzowego podaje się substytuty łez w postaci kropli do worka spojówkowego oraz eliminuje czynniki przyspieszające wysychanie oka. Leczenie alergicznego zapalenia spojówek polega na usunięciu czynnika alergizującego i przyjmowaniu doustnych leków przeciwhistaminowych i przeciwzapalnych. U pacjentów z przewlekłym zapaleniem spojówek stosuje się sterydowe krople do oczu i przynoszące doraźną ulgę „sztuczne” łzy.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Mieczysław Kazimierz Błaszczyk: Mikrobiologia środowisk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 346. ISBN 978-83-01-16319-8.
- ↑ 2,0 2,1 A. Zentani, J. Burslem. Towards evidence based emergency medicine: best BETs from the Manchester Royal Infirmary. BET 4: use of litmus paper in chemical eye injury.. „Emerg Med J”. 26 (12), s. 887, 2009. doi:10.1136/emj.2009.086124.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 C. Hodge, M. Lawless. Ocular emergencies. „Aust Fam Physician”. 37 (7), s. 506–9, 2009. PMID 18592066.
