Zapasy (ekonomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy ekonomii. Zobacz też: zapasy – dyscyplina sportowa.

Zapas – określona miarami ilościowymi lub wartościowymi ilość dóbr znajdująca się w ściśle określonej lokalizacji, które na chwilę obecną nie są wykorzystywane, lecz ich obecność pozwoli na osiągnięcie określonych celów. (magazyn, kanał dystrybucji, produkcja, kontrola)[1].

Inna definicja zapasów mówi o tym, że są to rzeczowe środki obrotowe służące zapewnieniu ciągłości procesów produkcji i dystrybucji[2]. Są to środki zamrożone, angażują środki obrotowe, zajmują powierzchnie magazynową, zbyt długo przechowywane tracą na wartości.

Utrzymywanie zapasów surowców i materiałów jest związane z koniecznością zapewnienia rytmiczności produkcji oraz z ekonomią skali produkcji, a ponadto ogranicza niepewność dotyczącą samych dostaw i ich terminowości oraz zabezpieczenia przed nagłymi zdarzeniami. Do innych przyczyn utrzymania zapasów należą:

  • sezonowość dostaw surowców,
  • sezonowość występowania zapotrzebowania na dane produkty,
  • zapewnienie stałego poziomu zatrudnienia w przedsiębiorstwach w krótkich okresach.

Zarządzanie zapasami[edytuj | edytuj kod]

Celem zarządzania zapasami jest zapewnienie ich wielkości niezbędnej do prowadzenia działalności przy najmniejszych możliwych kosztach.

Koszty[edytuj | edytuj kod]

Spośród kosztów związanych z zarządzaniem zapasami można wyróżnić trzy grupy:

  • Koszty utrzymywania zapasów
  • Koszty uzupełniania zapasów
  • Koszty braku zapasów

Każdą z tych grup można dodatkowo podzielić na dwie podgrupy:

  • kosztów stałych niezależnych od wielkości zapasu oraz
  • kosztów zmiennych (zależnych od wielkości zapasu).

Koszty utrzymania zapasów[edytuj | edytuj kod]

Do kosztów utrzymania zapasów zalicza się:

  • koszty kapitałowe – utraconych korzyści z kapitału,
  • koszty magazynowania (personel, amortyzacja budynków, zużycie materiałów pomocniczych, czynsze),
  • koszty przeładunku i przemieszczania zapasów,
  • koszty ubezpieczenia,
  • koszty zużycia i starzenia się zapasów.

Koszty uzupełniania zapasów[edytuj | edytuj kod]

Koszty zamawiania (uzupełniania) – powstają w wyniku składania i realizacji zamówień i dotyczą założenia i odbioru zamówienia, korespondencji wewnątrz firmy, rozmów telefonicznych, odbioru przesyłek.

Koszty braku zapasów[edytuj | edytuj kod]

Grupa kosztów wyróżniana w niektórych rozważaniach dotyczących zarządzania zapasami. Uwzględniają one m.in. koszt utraty klienta związane z niezrealizowanym zamówieniem.

Przypisy

  1. Słownik terminologii logistycznej, ILiM, Biblioteka Logistyka, Poznań, 2006, ISBN 83-87344-22-2.
  2. Leksykon finansowo-bankowy. Władysław L. Jaworski (red.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, 1991, s. 523-524. ISBN 83-208-0703-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Krzyżaniak: Podstawy zarządzania zapasami w przykładach. Wyd. III. Poznań: ILiM, 2005, seria: Biblioteka Logistyka. ISBN 83-87344-17-6.