Zaraza (roślina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zarazowate
Zaraza czarwonawa (wraz z rośliną żywicielską)
Zaraza czarwonawa (wraz z rośliną żywicielską)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina zarazowate
Rodzaj zaraza
Nazwa systematyczna
Orobanche L.
Sp. Pl. 632. 1753
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Zaraza żółta pasożytująca na lepiężniku

Zaraza (Orobanche L.) – rodzaj roślin należących do rodziny zarazowatych. Bezzieleniowe rośliny cudzożywne, nie przeprowadzające fotosyntezy, lecz pasożytujące na innych roślinach (rośliny pasożytnicze), głównie na roślinach zielnych i krzewinkach. Ponad ziemią pojawiają się tylko latem, lub późną jesienią, gdy wytwarzają kwiaty. W Polsce występuje kilkanaście gatunków należących do tego rodzaju. Gatunkiem typowym jest Orobanche major L.[2]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny. Osiągają wysokość do 70 cm.
Łodyga
Wzniesiona, pojedyncza lub rozgałęziona, mięsista i niezielona, najczęściej żółtawa lub żółtoczerwona.
Liście
Liście łuskowate, drobne i niezielone, zwykle tego koloru, co łodyga.
Kwiaty
Na bardzo krótkich szypułkach w kątach małych przysadek, lub siedzące, zebrane w jednostronne i nie zgięte kwiatostany. Kwiaty o płatkach częściowo zrosłych, koronie grzbiecistej dwuwargowej, pręciki cztery, dwusilne.
Korzeń
Jako rośliny pasożytnicze nie posiadają typowego korzenia, lecz ssawki, którymi wrastają w roślinę żywicielską.

Uwaga: Gatunki zarazy są trudne do oznaczania. Ważne przy oznaczaniu gatunku jest rozpoznanie rośliny żywicielskiej. Aby stwierdzić to w pewny sposób, należy rozsunąć ściółkę i ziemię wokół oznaczanego gatunku zarazy. Jeżeli nie oznaczamy od razu, należy przed zasuszeniem rośliny zapisać kolor kwiatów oraz łodygi i pokrywających ją włosków, gdyż podczas suszenia zmieniają barwę, a są to cechy istotne przy późniejszym oznaczaniu.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy taksonomiczne[2][3]

Catodiacrum Dulac, Aphyllon Mitch., Boulardia F. W. Schultz, Myzorrhiza Phil., Phelipanche Pomel.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Rodzaj z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae), która jest jednym z kladów w obrębie rzędu jasnotowców (Lamiales) z grupy astrowych spośród roślin okrytonasiennych[1][3].

Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa jasnotowe (Lamiidae Takht. ex Reveal), nadrząd Lamianae Takht., rząd jasnotowce (Lamiales Bromhead), rodzina zarazowate (Orobanchaceae Vent.), podrodzina Orobanchoideae Link, plemię Orobancheae Lam & DC., rodzaj zaraza (Orobanche L.)[4].

Gatunki flory Polski[5]
Inne gatunki

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-12-19].
  2. 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-10].
  3. 3,0 3,1 Orobanche (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2010-12-19].
  4. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Orobanche (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-02-10].
  5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. Renata Piwowarczyk: Rozmieszczenie i preferencje fitocenotyczne Orobanche mayeri (Suess. et Ronniger) Bertsch – nowego gatunku dla Polski. W: Planta in vivo, in vitro et in silico. Szczepkowski A., Obidziński A. (red.). Warszawa: LV Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego, 2010, s. 60.