Zarodziec
| Zarodziec | |
 zarodziec malaryczny |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Supergrupa | Chromalveolata |
| Typ | apikompleksy |
| Gromada | Aconoidasida |
| Rząd | Haemosporida |
| Rodzina | Plasmodiidae |
| Rodzaj | zarodziec |
| Nazwa systematyczna | |
| Plasmodium | |
Zarodziec (Plasmodium) - rodzaj jednokomórkowego, pasożytniczego pierwotniaka. Przedstawiciele rodzaju Plasmodium wywołują malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.
Inwazyjna postać zarodźca (sporozoit) rozpoczyna cykl życiowy w śliniankach komara. Gdy komar ugryzie żywiciela zarodźca (np. człowieka), sporozoit przedostaje się do jego układu krwionośnego. Następnie wędruje do wątroby i śledziony, gdzie rozmnaża się bezpłciowo, tworząc kryptozoity, które dostają się do erytrocytów. Tam namnażają się i rosną, aż erytrocyt się rozerwie. Uwolnione w ten sposób merozoity atakują kolejne krwinki. Temu etapowi malarii towarzyszy gorączka i dreszcze. Z części merozoitów tworzą się gametocyty, które po ugryzieniu żywiciela przez komara przedostają się do przewodu pokarmowego tego ostatniego. Tam gametocyty przekształcają się w gamety i następuje rozmnażanie płciowe. Powstałe zygoty przenikają przez ścianę jelita i tworzą sporozoity, które przedostają się do ślinianek komara.
Pięć gatunków atakujących człowieka i wywołujących różne postacie malarii:
- Plasmodium falciparum (zarodziec sierpowy)
- Plasmodium vivax (zarodziec ruchliwy)
- Plasmodium ovale (zarodziec owalny)
- Plasmodium malariae (zarodziec malaryczny, zarodziec pasmowy)
- Plasmodium knowlesi (zarodziec małpi)
Inne gatunki:
- Plasmodium berghei
- Plasmodium brasilianum
- Plasmodium chabaudi
- Plasmodium cynomolgi
- Plasmodium gallinaceum
- Plasmodium knowlesi
- Plasmodium lophurae
