Zasłonak ceglastożółty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zasłonak ceglastożółty
Semmelgelber-Schleimkopf-Cortinarius-varius.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina zasłonakowate
Rodzaj zasłonak
Gatunek zasłonak ceglastożółty
Nazwa systematyczna
Cortinarius varius (Schaeff.) Fr.
Epicr. syst. mycol. (Upsaliae): 258 (1838) [1836-1838]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Młody okaz z wyraźną zasnówką

Zasłonak ceglastożółty, zasłonak nijaki (Cortinarius varius (Schaeff.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Obydwie nazwy polskie podał Andrzej Nespiak w 1975[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus crustuliniformis Bull. 1812
  • Agaricus dasypodius Bull. 1812
  • Agaricus decolorans Pers. 1796
  • Agaricus lateritius Batsch 1783
  • Agaricus varius Schaeff. 1774
  • Cortinarius decolorans (Pers.) Fr. 1838
  • Phlegmacium decolorans (Pers.) Wünsche 1877
  • Phlegmacium varium (Schaeff.) Wünsche 1877

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 4–9 cm, za młodu półkulisty i otoczony zasnówką, później łukowaty, na koniec rozpostarty. Nie posiada garba, brzeg gładki, ostry i długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia gładka, w czasie wilgotnej pogody błyszcząca i śliska, w czasie suchej jedwabiście błyszcząca, barwy od żółtawej do beżowobrązowej[4].

Blaszki

Przyrośnięte do trzonu, wąskie, o ostrych blaszkach, początkowo jasnoróżowe, później niebieskofioletowe i długo nie zmieniające barwy, w końcu cynamonowobrązowe od zarodników[4].

Trzon

Pełny, wysokość 5–10 cm, grubość 1-2,5 cm. Kształt pałkowaty, rzadziej walcowaty. U młodych okazów powierzchnia jest biała z lekkim niebieskawym nalotem, później posiada zanikającą strefę zasnówkową, na koniec pokryta jest tylko miejscami bladokremową zasnówką[4].

Miąższ

Gruby, biały. Smak niewyraźny, zapach niewyczuwalny[4]. Śluz na kapeluszu ma gorzki smak[5].

Wysyp zarodników
Rdzawobrązowy. Zarodniki o kształcie migdałkowatym, brodawkowane. Rozmiar 10-12 × 6-7 μm[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Według niektórych autorów jest to prawdopodobnie jeden z najczęściej występujących gatunków zasłonaków. Owocniki wyrastają latem i jesienią, w górskich i podgórskich lasach świerkowych, głównie na glebach wapiennych[5]. Inni autorzy podają jednak, że w Polsce jest dość rzadki[6].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

  • zasłonak wielokształtny (Cortinarius variiformis). Na trzonie występują brązowawe resztki osłony w kształcie wstążki. Rosnie pod dębami i jest rzadki[5].
  • zasłonak brunatnoplamisty (Cortinarius fulvoochrascens). Ma fioletowawe blaszki bez niebieskiego odcienia, trzon również jest fioletowawy i włóknisty[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb mikoryzowy[2]. Grzyb jadalny[5].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  6. 6,0 6,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.