Zasada Pareto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zasada Pareto (zasada 80/20 lub 80 na 20) – zasada opisująca wiele zjawisk z obszaru ekonomii i zarządzania, zgodnie z którą 20% badanych obiektów związanych jest z 80% pewnych zasobów.

Sformułowanie zasady[edytuj | edytuj kod]

Sformułowanie zasady powszechnie przypisuje się włoskiemu ekonomiście i socjologowi Vilfredowi Pareto. Jest to jednak pogląd błędny. Zasadę sformułował amerykański teoretyk zarządzania Joseph Juran. W 1951 r. opublikował Quality Control Handbook, w którym zawarł zasadę „kluczowych nielicznych i błahych licznych” (vital few and trivial many), mającą ujmować złą dystrybucję większości zasobów. Juran ujął tę zasadę jako pewne uniwersalne prawo odnoszące się do alokacji zasobów. W podawanych przykładach Juran wskazał m.in., że Vilfredo Pareto zajmował się zagadnieniem nierównej dystrybucji bogactwa, i nazwał zasadę 20/80 „zasadą Pareto”. Zrodziło to błędne mniemanie, że zasada ta wywodzi się od Pareto. Po latach Juran zaznaczył, że przypisanie takie jest błędne i jego źródłem jest nieprecyzyjny język podręcznika. Zasada „kluczowych nielicznych i błahych licznych” została zaobserwowana przez wiele osób, na długo przed Pareto. Jako uniwersalną zasadę sformułował ją dopiero Juran[1].

Punkt widzenia statystyki[edytuj | edytuj kod]

Zasada Pareto oznacza istnienie w rozkładzie danej cechy silnej koncentracji statystycznej, mierzonej np. przez indeks Giniego. Zasada Pareto w tym ujęciu mówi, że krzywa koncentracji przechodzi przez punkt (0,8; 0,2). Nie ma jednak przy tym żadnych powodów, dla których stosunek ten miałby wynosić akurat 80/20 i rzeczywiście często ma inne wartości. W szczególności dla rozkładu jednostajnego 80% obiektów jest związanych z 20% zasobów. 

Modyfikacją zasady Pareto jest klasyfikacja ABC, według której analizowane przypadki dzieli się na 3 grupy, a nie na 2 jak w przypadku klasyfikacji Pareto.

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Poniższe przykłady często cytowane są w podręcznikach ekonomii, należy jednak pamiętać, że mają one charakter statystyczny, co oznacza, że mogą być sprzeczne z pojedynczymi obserwacjami.

  •  20% klientów przynosi 80% zysków,
  •  20% kierowców powoduje 80% wypadków,
  •  20% powierzchni dywanu przypada na 80% zużycia,
  •  20% materiału zajmuje 80% egzaminu,
  •  20% ubrań nosimy przez 80% czasu,
  •  20% pracowników generuje 80% produktów,
  •  20% tekstu pozwala zrozumieć 80% treści.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasada pozwala ustalać priorytety oraz ułatwia organizację czasu, przez co osiąga się maksymalne wyniki w minimalnym czasie. Ułatwia też organizację pracy w grupie, zależnie od użyteczności i umiejętności jej członków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. The Non-Pareto Principle; Mea Culpa. W: Joseph Juran: [www.projectsmart.co.uk/docs/the-non-pareto-principle.pdf Juran on Quality by Design]. New York: Free Press, 1992, s. 68-71.