Zasada kosmologiczna
 |
Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność jest niejasna. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać więcej przypisów. |
Zasada kosmologiczna – postulat mówiący, że Wszechświat dla dowolnie położonego obserwatora wygląda podobnie, a uśrednione parametry go charakteryzujące są wszędzie takie same. Konsekwencją zasady kosmologicznej jest m.in. jednorodność i izotropowość w dużych skalach przestrzennych.
Postulat ten ma przesłanki filozoficzne (żadne miejsce we Wszechświecie nie powinno być wyróżnione, co wynika z zasady kopernikańskiej), a także obserwacyjne. Obserwacje te dotyczą zarówno izotropowości kosmicznego promieniowania tła, jak również rozkładu galaktyk w skali setek megaparseków.
Większość współczesnych modeli kosmologicznych jest konstruowana zgodnie z tą zasadą, w tym uznawany za standardowy model Lambda-CDM, choć rozważa się również modele niejednorodne (Lemaître'a-Tolmana-Bondiego, Szekeresa), jak i anizotropowe (np. Bianchiego).
Spis treści |
Doskonała zasada kosmologiczna [edytuj]
Dawniej rozważano również możliwość obowiązywania doskonałej zasady kosmologicznej, według której obraz Wszechświata nie zależy nie tylko od miejsca, ale i czasu obserwacji, zatem średnia gęstość materii pozostawałaby stała w czasie (model stanu stacjonarnego). Postulat ten dawał się pogodzić nawet z obserwowanym faktem ucieczki galaktyk, ponieważ wymagał kompensującej kreacji materii na niemierzalnym poziomie, t.j. dwa atomy na km³ na rok. Zasada niezakładająca niezmienności czasowej nazywana była słabą zasadą kosmologiczną. Doskonała zasada kosmologiczna została zarzucona po odkryciu mikrofalowego promieniowania tła, którego istnienie i właściwości świadczą o tym, że Wszechświat był w przeszłości znacznie gęstszy i gorętszy.
Inne teorie [edytuj]
Prawdziwość zasady kosmologicznej jest kwestionowana przez niektóre dane obserwacyjne takie jak Ciemny Przepływ[1] i Huge-LQG, które sugerują, że we Wszechświecie istnieją struktury zbudowane na bardzo dużą skalę, w przypadku Huge-LQG o rozmiarach sięgających jednej dwudziestej widzialnego Wszechświata[2].
Przypisy
- ↑ Dark Flow: Tugs from Beyond the Observable Universe? (ang.). pbs.org, 2012-05-31. [dostęp 2013-01-13].
- ↑ Largest structure challenges Einstein's smooth cosmos (ang.). newscientist.com, 2013-01-11. [dostęp 2013-01-13].
Bibliografia [edytuj]
- Jerzy S. Stodółkiewicz, Astrofizyka ogólna z elementami geofizyki, s. Biblioteka fizyki, wyd. 3, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1977, bez ISBN.
- Michał Heller Ewolucja kosmosu i kosmologii, wyd. II, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1985, ISBN 83-01-04618-X.
