Zatoka Pirańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zatoka Pirańska
swn. Piranski zaliv
chor. Piranski zaljev lub Savudrijska vala
wł. Baia di Pirano
Krajobraz Zatoki Pirańskiej
Krajobraz Zatoki Pirańskiej
Państwo  Słowenia
 Chorwacja
Lokalizacja Morze Adriatyckie
Powierzchnia 19 km²
Cieki wodne uchodzące Dragonja
Miejscowości nadbrzeżne Piran, Portorož, Lucija, Crveni vrh i Kanegra
Położenie na mapie Słowenii
Mapa lokalizacyjna Słowenii
Zatoka Pirańska
Zatoka Pirańska
Ziemia 45°30′16″N 13°33′43″E/45,504444 13,561944
Mapa zatoki

Zatoka Pirańska (swn. Piranski zaliv, chor. Piranski zaljev lub Savudrijska vala, wł. Baia di Pirano) − zatoka o powierzchni ok. 19 km² w północnej części Morza Adriatyckiego, część Zatoki Triesteńskiej. Nazwa pochodzi od słoweńskiego miasta Piran.

Część zatoki leży na terytorium Chorwacji, a linia rozdzielająca przebiega pomiędzy przylądkami Savudrijskim i Madona. Na słoweńskim brzegu leżą miejscowości Piran, Portorož i Lucija, a na chorwackim Crveni vrh i Kanegra. Główną rzeką wpływającą do zatoki jest Dragonja, której ujście leży na granicy.

Spór terytorialny[edytuj | edytuj kod]

Obszar zatoki i niewielkie skrawki lądu wokół niej były obiektem sporu terytorialnego pomiędzy Słowenią i Chorwacją, który trwał od ogłoszenia przez oba te kraje niepodległości i secesji z Jugosławii w 1991 roku, gdyż w okresie jugosłowiańskim granica morska pomiędzy republikami składowymi nie została wytyczona. Chorwacja proponowała zastosowanie linii środkowej zatoki jako granicy, co pozbawiłoby Słowenię dostępu do otwartego morza, pomimo posiadania wybrzeża, dlatego kraj ten odwoływał się do konwencji, która traktuje dostęp do otwartego morza jako podstawowe prawo każdego państwa.

W 2001 roku rządy Słowenii i Chorwacji osiągnęły porozumienie, w ramach którego większość spornej ziemi przypadła Chorwacji, zaś większość wód, włącznie z korytarzem prowadzącym do wód międzynarodowych Słowenii; jednak umowa nie uzyskała aprobaty chorwackiego parlamentu.

11 września 2009 roku zawarto ostateczne porozumienie dotyczące rozgraniczenia obu państw, zaś Słowenia zniosła weto na rozmowy akcesyjne z Chorwacją. Przewidywało ono przekazanie sporu pod międzynarodowy arbitraż. Na żądanie opozycji odbyło się w Słowenii referendum w sprawie zgody na arbitraż międzynarodowy, które zakończyło się udzieleniem przez społeczeństwo zgody na jego przeprowadzenie.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]