Zatrucie jadem kiełbasianym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zatrucie jadem kiełbasianym
Botulismus
ICD-10 A05.1

Zatrucie jadem kiełbasianym, botulizm (łac. Botulismus; z łac. botulus – kaszanka lub kiełbasa, rodzaj potrawy z surowego mięsa popularny wśród uboższych warstw ludności starożytnego Rzymu[1]) to zespół toksycznych objawów wywołany działaniem wytwarzanego przez Gram-dodatnią, beztlenową bakterię Clostridium botulinum jadu kiełbasianego na organizm.

Do zatrucia dochodzi drogą pokarmową (spożycie pokarmów zawierających toksynę), a w wyjątkowych przypadkach także w przebiegu zakażenia bakteryjnego rany (botulizm przyranny)[2].

Najczęściej źródłem zatrucia są konserwy, często mięsne, ale również jarzynowe czy rybne. Bywają to często przetwory wytwarzane w warunkach domowych lub przeterminowana lub niewłaściwie przechowywana żywność zakupiona w handlu. Jeśli wieczko jest wybrzuszone (bombaż), konserwa na pewno nie nadaje się do spożycia.

Spożycie występującej naturalnie np. w miodzie bakterii Clostridium botulinum może w bardzo rzadkich przypadkach spowodować u niemowląt poniżej pierwszego roku życia ciężką chorobę zwaną botulizmem dziecięcym, dlatego nie należy podawać miodu dzieciom poniżej 12 miesiąca życia. W tym przypadku choroba rozwija się nie na skutek działania toksyny botulinowej, ale z powodu namnażania się bakterii w ustroju.

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

W przebiegu zatrucia występują 2 grupy objawów:

  • objawy ze strony przewodu pokarmowego:
    • nudności
    • wymioty
    • zaparcia
    • bóle brzucha
  • objawy toksycznego działania toksyny botulinowej:
    • osłabienie, bądź porażenie różnych grup mięśni
    • charakterystyczne i łatwo zauważalne jest opadanie powiek, nadające twarzy senny wyraz
    • podwójne widzenie

W ciężkich przypadkach zatruć może dojść do zatrucia śmiertelnego (10-25%) z powodu:

Historia[edytuj | edytuj kod]

W literaturze medycznej opisał to zatrucie w 1817 roku niemiecki lekarz i pisarz Justinus Kerner, który przeanalizował przypadek, jaki wydarzył się w 1793 w miejscowości Bad Wildbad, gdzie po spożyciu wędzonej kiełbasy zachorowało 13 osób, a 6 z nich zmarło. Powiązał on to zdarzenie z jadem, pojawiającym się w nieświeżych wędlinach. W 1869 inny niemiecki lekarz, H. Müller, opisał kilka epidemii takich zatruć, które zdarzyły się w I połowie XIX wieku i pierwszy wprowadził nazwę botulism jako określenie jednostki nozologicznej. Bakterie odpowiedzialne za to zatrucie, Clostridium botulinum (dawniej Bacillus botulinum), odkrył i nazwał w 1897 belgijski bakteriolog Emile Pierre van Ermenghen.

Przypisy

  1. Krzysztof Włodzimierz Zieliński: Słownik pochodzenia nazw i określeń medycznych: antyczne i nowożytne dzieje chorób w ich nazwach ukryte. Bielsko-Biała: a-Medica Press, 2004. ISBN 83-88778-67-6.
  2. J. Sobel. Botulism. „Clin Infect Dis”. 41 (8), s. 1167-73, 2005. doi:10.1086/444507. PMID 16163636. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.