Zbąszyń
 |
Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność pozostaje częściowo niejasna, z powodu niewystarczającej liczby przypisów umieszczonych w tekście artykułu. |
| Zbąszyń | |||||
 |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Polska |
||||
| Województwo | wielkopolskie | ||||
| Powiat | nowotomyski | ||||
| Gmina | Zbąszyń gmina miejsko-wiejska |
||||
| Założono | 1231 | ||||
| Prawa miejskie | 1311 | ||||
| Burmistrz | Tomasz Kurasiński | ||||
| Powierzchnia | 5,42[1] km² | ||||
| Ludność (2009) • liczba • gęstość |
7185 1326 os./km² |
||||
| Strefa numeracyjna |
+48 68 | ||||
| Kod pocztowy | 64-360 | ||||
| Tablice rejestracyjne | PNT | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Zbąszyń
|
|||||
| Na mapach: | |||||
| TERC (TERYT) |
4303915064 | ||||
|
Urząd miejski
ul. Żwirki 164-360 Zbąszyń |
|||||
 Hasło Zbąszyń w Wikisłowniku |
|||||
| Strona internetowa | |||||
.jpg&filetimestamp=20071109123526)
Zbąszyń (niem. Bentschen) to miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zbąszyń. Miasto położone jest w zachodniej Polsce, nad Jeziorem Błędno i nad rzeką Obrą. Ośrodek wypoczynkowy i sportów wodnych, Muzeum Ziemi Zbąszyńskiej i Regionu Kozła mieszczące się na Rynku gromadzi zabytki związane z historią Zbąszynia i okolic a także z etnografią i kulturą ludową. W mieście znajdują są zakłady przemysłu odzieżowego i meblowego.
Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 7185 mieszkańców[2].
Spis treści |
[edytuj] Historia
Najstarszy przekaz o Zbąszyniu pochodzi z 1231 roku, a prawa miejskie otrzymał już przed rokiem 1311. Do schyłku XIV w. Zbąszyń był własnością książęcą i królewską. W XV w. król Władysław Jagiełło, podarował miasto wojewodzie mazowieckiemu Janowi Głowaczowi. Rodzina jego przyjęła nazwisko Zbąskich. W pierwszej połowie XV w. Zbąszyń, będący we władaniu Abrahama Zbąskiego, stał się ważnym ośrodkiem husytyzmu w Wielkopolsce. Od 1613 roku Zbąszyń jest własnością rodu Ciświckich, którzy dokończyli budowę potężnej twierdzy, której pozostałości zachowały się do dziś w parku miejskim.
W 1700 roku miasto stało się własnością rodu Garczyńskich, po II rozbiorze Polski w 1793 roku zostało wcielone do Prus. W połowie XIX wieku miasto nawiedzały pożary i zalewały powodzie. W 1870 powstał tu ważny węzeł kolejowy. W 1918 roku, podczas powstania wielkopolskiego zniszczono powstałą tu fabrykę mączki ziemniaczanej, toczyły się o miasto zaciekłe walki. Zbąszyń wrócił w granice Polski w 1920 roku. W październiku 1938 roku Niemcy brutalnie wypędzili do Polski ok. 17 tysięcy Żydów nieposiadających obywatelstwa niemieckiego, z czego ok. 7 tysięcy znalazło schronienie w Zbąszyniu. O świcie 1 września 1939 roku Wehrmacht zajął po krwawych walkach zbąszyńską stację PKP i miasto, które później jedynie na kilka godzin odbili Polacy. 27 stycznia 1945 roku w Zbąszyniu ostatecznie zakończyła się okupacja niemiecka. Od 1975 roku stał się częścią województwa zielonogórskiego, a w wyniku nowego podziału administracyjnego kraju Zbąszyń wrócił w 1999 roku do województwa wielkopolskiego.
[edytuj] Zabytki
Zabytkiem godnym uwagi są pozostałości zamku (bastiony ziemne typu "palazzo in fortezza" i wieża z bramą wjazdową z XVI-XVII w.) oraz dwuwieżowy kościół (dawna kolegiata) barokowy z XVIII wieku. Na rewitalizowanym rynku wytyczony został zarys dawnego ratusza miejskiego. Z okresu międzywojennego pochodzi reprezentacyjny gmach Dworca PKP-ówczesnej stacji granicznej o charakterystycznej monumentalnej architekturze.
[edytuj] Kozioł
Okolice Zbąszynia, w tym: Zbąszynek, Dąbrówka Wlkp., Nowe Kramsko, Podmokle, Babimost, Grójec, Chobienice, Chrośnica i Trzciel zaliczają się do tzw. Regionu Kozła. Nazwa regionu pochodzi od charakterystycznego dla tego obszaru instrumentu ludowego – kozła. Do dziś zachował się charakterystyczny folklor muzyczny jak również nieliczni rzemieślnicy (patrz Nądnia) wykonujący te specyficzne instrumenty. Koźlarzowi w trakcie występu akompaniują zwykle skrzypce i klarnet es.
[edytuj] Transport
Znaczny węzeł kolejowy. Linie kolejowe, łączą Zbąszyń z innymi miastami:
- Zbąszyń-Poznań-Warszawa,
- Zbąszyń-Poznań-Bydgoszcz-Gdynia,
- Zbąszyń-Zbąszynek-Sulechów-Zielona Góra,
- Zbąszyń-Zbąszynek-Rzepin-Frankfurt nad Odrą,
- linia obsługiwana niejednokrotnie przez parowozy, Zbąszyń-Wolsztyn-Leszno,
- nieczynna linia Zbąszyń-Międzychód.
Przez miasto przebiega też droga wojewódzka nr 302 Nowy Tomyśl-Zbąszynek.
[edytuj] Sport
Od 1924 roku w Zbąszyniu funkcjonuje klub piłkarski KS Obra Zbąszyń. Klub obecnie rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim[3].
[edytuj] Znani Zbąszynianie
- Jagoda Gołek – szachistka
- Stanisław Olejniczak – koszykarz
- Daniel Patalas – gitarzysta zespołu Lombard
- Ryszard Rybak – wychowanek Obry Zbąszyń, były zawodnik Lecha Poznań
- Ryszard Tobys – rusznikarz
- Tomasz Wachowski – powstaniec wielkopolski, kawaler Krzyża Walecznych, Prezes Związku Powstańców Wielkopolskich
- Andrzej Krzywy – wokalista zespołu De MONO
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Krasoń J., Zbąszyń do przełomu wieku XVI-go i XVII-go, Zbąszyń 1935 (wersja zdigitalizowana)
- Kurzawa E., Matuszewski Z. (oprac.), Zbąszyń: zarys historii dziejów miasta, Zielona Góra 1985
- Olejniczak-Zaworonko H., Zbąszyń: wędrówki po mieście, Poznań 2006 ISBN 83-924438-0-2
Przypisy
- ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2008 r.). [dostęp 3.10.2009].
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 104. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010].
- ↑ 90minut.pl: Klub Sportowy Obra Zbąszyń (pol.). [dostęp 7 października 2011].
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
