Zbigniew Babiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbigniew Babiński
Zbigniew Babiński
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1896
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne Roundel of Poland (until 1993).svgSiły Powietrzne RP
Jednostki 1 Eskadra Wywiadowcza1 Pułk LotniczyCentrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Srebrny Krzyż Zasługi Kawaler Orderu Gwiazdy Rumunii Order Białego Lwa V Klasy (Czechy)

Zbigniew Juliusz Babiński (ur. 13 maja 1896 w Sosnowcu, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu)[1]polski lotnik wojskowy i sportowy, kapitan pilot Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako syn Stanisława i Heleny z domu Borkowska. Jako uczeń gimnazjum zbudował w 1912 w Milanówku szybowiec dwupłatowy, który rozbił się podczas prób bez pilota (lecąc jako latawiec). W 1913 zbudował drugi dwupłatowy szybowiec, na którym wykonywał krótkie loty[2].

W listopadzie 1918 Zbigniew Babiński uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wstąpił do polskiego lotnictwa wojskowego. Służył jako podporucznik pilot w 1. Eskadrze Wywiadowczej podczas wojny polsko-radzieckiej. Zajmował się m.in. opracowywaniem techniki ataków lotniczych z lotu koszącego przeciw kawalerii radzieckiej[3]. Szczególnie wyróżnił się 14 sierpnia 1920 atakując i rozpraszając baterię artylerii pod Pułtuskiem[4].

W okresie międzywojennym służył w jednostkach lotniczych we Lwowie, Bydgoszczy, Dęblinie i Warszawie[3]. Od 1921 w 1 Pułku Lotniczym, później w Centrum Wyszkolenia Podoficerów Lotnictwa. Wziął udział w pierwszych w Polsce zawodach lotniczych - I Krajowym Locie Okrężnym w 1922, zajmując 3. miejsce[5]. Został awansowany do stopnia [kapitan (ranga)|kapitana]] ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i w 1928 był zweryfikowany w Korpusie Oficerów Lotnictwa z lokatą 25.

Samolot JD-2 należący do kpt. Babińskiego, widoczna lista odwiedzonych miejscowości

Jako członek Aeroklubu Warszawskiego szczególnie aktywnie zajmował się rozwojem polskiej turystyki lotniczej. Oblatał samoloty amatorskie D-1 Cykacz (1925) i WZ-XI Kogutek (1927)[6]. W 1928 odbył na Kogutku I pierwszy turystyczny rajd po Polsce długości ponad 600 km[6]. Samolotem tym wziął udział w II Krajowym Konkursie Awionetek w 1928 (9. miejsce), a także w III konkursie w 1930, z którego jednak został wycofany[6]. Nabył rozbity w 1929, a następnie wyremontowany samolot JD-2 (SP-ACA), którym wykonał wiele lotów turystycznych. Badając możliwości rozwoju lekkiego lotnictwa, lądował tym samolotem w 225 miejscowościach w Polsce (według innych źródeł - 330), których nazwy zostały wypisane na burcie samolotu[7]. W 1936 kupił do celów turystycznych kolejny samolot, RWD-7, używany do 1938[8]. Do jego dyspozycji następnie oddano prototyp samolotu RWD-16[9]. Do samego tylko 1937 roku Zbigniew Babiński wylądował w ok. 400 przygodnych miejscach w Polsce[10].

W lipcu 1930 Zbigniew Babiński na samolocie PWS-50 wziął udział w międzynarodowych zawodach Challenge 1930, nie ukończył jednak lotu okrężnego wokół Europy (według różnych informacji, został zdyskwalifikowany za przekroczenie czasu, aczkolwiek ukończył lot poza konkursem[11] lub wycofał się z powodu choroby[12] lub uszkodzenia podwozia samolotu[13]). Pod koniec lat 30. pracował jako oficer nadzoru technicznego bazy lotniczej na Lotnisku Okęcie.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 podczas kampanii wrześniowej służył wykonując loty zwiadowcze na samolocie RWD-14 Czapla (ostatni 16 września)[3]. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez sowietów w nocy z 17 na 18 września. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. Wiosną 1940 został przetransportowany do Katynia i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Został pochowany na terenie otwartego 28 lipca 2000 Polskiego Cmentarza Wojennego w Katyniu, gdzie w 1943 jego ciało zidentyfikowano podczas ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 1958[14]. Przy zwłokach Zbigniewa Babińskiego zostały odnalezione: karta szczepień, rozkaz wyjazdów, zaświadczenie[15].

Jego żoną była Henryka, z którą miał dwóch synów.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Katedra Polowa Wojska Polskiego [dostęp 12-7-2020]
  2. A. Glass, op.cit., s. 344.
  3. 3,0 3,1 3,2 Babiński Zbigniew
  4. Krzysztof Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ISBN 83-206-0985-2, s.96
  5. Tadeusz Malinowski, Pierwsze zawody, Skrzydlata Polska nr 45 (1980)/1989.
  6. 6,0 6,1 6,2 A. Glass, op.cit., s. 105, 120.
  7. A. Glass, op.cit., s. 282. W tekście mowa jest o 225 miejscowościach w latach 1927-31 (a więc także przed zakupem), natomiast w podpisie pod zdjęciem – o 330 odwiedzonych przez Babińskiego.
  8. A. Glass, op.cit., s. 298.
  9. A. Glass, op.cit., s. 322.
  10. Marian Romeyko (red), Polska lotnicza, Warszawa 1937, s.206.
  11. Marian Krzyżan, Międzynarodowe turnieje lotnicze 1929–1934, Warszawa 1988, ISBN 83-206-0637-3, s. 45.
  12. Marian Krzyżan, op.cit., s. 232 i A. Glass, op.cit. s. 186
  13. Edwin P.A. Heinze, International Touring Competition (ang.) w: Flight nr 1131, 29 sierpnia 1930, s.968 (bez bliższych szczegółów)
  14. Katyń wg źródeł niemieckich – 1943 r.. stankiewicze.com. [dostęp 4 marca 2015].
  15. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 21. ISBN 83-7001-294-9.
  16. Marian Romeyko (red.): Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, Warszawa, 1933, s. 212 (wkładka)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]