Zbigniew Babiński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbigniew Babiński
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 13 maja 1896
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Katyń
Przebieg służby
Siły zbrojne Roundel of Poland (until 1993).svgSiły Powietrzne RP
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Zbigniew Juliusz Babiński (ur. 13 maja 1896 w Sosnowcu, zm. w kwietniu 1940 w Katyniu)[1]polski lotnik wojskowy i sportowy, kapitan pilot Wojska Polskiego.

Jako uczeń gimnazjum zbudował w 1912 w Milanówku szybowiec dwupłatowy, który rozbił się podczas prób bez pilota (lecąc jako latawiec). W 1913 zbudował drugi dwupłatowy szybowiec, na którym wykonywał krótkie loty[2].

W listopadzie 1918 Zbigniew Babiński uczestniczył w akcji rozbrajania Niemców. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę wstąpił do polskiego lotnictwa wojskowego. Służył jako podporucznik pilot w 1. Eskadrze Wywiadowczej podczas wojny polsko-radzieckiej. Zajmował się m.in. opracowywaniem techniki ataków lotniczych z lotu koszącego przeciw kawalerii radzieckiej[3]. Szczególnie wyróżnił się 14 sierpnia 1920 atakując i rozpraszając baterię artylerii pod Pułtuskiem[4]. Za działania wojenne został odznaczony Polową Odznaką Pilota[5].

W okresie międzywojennym służył w jednostkach lotniczych we Lwowie, Bydgoszczy, Dęblinie i Warszawie[3]. Wziął udział w pierwszych w Polsce zawodach lotniczych - I Krajowym Locie Okrężnym w 1922, zajmując 3. miejsce[6].

Samolot JD-2 należący do kpt. Babińskiego, widoczna lista odwiedzonych miejscowości

Jako członek Aeroklubu Warszawskiego szczególnie aktywnie zajmował się rozwojem polskiej turystyki lotniczej. Oblatał samoloty amatorskie D-1 Cykacz (1925) i WZ-XI Kogutek (1927)[7]. W 1928 odbył na Kogutku I pierwszy turystyczny rajd po Polsce długości ponad 600 km[7]. Samolotem tym wziął udział w II Krajowym Konkursie Awionetek w 1928 (9. miejsce), a także w III konkursie w 1930, z którego jednak został wycofany[7]. Nabył rozbity w 1929, a następnie wyremontowany samolot JD-2 (SP-ACA), którym wykonał wiele lotów turystycznych. Badając możliwości rozwoju lekkiego lotnictwa, lądował tym samolotem w 225 miejscowościach w Polsce (według innych źródeł - 330), których nazwy zostały wypisane na burcie samolotu[8]. W 1936 kupił do celów turystycznych kolejny samolot, RWD-7, używany do 1938[9]. Do jego dyspozycji następnie oddano prototyp samolotu RWD-16[10]. Do samego tylko 1937 roku Zbigniew Babiński wylądował w ok. 400 przygodnych miejscach w Polsce[11].

W lipcu 1930 Zbigniew Babiński na samolocie PWS-50 wziął udział w międzynarodowych zawodach Challenge 1930, nie ukończył jednak lotu okrężnego wokół Europy (według różnych informacji, został zdyskwalifikowany za przekroczenie czasu, aczkolwiek ukończył lot poza konkursem[12] lub wycofał się z powodu choroby[13] lub uszkodzenia podwozia samolotu[14]).

Służył podczas kampanii wrześniowej 1939 roku, wykonując loty zwiadowcze (ostatni 16 września)[3]. Po agresji ZSRR, w nocy z 17 na 18 września został wzięty do niewoli radzieckiej, po czym w kwietniu 1940 został zamordowany w Katyniu.

Przypisy

  1. Katedra Polowa Wojska Polskiego [dostęp 12-7-2020]
  2. A. Glass, op.cit., s. 344.
  3. 3,0 3,1 3,2 Babiński Zbigniew
  4. Krzysztof Tarkowski, Lotnictwo polskie w wojnie z Rosją Sowiecką 1919-1920, Warszawa 1991, ISBN 83-206-0985-2, s.96
  5. Marian Romeyko (red.): Ku Czci Poległych Lotników Księga Pamiątkowa, Warszawa, 1933, s.212 (wkładka)
  6. Tadeusz Malinowski, Pierwsze zawody, Skrzydlata Polska nr 45 (1980)/1989.
  7. 7,0 7,1 7,2 A. Glass, op.cit., s. 105, 120.
  8. A. Glass, op.cit., s. 282. W tekście mowa jest o 225 miejscowościach w latach 1927-31 (a więc także przed zakupem), natomiast w podpisie pod zdjęciem – o 330 odwiedzonych przez Babińskiego.
  9. A. Glass, op.cit., s. 298.
  10. A. Glass, op.cit., s. 322.
  11. Marian Romeyko (red), Polska lotnicza, Warszawa 1937, s.206.
  12. Marian Krzyżan, Międzynarodowe turnieje lotnicze 1929–1934, Warszawa 1988, ISBN 83-206-0637-3, s. 45.
  13. Marian Krzyżan, op.cit., s. 232 i A. Glass, op.cit. s. 186
  14. Edwin P.A. Heinze, International Touring Competition (ang.) w: Flight nr 1131, 29 sierpnia 1930, s.968 (bez bliższych szczegółów)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Glass, Polskie konstrukcje lotnicze 1893–1939, Warszawa, WKiŁ, 1977
  • Babiński Zbigniew w serwisie Historia Lotnictwa, za: Tadeusz Malinowski, Poczet lotników polskich, w: Entuzjasta lotnictwa 1/1995