Zbigniew Oleśnicki (prymas)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy arcybiskupa gnieźnieńskiego i prymasa Polski. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Zbigniew Oleśnicki
prymas Polski i Litwy
Zbigniew Oleśnicki
Herb Zbigniew Oleśnicki
Kraj działania  Polska
Data urodzenia 1430
Data i miejsce śmierci 2 lutego 1493
Łowicz
arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski
Okres sprawowania 1481-1493
Wyznanie katolickie
Kościół łaciński
Nominacja biskupia 1473
Sakra biskupia brak danych

Zbigniew Oleśnicki herbu Dębno (ur. 1430, zm. 2 lutego 1493) – arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski od 1481, gubernator Prus (capitaneus Prussiae Generalis), biskup kujawski, podkanclerzy koronny od 1473, sekretarz królewski.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był synem marszałka Królestwa Polskiego Jana Oleśnickiego, bratankiem biskupa krakowskiego kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Przeniesiony na stolicę arcybiskupią w Gnieźnie z biskupstwa kujawskiego, nadal jednak zajmował się sprawami pruskimi. W czasie nieobecności w Koronie króla Kazimierza Jagiellończyka zastępował króla w sprawach państwowych. Zwoływał kilkakrotnie synody prowincjonalne celem załatwienia spraw kościelnych i podatków na wyprawy wojenne króla. Często podróżował, nieomal stale objeżdżał swoją archidiecezję. Pod koniec panowania Kazimierza pogorszyły się jego stosunki z królem, zapewne z powodu rywalizacji jaką prowadził z biskupem krakowskim, królewiczem Fryderykiem Jagiellończykiem. Po śmierci króla stanął na czele stronnictwa piastowskiego, próbując doprowadzić do elekcji księcia mazowieckiego Janusza III. Po wyborze Jana Olbrachta, koronował go 23 września 1492 w katedrze wawelskiej. Zmarł w Łowiczu, pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej, gdzie wzniesiono jego grobowiec z czerwonego węgierskiego marmuru wykonany przez Wita Stwosza.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Marceli Kosman: Między ołtarzem a tronem : poczet prymasów Polski. Poznań: Oficyna Wydawnicza G & P, 2000. ISBN 83-7272-017-7.

Poprzednik
Jakub z Sienna (arcybiskup)
Template-Patriarch (Latin Rite) - Primate.svg Prymas Polski
14811493
Template-Patriarch (Latin Rite) - Primate.svg Następca
Fryderyk Jagiellończyk (kardynał)