Zbigniew Orywał

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zbigniew Orywał
Data urodzenia 5 kwietnia 1930
Miejsce urodzenia  Kępno, Polska
Stan cywilny żonaty
Pierwszy trener Alfons Grygołowicz
Trener kadry Wiesław Gąsowski i Jan Mulak
Kluby Warta, Olimpia
Dorobek medalowy
Mistrzostwa U.S.A
Gold medal with cup.svg Złoto
Bieg na 1000 jardów 1958
Gold medal with cup.svg Złoto
Bieg na 1000 jardów 1959

Zbigniew Orywał (ur. 5 kwietnia 1930 w Kępnie) – polski lekkoatleta średniodystansowiec.

Był pierwszym Polakiem, który odniósł sukcesy na terenie USA w hali, gdzie dwukrotnie zdobył tytuł międzynarodowego mistrza tego kraju w biegu na dystansie 1000 jardów (914,4 metra) w 1958 (2:14,1) i 1959 (2:12,6)[1]. Zwyciężył również w zawodach Millrose Games w 1959 na 880 jardów (1:52,2) oraz w mitingu NYAC w 1959 na 1000 jardów (2:09,8). W powyższych zawodach pokonani zostali mistrzowie Europy i medaliści olimpijscy (czołówka światowa średniodystansowców).

Przebiegł 1 milę (1609 m) poniżej 4 minut – 1959 (3:59,7) w czasie meczu Wielka Brytania – Polska w Londynie – 1 miejsce. Przebiegnięcie 1 mili poniżej 4 min nominowała do klubu Bannistera.

Urodził się w Kępnie, jednak dwa lata później cała jego rodzina przeprowadziła się do Wągrowca. Tu ukończył Liceum Ogólnokształcące w Wągrowcu, a w 1953 r. został absolwentem Wyższej Szkoły Wychowania Fizycznego przy Akademii Medycznej w Poznaniu, gdzie otrzymał tytuł magistra wf. W lekkoatletyce debiutował w mistrzostwach szkoły w 1947 roku. Startował i zwyciężał w biegach narodowych i ulicznych. W latach 1954-1955 czterokrotnie otrzymywał powołania do kadry na mecze wyjazdowe i czterokrotnie nie zgadzano się na jego w nich udział.

W 1956 roku wywalczył pierwszy w karierze tytuł mistrza Polski w biegu na 800 m. W 1957 r. Zbigniew Orywał oficjalnie zadebiutował w kadrze polskich lekkoatletów w trójmeczu Polska - Belgia - NRD w Krakowie. W 1958 roku zdobył tytuł halowego mistrza USA w biegu na 1000 jardów, a kilka tygodni później podczas pamiętnego meczu lekkoatletycznego Polska - USA w Warszawie pokonał biegaczy amerykańskich. W styczniu 1959 r. ponownie został mistrzem Stanów Zjednoczonych. Wygrał również bieg na 1 milę podczas największego europejskiego mityngu lekkoatletycznego "Weltklasse" w Zurichu.

W 1958 roku pobił trzy rekordy Polski: na 1000 m (czas: 2:18,8), 1500 m (3:42,0) oraz 1 milę (3:59,4 min). W 1960 roku podczas XVII Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie wągrowczanin startował na dwóch dystansach - 800 m i 1500 m, gdzie zapisał się w olimpijskich statystykach jako uczestnik finałowych rozgrywek. Od 1961 roku rozpoczął karierę trenera lekkoatletów "Warty" Poznań, a następnie "Olimpii" Poznań. W tym samym czasie rozpoczął współpracę z kadrą narodową jako trener Polskiego Związku Lekkiej Atletyki, a jego podopieczny Bronisław Malinowski zdobył w biegu na 3000 m z przeszkodami srebrny i złoty medal na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 r. i Moskwie w 1980 r. Od 1982 roku do 2000 roku pracował na stanowisku trenera Kadry Narodowej Lekkiej Atletyki w Irlandii, a największe sukcesy trenera biegaczy irlandzkich przyszły w ostatnim roku jego pracy na Wyspach i związane były z Igrzyskami Olimpijskimi w Sydney, na których Sonia O'Sullivan wywalczyła srebrny medal na dystansie 5000 m. Bez wątpienia p. Zbigniew Orywał to wybitny trener i wysokiej klasy sportowiec.

Nauka[edytuj | edytuj kod]

1937-1939 Szkoła ćwiczeń w Wągrowcu 1940-1942 Niemiecka Szkoła Podstawowa w Wągrowcu 1945-1950 Gimnazjum i Liceum Ogólnokształcące w Wągrowcu 1950-1953 Wyższy Szkoła Wychowania Fizycznego (WSWF) w Poznaniu 1958 Otrzymał tytuł magistra Wychowania Fizycznego 1978 Otrzymał tytuł doktora Nauk Wychowania Fizycznego

Tytuł pracy brzmiał: "Trening i adaptacja czołówki biegaczek i biegaczy polskich na średnich wysokościach". Była to pierwsza praca naukowa w Polsce a druga na świecie na temat treningu na średnich wysokościach u zawodników czołówki europejskiej i światowej na średnich i długich dystansach kobiet i mężczyzn. Badania prowadzone w latach 1971-1975 w ośrodkach wysokogórskich: Font Ramen – Francja, Sinaja – Rumunia i Bełmekeu – Bułgaria.

Kariera sportowa[edytuj | edytuj kod]

– Biegacz na średnie dystanse (800m, 1000m, 1500m, 1mila i na 400m płotki. – Zawodnik poznańskich klubów: Warta(1948-1961) i Olimpii (1962-1965) – Olimpijczyk z Rzymu (1960) – 800m i 1500m( odpadł w przedbiegach) – Uczestnik mistrzostw Europy w Sztokholmie (1958) – 1500m (7 miejsce 3:43,2) – 22-krotny reprezentant Polskich w meczach międzypaństwowych(1954-1961) 30 Startów (9 zwycięstw) na dystansach 800m, 1500m, 1 Mili, 400m płotki i w sztafecie 4x400m. – 8-krotny mistrz kraju: 800m (1956) 1500m (1957, 1958, 1960, 1961) 3x100m (1949) Mistrzostwa halowe:800m (1957) 3x800m(1949)

Sukcesy[edytuj | edytuj kod]

  • Bieg na 100m (2:18,8) – 1958 r.- Turku – Finlandia. Wynik lepszy od starego rekordu świata (2:19,0) ale zajął drugie miejsce za D. Warn – Szwecja (2:18,5).
  • Zwycięstwa w meczach międzypaństwowych:
    • Polska – Stany Zjednoczone w biegu na 1500m (3:42,7) – 1958 r.
    • Polska – Związek Radziecki w biegu na 800m (1:50,2) – 1959 r.
    • Wielka Brytania – Polska w biegach na 800m i 1500m – 1958 r.
  • Zwycięstwa w memoriałach:
    • J. Kusocińskiego w Warszawie – 2-krotnie na 1500m.
    • Rosickiego w Pradze – w biegu na 800m oraz w Berlinie, Hamburgu, Helsinkach, Turku, Hanower, Sztokholm.

Rekordy Życiowe[edytuj | edytuj kod]

Startował również w dziesięcioboju. Dwukrotnie trzecie miejsce w Mistrzostwach Polski 1954 i 1955 Mistrz CRZZ w dziesięcioboju lekkoatletycznym i pięcioboju.

Odznaczenia sportowe[edytuj | edytuj kod]

Kariera trenerska[edytuj | edytuj kod]

  • 1953-1955 Koordynator lekkiej atletyki w Z.S "Zryw" – Zielona Góra
  • Główny Trener l.a.w K.S "Stal" – Zielona Góra
  • 1955 Koordynator l.a. w Z.S "Zryw" – Poznań
  • 1955-1961 Trener w KS Warta Poznań
  • 1962 Koordynator Sekcji l.a. GKS "Olimpia – Poznań"
  • 1962-1966 Trener Kadry w Polskim Związku Lekkiej Atletyki w biegach średnich mężczyzn (800m i 1500m)
  • 1967-1982 Trener koordynator w konkurencjach wytrzymałościowych kobiet i mężczyzn w Polskim Związku L.A

Bezpośrednio biegi średnie mężczyzn oraz okresowo w chodzie sportowym i maratonie.

Przypisy

  1. United States Indoor Championships (ang.). GBRAthletics. [dostęp 12 stycznia 2010].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]