Zbigniew Preisner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zbigniew Preisner
Zbigniew Preisner
Prawdziwe imię i nazwisko Zbigniew Kowalski
Data i miejsce urodzenia 20 maja 1955
Bielsko-Biała
Zawód kompozytor
Współmałżonek Ewa Preisner
Lata aktywności od 1977
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis"
Strona internetowa

Zbigniew Antoni Preisner (ur. 20 maja 1955 w Bielsku-Białej[1] jako Zbigniew Kowalski[2]) – polski kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej, znany m.in. ze współpracy z Krzysztofem Kieślowskim, a także producent muzyczny. Właściciel Preisner Studio. Członek Francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej.

Siostrą Preisnera jest Tamara Kalinowska – artystka "Piwnicy pod Baranami".

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Preisner urodził się 20 maja 1955 roku w Bielsku-Białej. Uczył się grać na gitarze i fortepianie. Już w liceum zaczął komponować, nigdy jednak nie ukończył żadnej szkoły muzycznej. Samodzielnie uczył się grać – ze słuchu odtwarzał wysłuchane nagrania. Studiował historię oraz filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W 1977 roku związał się z "Piwnicą pod Baranami". Pod wpływem Zygmunta Koniecznego zaczął pisać muzykę do "piosenek artystycznych". Po sukcesach w Piwnicy rozpoczął współpracę ze Starym Teatrem w Krakowie. Potem przyszedł czas pierwszych kompozycji filmowych. W 1982 roku pracował nad Prognozą pogody razem z Antonim Krauze, dzięki któremu poznał Krzysztofa Kieślowskiego. Film Bez końca zapoczątkował stałą współpracę z Kieślowskim. Razem ze scenarzystą Krzysztofem Piesiewiczem stworzyli telewizyjny cykl Dekalog, Podwójne życie Weroniki oraz trylogię Trzy kolory. W części IX "Dekalogu", "Trzech Kolorach - Niebieskim" i "Czerwonym", oraz w "Podwójnym życiu Weroniki" można usłyszeć Elżbietę Towarnicką, której sopran brzmi na 12 płytach Preisnera. Śmierć Kieślowskiego w 1996 roku uniemożliwiła realizację ich drugiego tryptyku: Niebo, Czyściec, Piekło. Dwukrotnie część swoich kompozycji do filmów Kieślowskiego Preisner podpisał pseudonimem – nazwiskiem fikcyjnego holenderskiego kompozytora Van den Budenmayera.

Z początkiem lat dziewięćdziesiątych Preisner stał się znany na całym świecie. W tym okresie napisał muzykę do filmów wielu różnych reżyserów, m.in.: do filmu Prominent Johna Irvina, do Zabawy w Boga brazylijskiego reżysera Hectora Babenco, do filmów Agnieszki Holland, do Skazy Louisa Malle, do filmu Kiedy mężczyzna kocha kobietę Luisa Mandoki itd. W sumie skomponował muzykę do ponad 80 filmów.

W 1994 zdobył Césara za muzykę do filmu Trzy kolory. Czerwony, w 1995 za kompozycję do filmu Jeana Beckera Élisa. W 1997 zdobył Srebrnego Niedźwiedzia na Festiwalu Berlińskim za Wyspę przy ulicy Ptasiej. Trzykrotnie (w 1991, 1992 i 1993) został uznany za Najwybitniejszego Kompozytora Muzyki Filmowej przez Stowarzyszenie Krytyków Filmowych w Los Angeles. Kilka razy był nominowany do Złotego Globu: w 1992 roku za muzykę do filmu Zabawa w Boga oraz 1994 za Trzy kolory. Niebieski.

1 października 1998 w Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się prapremiera Requiem dla mojego przyjaciela (ponownie z udziałem Elżbiety Towarnickiej). Początkowo miało stanowić narrację do kolejnego scenariusza Piesiewicza, ale po śmierci Kieślowskiego stało się dziełem poświęconym pamięci zmarłego. Wkrótce potem ukazał się album: pierwsza niefilmowa płyta Preisnera. W 1999 roku Preisner napisał 10 łatwych utworów na fortepian, które następnie ukazały się na płycie w wykonaniu Leszka Możdżera. W tym samym roku powstał album Moje kolędy na koniec wieku, na którym znalazła się między innymi znana Kolęda dla nieobecnych z tekstem Szymona Muchy.

W 2001 roku prowadził program Historia muzyki popularnej w radiu RMF FM. W 2006 roku wystąpił z orkiestrą wraz z Davidem Gilmourem w koncercie w Gdańsku.

Postanowieniem z 24 kwietnia 2012 "za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury, za osiągnięcia w pracy twórczej i artystycznej" został przez prezydenta Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3]. Uroczystość uhonorowania odbyła się 3 maja 2012[4].

Życie osobiste[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty z Ewą Preisner, krakowską artystką malarką, od której przyjął obecne nazwisko.

Wybrana dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Ścieżki dźwiękowe
Rok Tytuł Polski tytuł Uwagi
1988 Le Complot Zabić księdza Virgin
1990 Europa, Europa
DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Olivier, Olivier
1991 Les Dix Commandements. Le Décalogue[5] Dekalog (1989) Amplitude
La Double Vie De Véronique (The Double Life of Veronika)[6] Podwójne życie Weroniki Virgin
1992 At Play in the Fields of the Lord (Original Soundtrack Recording)[7] Zabawa w Boga Fantasy
Olivier, Olivier
DRG, ścieżka dźwiękowa wydana w 1993 roku wraz z muzyką do filmu Europa, Europa
Damage (Original Motion Picture Soundtrack)[8] Skaza (film) Varèse Sarabande
1993 The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack)[9] Tajemniczy ogród Varèse Sarabande
Trois Couleurs: Bleu (Bande Originale Du Film)[10] Trzy kolory. Niebieski Virgin, ZPAV: platynowa płyta[11]
1994 Trois Couleurs: Blanc (Bande Originale Du Film)[12] Trzy kolory. Biały Virgin, ZPAV: złota płyta[13]
Trois Couleurs: Rouge (Bande Originale Du Film)[14] Trzy kolory. Czerwony Virgin, ZPAV: złota płyta[13]
Quartet in 4 Movements (Original Motion Picture Soundtrack)
Clumbia Records, oraz Manolis Lidakis i Elżbieta Towarnicka
When A Man Loves A Woman (Music From The Original Motion Picture Soundtrack)[15] Kiedy mężczyzna kocha kobietę Hollywood Records
1995 Élisa (Bande Originale Du Film De Jean Becker) Eliza Philips
1997 FairyTale: A True Story (Music From the Motion Picture) Elfy z ogrodu czarów Icon Records
Mouvements Du Désir (Bande Originale Du Film)
Sergent Major Company
2000 The Last September (Original Film Soundtrack) Ostatni wrzesień (1999) Silva Screen
Aberdeen (Original Film Soundtrack)[16]
Silva Screen
Weiser (Original Film Soundtrack)
Silva Screen/Koch Poland
2005 The Beautiful Country (Original Soundtrack) Kraina szczęścia (2004) Mellowdrama Records
2008 Anonyma - Eine Frau in Berlin (Original Soundtrack) Kobieta w Berlinie Königskinder Schallplatten GmbH
2013 Aglaja (Original Soundtrack)
Quartet Records
Inne
Rok Tytuł Uwagi
1995 Preisner's Music Virgin, ZPAV: 2x platynowa płyta[11]
1998 Requiem dla mojego przyjaciela Chester Music Ltd./Erato, POL #36[17], ZPAV: platynowa płyta[11]
1999 10 Łatwych utworów na fortepian Pomaton EMI, oraz Leszek Możdżer, ZPAV: złota płyta[13]
1999 Moje Kolędy na Koniec Wieku Plus GSM/Gazeta Wyborcza
2001 Głosy Plus GSM/Gazeta Wyborcza
2003 Kieślowski MK2 Music
2006 David Gilmour - On an Island EMI/Columbia Records
2007 Silence, Night & Dreams[18] Warner Classics, oraz Teresa Salgueiro, POL #12[19], ZPAV: złota płyta[13]
2008 David Gilmour - Live in Gdańsk EMI/Columbia Records
2010 Preisner's Voices[20] Sony Music, POL #23[21]
2011 Tides From Nebula - Earthshine Mystic Production
2012 Skrzek, SBB, Preisner Sony Music Entertainment, oraz Józef Skrzek i SBB
2013 Diaries of Hope Mystic Production, oraz Lisa Gerrard i Archie Buchanan, POL #24[22]

Przypisy

  1. Sylwetki - muzyka: ZBIGNIEW PREISNER (pol.). www.culture.pl. [dostęp 2009-06-18].
  2. Zbigniew Preisner (pol.). [dostęp 2009-09-18].
  3. M.P. z 2012 r. poz. 773
  4. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. W: 2012-05-03 [on-line]. Prezydent.pl. [dostęp 2012-05-04].
  5. Zbigniew Preisner – The Decalogue (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  6. Zbigniew Preisner – La Double Vie De Véronique - The Double Life Of Veronika (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  7. Zbigniew Preisner – At Play In The Fields Of The Lord Original Soundtrack (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  8. Zbigniew Preisner – Damage (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  9. Zbigniew Preisner – The Secret Garden (Original Motion Picture Soundtrack) (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  10. ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  11. 11,0 11,1 11,2 ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  12. ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 ZPAV: złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  14. ZPAV: platynowe płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2013-11-15].
  15. Zbigniew Preisner – Music From The Original Motion Picture Soundtrack "When A Man Loves A Woman" (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  16. Zbigniew Preisner – Aberdeen (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2013-11-15].
  17. OLiS - sprzedaż w okresie 11.04.2011 - 17.04.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  18. Płyta Silence, Night & Dreams - Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  19. OLiS - sprzedaż w okresie 08.10.2007 - 14.10.2007 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  20. Płyta Preisner’s Voices - Zbigniew Preisner (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2013-11-15].
  21. OLiS - sprzedaż w okresie 27.12.2010 - 02.01.2011 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].
  22. OLiS - sprzedaż w okresie 14.10.2013 - 20.10.2013 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2013-11-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]