Zbrosławice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbrosławice
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat tarnogórski
Gmina Zbrosławice
Sołectwo Zbrosławice
Liczba ludności (2008) 2 345
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-674
Tablice rejestracyjne STA
SIMC 0225302
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Zbrosławice
Zbrosławice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zbrosławice
Zbrosławice
Ziemia 50°24′57″N 18°45′14″E/50,415833 18,753889
Strona internetowa miejscowości

Zbrosławice (czes. Zbraslavice, niem. Broslawitz[1]) - wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice, siedziba gminy Zbrosławice.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Zbrosławice leżą na Górnym Śląsku, na ziemi tarnogórskiej, w dolinie rzeki Dramy w pobliżu uprzemysłowionych miast takich jak: Gliwice, Tarnowskie Góry, Zabrze, Bytom.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Istniejący w Zbrosławicach tak zwany mikroklimat sprzyja leczeniu chorób układu oddechowego i nerwowego. Obecnie funkcjonuje we wsi Sanatorium Rehabilitacyjne Neuropsychiatrii Kamieniec-Zbrosławice oraz ośrodek "Caritas".

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości pochodzi od słowiańskiego imienia osobowego Zbrosław złożonego z dwóch członów: Zbro- (borti - "walczyć, zmagać się") i -sław ("sława") lub Bracsław[2]. Ma ona charakter nazwy patronimicznej wywodzącej się od założyciela. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości Broslawice podając jej znaczenie "Dorf des Brostław" czyli po polsku "Wieś Brotsława lub Bracława"[2].

W 1295 w łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol."Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego") miejscowość wymieniona jest jako Sbroslawitz.[3] W okresie narodowego socjalizmu administracja III Rzeszy zamieniła w 1936 historyczną nazwę Broslawitz na nową, całkowicie niemiecką Dramatal-West[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość położona na zachód od Tarnowskich Gór. Należy do najstarszych w regionie. W czasach piastowskich wraz z Pyskowicami stanowiła jeden z ośrodków władzy na wschodnich rubieżach, najpierw plemiona Opolan, potem piastowskiego Śląska.

Lokowane prawdopodobnie jako miasto, pojawiły się Zbrosławice na kartach historii około 1300 roku. Przy tej okazji należy wyjaśnić kwestię datacji wioski. Pojawia się bowiem tu często data 1256 r., która wszakże nie jest błędna. Obecne Zbrosławice składają się bowiem z kilku pomniejszych wiosek, wchłoniętych na przestrzeni dziejów.

Największą i najpóźniej włączoną do Zbrosławic osadą są Kępczowice, którą również wymienia Heinrich Adamy w swojej pracy o nazwach miejscowych na Śląsku. Jako najstarszą zanotowaną nazwę osobnej wówczas miejscowości podaje Kepczowice podając jej znaczenie "Inseldorf" czyli po polsku "Wieś na wyspie"[2]. To właśnie ta miejscowość jest datowana na 1256 r. Jak pisze Johannes Chrząszcz, z tego roku posiadamy informację, że Kępczowice uiszczały dziesięcinę w zbożu na rzecz proboszcza pyskowickiego. Problem polega tylko na tym, że nieco dalej pisze on o Miedarach i Wilkowicach płacących biskupowi wrocławskiemu. Informacja ta jest wzięta z pewnością z Liber fundationis Episcopatus Wratislawiensis datowanej na przełom XIII i XIV wieku. Należy więc datę 1256 r. traktować bardzo ostrożnie.

Jeszcze większe wątpliwości budzi hipoteza założenia Zbrosławic. Przypisuje się założenie miejscowości kasztelanowi opolskiemu, pochodzącemu ze Ścinawy, Zbrosławowi, który posiadał włości w różnych częściach Śląska. Problem w tym, że nie posiadał on z dużym prawdopodobieństwem ziem na interesującym nas terenie. Mało tego w czasie kiedy mogły zostać lokowane Zbrosławice żyło na Górnym Śląsku blisko dziesięciu Zbrosławów (nie licząc tych, których historia nie zanotowała). Każdy z nich mógł założyć w dolinie rzeki Dramy miejscowość, która w początkach swego istnienia znajdowała się w posiadaniu rodziny Zbrosławskich.

W XIX wieku właścicielami okolicznych dóbr była rodzina Baildonów z Łubia.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ortsliste des alten Kreises Beuthens
  2. 2,0 2,1 2,2 Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 14, 31.
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]