Zderzenie Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną
Zderzenie Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną – przewidywane przyszłe zderzenie pomiędzy dwiema największymi galaktykami należącymi do Grupy Lokalnej: Drogą Mleczną i Galaktyką Andromedy (M31), mające rozpocząć się za około 3,75 miliarda lat i mające następnie trwać kolejne kilka miliardów lat[1][2][3].
Spis treści |
Kierunek wędrówki M31 [edytuj]
Galaktyka Andromedy jest jedną z nielicznych galaktyk, których widma wykazują przesunięcie ku fioletowi. Oznacza to, że Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy zbliżają się, a względna prędkość tego ruchu została obliczona na około 400 tys. km/h (prędkość radialna). Nie oznaczało to jednak, że obie galaktyki z pewnością się zderzą, nieznana bowiem pozostawała tzw. prędkość tangencjalna tego ruchu, czyli składowa prędkości styczna do sfery niebieskiej. Planowana przez Europejską Agencję Kosmiczną misja sondy kosmicznej Gaia mogła pozwolić ustalić przesunięcia gwiazd w Galaktyce Andromedy i wyznaczyć wektor prędkości z wystarczającą dokładnością[4], jednak została przesunięta na 2013 rok. W maju 2012 roku rozwiązanie przyniosły niezwykle precyzyjne obserwacje Teleskopu Hubble'a, nie pozostawiając wątpliwości, że do zderzenia galaktyk dojdzie[3].
Przebieg zderzenia [edytuj]
Proces zderzania Drogi Mlecznej z M31 będzie długotrwały. Już pierwsze zbliżenie tych dwóch wielkich galaktyk, za ok. 3,75 miliarda lat, zaburzy ich spłaszczony kształt. Zderzenie obłoków materii międzygwiazdowej rozpocznie intensywne procesy gwiazdotwórcze w obu galaktykach. Odkształcone galaktyki mogą następnie ponownie oddalić się, by później zderzyć ostatecznie. W najgorszym wypadku zderzenie będzie miało charakter czołowy, wówczas wszystkie gwiazdy obu galaktyk mogą zostać rozproszone, trafiając na nowe orbity. Gdy połączą się jądra obu galaktyk, ustabilizują się orbity gwiazd wokół nowego galaktycznego centrum; nie będą już one położone w jednej płaszczyźnie, ale rozrzucone losowo w przestrzeni - powstanie wielka galaktyka eliptyczna[3].
Cały proces skomplikuje dołączenie trzeciej galaktyki spiralnej, M33 (Galaktyki Trójkąta). Jest nawet pewne prawdopodobieństwo, że Galaktyka Trójkąta zderzy się z Drogą Mleczną jako pierwsza[3].
Konsekwencje [edytuj]
Nawet kiedy dojdzie do zetknięcia się tych dwu galaktyk, ewentualne kolizje gwiazd są bardzo mało prawdopodobne. W efekcie zderzenie galaktyk zapewne będzie miało względnie mały wpływ na Układ Słoneczny, Słońce czy Ziemię. Jego efekty będą natomiast widoczne w większej skali – zaburzeniu ulegną trajektorie gwiazd w ich ruchu orbitalnym wokół centrów obu galaktyk. Przypuszcza się, że na skutek zderzenia Droga Mleczna i Galaktyka Andromedy najprawdopodobniej połączą się w jedną galaktykę eliptyczną. Jeśli zaś chodzi o dalszą przyszłość, to przewiduje się, że za około 100 miliardów lat, ze względu na przyspieszoną ekspansję wszechświata spowodowaną stałą kosmologiczną, galaktyki niezwiązane grawitacyjnie z Grupą Lokalną przenikną przez kosmologiczny horyzont zdarzeń i pozostałość po zderzeniu Galaktyki Andromedy z Drogą Mleczną stanie się jedyną dużą galaktyką w obserwowalnym wszechświecie[5].
Inne zderzenia [edytuj]
Zderzenia galaktyk są powszechne we wszechświecie. W przeszłości z Drogą Mleczną zderzyło wiele małych galaktyk satelitarnych, które w wyniku pływowego działania sił grawitacji zostały rozciągnięte tworząc strumienie gwiazd. Przykładami zderzających się galaktyk, które możemy obserwować obecnie, są Galaktyka Wir, NGC 4676 i Galaktyki Czułki.
Przypisy
- ↑ Andromeda Galaxy May Steal Our Solar System From Milky Way. [dostęp 2011-01-02].
- ↑ Galactic merger to 'evict' Sun and Earth. [dostęp 2011-01-02].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 NASA's Hubble Shows Milky Way is Destined for Head-on Collision with Andromeda Galaxy (ang.). HubbleSite News Center, 2012-05-31. [dostęp 2012-06-01].
- ↑ Galactic merger to 'evict' Sun and Earth NewScientistSpace (ang.)
- ↑ When Our Galaxy Smashes Into Andromeda, What Happens to the Sun? Universe Today (ang.)
