Zebrzydowice (województwo śląskie)
| Zebrzydowice | |
 |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | śląskie |
| Powiat | cieszyński |
| Gmina | Zebrzydowice |
| Sołectwo | Zebrzydowice Dolne Zebrzydowice Górne |
| Liczba ludności (2008) | 5046 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 32 |
| Kod pocztowy | 43-410 |
| Tablice rejestracyjne | SCI |
| SIMC | 0990296 |
Położenie wsi |
|
|
Położenie na mapie Polski
  Zebrzydowice
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Zebrzydowice (cz. Zebřidovice lub Žibřidovice, niem. Seibersdorf) – wieś gminna w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim, siedziba gminy Zebrzydowice. Położona nad rzeką Piotrówką przy granicy z Republiką Czeską. Powierzchnia miejscowości wynosi 1559 ha[1] a liczba mieszkańców 5046 osób, co daje gęstość zaludnienia równą 323,7 os./km².
Spis treści |
[edytuj] Podział administracyjny
Miejscowość składa się z 2 sołectw[1]:
- Zebrzydowice Górne (identyfikator SIMC: 0225443) – część wschodnia;
- Zebrzydowice Dolne (0225549) – część zachodnia, do 30 grudnia 1999 Zebrzydowice Dolne były określane jako oficjalna siedziba gminy;
Ponadto Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju odnotowuje inne części miejscowości takie jak: Baranina (0225450), Centrum (0225466), Grabina (0225472), Grabówka (0225555), Kisielów (0225561), Kotucz (0225578), Nowa Droga (0225489), Nowy Dwór (0225495), Olszyny (0225584), Owczarnia (0225503), Strzałów (0225510), Widerholec (0225526), Wymysłów (0225532);
[edytuj] Historia
Zebrzydowice zostały po raz pierwszy pisemnie wzmiankowane około 1305 roku w dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis, jako Siffridi Villa[2]. W okresie panowania czeskiego, a potem Habsburgów wchodziły one w skład Księstwa Cieszyńskiego.
Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 258 budynkach w Zebrzydowicach (196 w Dolnych, 62 w Górnych) na obszarze 1605 hektarów mieszkało 1861 osób (1369 w Dolnych, 492 w Górnych), co dawało gęstość zaludnienia równą 116 os./km². z tego 1839 (98,8%) mieszkańców było katolikami, 10 (0,7%) ewangelikami (wszyscy w Dolnych), 12 (0,6%) wyznawcami judaizmu (z tego 9 w Górnych a 3 w Dolnych), 1711 (91,9%) było polsko-, 49 (2,6%) niemiecko- a 23 (1,2%) czeskojęzycznymi[3]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 282 a mieszkańców do 2120 (1689 w Dolnych na obszarze 1248 hektarów, gęstość zaludnienia: 135,3 os./km², 431 w Górnych na obszarze 356 hektarów, gęstość zaludnienia: 121,1 os./km²), z czego 2068 zameldowanych było na stałe, 2083 (98,3%) było katolikami, 25 (1,2%) protestantami, 10 (0,5%) żydami, 2 (0,1%) innej religii, 1992 (94%) polsko-, 47 (2,2%) niemiecko-, 27 (1,3%) czeskojęzycznymi, a 2 posługiwało się innym językiem[4].
Po I wojnie światowej Śląsk Cieszyński, w tym także Zebrzydowice, stały się obszarem spornym pomiędzy Polską a Czechosłowacją. We wsi miały miejsce walki w czasie starć z wojskami czechosłowackimi w 1919 roku. Ostatecznie miejscowość w 1920 roku znalazła się w granicach Rzeczypospolitej.
W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.
[edytuj] Zabytki
W Zebrzydowicach znajduje się m.in. pałac oraz kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Pierwszy zamek został wzniesiony w XVI w. przez rodzinę Liszków, a przebudowany w połowie XVIII w. na pałac (rezydencje reprezentacyjną) w stylu barokowym przez rodzinę baronów Mattencloit. Obecnie na terenach przylegających do pałacu znajduje się amfiteatr, molo widokowe oraz Ośrodek Sportów Wodnych "Młyńszczok".
[edytuj] Religia
Na terenie miejscowości działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki (Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny).
[edytuj] Przejście graniczne
W Zebrzydowicach, do czasu wejścia Polski do strefy Schengen, znajdowało się kolejowe przejście graniczne z Republiką Czeską. Samo przecięcie granicy państwa ma jednak miejsce w Marklowicach Górnych.
[edytuj] Galeria
-
Zabytkowy kościół i plebania
-
Pałac
-
Zespół szkół
-
Stacja kolejowa
.jpg&filetimestamp=20110508213907){kind=small}
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Gmina Zebrzydowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Zebrzydowice. W: www.zebrzydowice.bip.info.pl [on-line]. 2004, 2004. [dostęp 2010-12-07].
- ↑ Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 297. ISBN 978-83-926929-3-5.
- ↑ Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
- ↑ Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Nieoficjalny Portal Gminy Zebrzydowice
- Strona Urzędu Gminy Zebrzydowice
- Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||||||
