Zegar kwarcowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj


Współczesny zegarek kwarcowy

Zegar kwarcowy - rodzaj zegara, w którym do odmierzania czasu wykorzystuje się drgający kryształ kwarcu. Drgania kryształu są zliczane przez układy cyfrowe, które pokazują aktualny czas na wyświetlaczu zegarka. Rezonator kwarcowy wytwarza sygnał o precyzyjnie ustalonej częstotliwości, przez co zegary kwarcowe są co najmniej o rząd wielkości dokładniejsze od zegarów mechanicznych.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Działanie zegara kwarcowego opiera się na zjawisku piezoelektrycznym. Zasilany z baterii kryształ kwarcu drga z częstotliwością 215=32768 Hz. Drgania wytwarzają impulsy elektryczne, które przechodzą przez zespół dzielników częstotliwości. Każdy dzielnik zmniejsza częstotliwość o połowę, by w rezultacie - po piętnastu podziałach - otrzymać jeden impuls na sekundę. Po każdym z tych jednosekundowych impulsów czytnik cyfrowy zmienia wskazanie na wyświetlaczu. Impulsy są również wykorzystywane do obliczania setnych części sekundy (w stoperze) oraz do obliczania godziny i daty. We współczesnych zegarkach na rękę do wyświetlania danych wykorzystuje się prosty, monochromatyczny wyświetlacz ciekłokrystaliczny LCD. Są to wyświetlacze o bardzo uproszczonej architekturze, przeznaczone zazwyczaj wyłącznie do wyświetlania cyfr. Przy użyciu maksymalnie 7 segmentów można wyświetlić każdą cyfrę.

Pierwszy zegar kwarcowy, widoczny po lewej

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zegar kwarcowy został wynaleziony w 1927 przez urodzonego w Kanadzie Warrena Marrisona. Przez następne trzy dekady zegary kwarcowe były wykorzystywane jedynie w laboratoriach, co było spowodowane dużymi rozmiarami i konstrukcją podatną na uszkodzenia. W 1932 roku zegary kwarcowe były wystarczająco dokładne by zmierzyć niewielkie tygodniowe zmiany w tempie obrotu Ziemi.

Zegary kwarcowe stały się powszechnie dostępne dzięki rozwojowi tanich półprzewodnikowych układów cyfrowych w latach 60. W 1967 roku prototyp szwajcarski i Seiko zadebiutowały podczas dorocznych testów (prowadzonych od 1877 roku) w Neuchatel Observatory. W 1969 roku przedsiębiorstwo Seiko stworzyło pierwszy komercyjny kwarcowy zegarek na rękę o nazwie Astron. W 1970 roku zegarki zawierające mechanizm Beta 21 (powstały z prototypowego mechanizmu Beta 2) trafiły do sprzedaży oferowane przez 16 różnych szwajcarskich przedsiębiorców.

Technologię kwarcową wykorzystuje się również w innych urządzeniach elektronicznych, jak telefony komórkowe, palmtopy, komputery.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons