Zegarek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wczesny zegarek naręczny Waltham, noszony przez żołnierzy podczas I wojny światowej (Niemieckie Muzeum Zegarów, Inv. 47-3352)

Zegarek – niewielki podręczny i przenośny przyrząd do pomiaru czasu dobowego, a w niektórych wersjach również daty, noszony na ręku lub w kieszeni. Obecnie w powszechnym użyciu są zegarki na pasku lub bransoletce noszone na nadgarstku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zegarek kieszonkowy Petera Henleina
(Germanisches Nationalmuseum)

Za wynalazcę zegarka uznaje się Petera Henleina, który w 1504 roku umieścił mechanizm sprężynowy napędzający zegar w „przenośnym” pudełku[1], tworząc pierwszy zegarek kieszonkowy. Taki typ zegarka był najbardziej popularny aż do I wojny światowej. Na początku XX wieku zegarki naręczne zarezerwowane były dla kobiet i traktowane bardziej jako przejściowa moda niż funkcjonalne urządzenie. Mężczyźni traktowali je z pogardą twierdząc, że „prędzej kieckę nosić będą niźli zegarek naręczny”[2]. Wraz z wybuchem I wojny światowej okazało się, że zegarek jest niezbędnym wyposażeniem żołnierzy, a jego wersja kieszonkowa jest niepraktyczna w zastosowaniu[2].

Do połowy XX wieku zegarki były wyposażone w napęd mechaniczny. Prace nad pierwszym zegarkiem kwarcowym rozpoczęło Seiko w 1959 roku jako „Projekt 59A”[3]. W ich efekcie uzyskano prototyp zegara kwarcowego, który został wykorzystany do pomiaru czasu podczas Letnich Igrzysk Olimpijskich w Tokio w 1964 roku[3]. Natomiast pierwszy prototypowy zegarek kwarcowy został wyprodukowany przez CEH w Szwajcarii, gdzie w latach 1965-1967 trwały prace nad miniaturyzacją kwarcowego oscylatora 8192 Hz[4]. Pierwszy dostępny powszechnie do nabycia zegarek kwarcowy wyprodukowało Seiko w 1969 roku, był to SEIKO Quartz Astron[3].

Srebny zegarek Pulsar z 1976 roku

W 1968 roku George H. Thiess wpadł na pomysł wyeliminowania wskazówek i zastąpienia ich cyfrowym wyświetlaczem[5] (chociaż sam pomysł nie był nowy, gdyż pierwszy znany zegarek kieszonkowy bez wskazówek został skonstruowany około 1830 roku[6]). W maju 1970 został skonstruowany prototyp zegarka Pulsar[5], a 1972 roku na rynek trafił pierwszy zegarek elektroniczny z czterocyfrowym wyświetlaczem LED[7]. Większość zegarków z wyświetlaczem LED była wyposażona w przycisk aktywujący wyświetlanie czasu na kilka sekund ponieważ diody LED wymagały zbyt dużo prądu aby możliwe było ich działanie w trybie ciągłym. Kilka lat po później wyświetlacz LED został wyparty przez wyświetlacz ciekłokrystaliczny, który miał znacznie mniejsze zapotrzebowanie energetyczne tak, że możliwa była praca zegarka z ciągłym wyświetlaniem czasu.

Funkcje dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Biżuteria – zwłaszcza w damskich modelach[8]
  • Symbol prestiżu – zegarki biznesowe[9][10]
  • Stoper, pulsometr, kompas - wersje sportowe i militarne
  • Kalkulator i inne gadżety - modele dziecięce

Wodoszczelność[edytuj | edytuj kod]

Producenci zegarków klasyfikują produkty ze względu na odporność na warunki zwiększonej wilgotności według następującej umownej skali[11][12], która została opracowana przez producentów zegarków według normy ISO 2281[13], i jest przeznaczona dla zegarków codziennego użytku[14]:

Stopień Znaczenie Uwagi
brak oznaczeń Brak wodoszczelności Zegarek chronić przed wodą
3 ATM 3 Bar 30 m Odporny na zachlapanie lub deszcz Zegarka nie wolno zanurzać w wodzie
5 ATM 5 Bar 50 m Odporny na zachlapanie i pływanie na powierzchni wody Nie wolno nurkować ale można korzystać podczas kąpieli w wannie lub pod prysznicem
10 ATM 10 Bar 100 m Odporny na zanurzenie i nurkowanie bez akwalungu Nie wolno nurkować w akwalungu
20 ATM 20 Bar 200 m Odporny na nurkowanie w akwalungu Przeznaczony tylko do nurkowania rekreacyjnego[15]

Za określenie norm wodoodporności zegarków do nurkowania profesjonalnego odpowiada norma ISO 6425[16][13]:

Oznaczenie Uwagi
DIVERS 200 Nurkowanie na głębokościach nie wymagających helu
DIVERS 300 Nurkowanie głębinowe

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Hebra 2010 ↓, s. 57.
  2. 2,0 2,1 Brozek 2004 ↓.
  3. 3,0 3,1 3,2 SEIKO Press 2009 ↓.
  4. Milestones:Pioneering Work on the Quartz Electronic Wristwatch, 1962-1967 (ang.). Ieeeghn.org. [dostęp 2012-12-21].
  5. 5,0 5,1 Perez 2012 ↓.
  6. Mechanical Digital Watches (ang.). Unique Watch Guide, 2011-02-03. [dostęp 2012-12-22].
  7. Pulsar (ang.). Smithsonian Institution. [dostęp 2012-12-22].
  8. Władek Meller: Zegarek jako biżuteria i element stroju. Od czasu do czasu - zegarki i biżuteria. [dostęp 2012-12-22].
  9. zegarek - symbol prestiżu. luxclub.pl, 2009-06-17. [dostęp 2012-12-22].
  10. Władek Meller: Zegarek w biznesie. Od czasu do czasu - zegarki i biżuteria. [dostęp 2012-12-22].
  11. Wodoszczelność zegarków. Apart. [dostęp 2012-12-22].
  12. Klasy wodoszczelności. Zegarki - czasomierze dziś i jutro. [dostęp 2012-12-22].
  13. 13,0 13,1 Watches (ang.). The Jewellers and Watchmakers of New Zealand Inc. [dostęp 2014-05-07].
  14. ISO 2281:1990 (ang.). [dostęp 2014-05-07].
  15. How Water Resistant Is Your Watch? (ang.). DeLoach Watch Service. [dostęp 2014-05-07].
  16. ISO 6425:1996 (ang.). [dostęp 2014-05-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]