Zenit-3SL

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zenit-3SL.svg
Zenit-3SL
J-1e
Producent RKK Energia, NPO Ławoczkin (Rosja), KB Jużnoje (Ukraina), Boeing (USA)
Rodzina rakiet Zenit
Przeprowadzone starty 35
Nieudane starty 3
Udane starty 91%
Data pierwszego startu 28 marca 1999
Data ostatniego startu 1 lutego 2013
Koszt wystrzelenia 90 mln USD (1999 r.)
Zdolność wynoszenia 5250 kg na transferową orbitę geostacjonarną
Siła ciągu przy starcie 7300 kN
Wymiary
Długość 59,60 m
Średnica 3,90 (owiewka ładunkowa 4,15) m
Masa całkowita 471 000 kg
Człony
Człon 1. Zenit-1
Człon 2. Zenit-2
Człon 3. Blok DM-SL

Zenit-3SL – trójczłonowa rakieta nośna używana przez amerykańsko-norwesko-rosyjsko-ukraińskie konsorcjum Sea Launch. Wystrzeliwana z pływającej platformy startowej Ocean Odyssey. Starty przeprowadzane są na wodach międzynarodowych na równiku, na Oceanie Spokojnym (154°W), 370 kilometrów na wschód od wyspy Kiritimati.

Jednostki napędowe wszystkich stopni są napędzane ciekłym tlenem (utleniacz) i kerozyną RP-1 (paliwo rakietowe). Najniższy człon ma długość 32,9 m i średnicę 3,9 m. Drugi liczy 10,4 m długości przy tej samej średnicy 3,9 m. Oba człony o nazwie Zenit są budowane przez firmę KB Jużnoje. Najwyższy stopień – Blok DM-SL ma 4,9 m długości i 3,7 m średnicy i jest produkowany przez RKK Energię. Rakieta jest zakończona jednostką ładunkową o długości 11,4 m oraz średnicy 4,15 m wyprodukowaną przez Boeinga.

Pierwszy start rakiety odbył się w 1999 r. Do chwili obecnej rakieta startowała 35 razy, z czego trzy loty zakończyły się niepowodzeniem, a jeden był częściowo udany. Wszystkie starty, z wyjątkiem jednego, wynosiły satelity telekomunikacyjne na orbitę geostacjonarną.

Istnieje również wersja rakiety Zenit-3SL oznaczona jako Zenit 3SLB, która prócz startów z platformy Ocean Odyssey może startować z Kompleksu nr 45 w kazachskim kosmodromie Bajkonur.

Chronologia startów[edytuj | edytuj kod]

  1. 28 marca 1999, 01:29:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Demosat; Uwagi: start udany - lot demonstracyjny
  2. 10 października 1999, 03:28:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: DirecTV-1R; Uwagi: start udany
  3. 12 marca 2000, 14:49:15 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: ICO F-1; Uwagi: start nieudany – przedwczesne wyłączenie się 2. członu na skutek błędnej komendy w oprogramowaniu elektrozaworu; ładunek spadł do oceanu
  4. 28 lipca 2000, 22:42:00 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: PAS 9; Uwagi: start udany
  5. 21 października 2000, 05:52 GMT; s/n 5; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Thuraya 1; Uwagi: start udany
  6. 18 marca 2001, 22:33:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: XM-2 Rock; Uwagi: start udany
  7. 8 maja 2001, 22:10:29 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: XM-1 Roll; Uwagi: start udany
  8. 15 czerwca 2002, 22:39:30 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Galaxy 3C; Uwagi: start udany
  9. 10 czerwca 2003, 13:55:59 GMT; s/n 11; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Thuraya 2; Uwagi: start udany
  10. 8 sierpnia 2003, 03:30:55 GMT; s/n 10; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Echostar 9; Uwagi: start udany
  11. 1 października 2003, 04:02:59 GMT; s/n 13; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Horizons 1; Uwagi: start udany
  12. 11 stycznia 2004, 04:12:59 GMT; s/n 12; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Estrela do Sul 1; Uwagi: start udany
  13. 4 maja 2004, 12:42:00 GMT; s/n 21; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: DirecTV-7S; Uwagi: start udany
  14. 29 czerwca 2004, 03:58:59 GMT; s/n 11; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Apstar 5; Uwagi: start częściowo nieudany – awaria ostatniego członu pozostawiła satelitę na nieużytecznej orbicie
  15. 1 marca 2005, 03:50:59 GMT; s/n 18; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: XM-3 Rythm; Uwagi: start udany
  16. 26 kwietnia 2005, 07:31:29 GMT; s/n 17; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Spaceway 1; Uwagi: start udany
  17. 23 czerwca 2005, 14:03:00 GMT; s/n 14; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Intelsat Americas 8; Uwagi: start udany
  18. 8 listopada 2005, 14:06:59 GMT; s/n 23; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Inmarsat 4F-2; Uwagi: start udany
  19. 15 lutego 2006, 23:34:55 GMT; s/n ; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Echostar 10; Uwagi: start udany
  20. 12 kwietnia 2006, 23:29:59 GMT; s/n 21; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: JCSAT 9; Uwagi: start udany
  21. 18 czerwca 2006, 07:50 GMT; s/n 29; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Galaxy 16; Uwagi: start udany
  22. 22 sierpnia 2006, 03:27:01 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Koreasat 5; Uwagi: start udany
  23. 30 października 2006, 23:48:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: XM-4 Blues; Uwagi: start udany
  24. 30 stycznia 2007, 22:32 GMT; s/n ; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: NSS-8; Uwagi: start nieudany – kilka sekund po włączeniu, jeszcze przed wzlotem rakiety, awaria silnika 1. stopnia powoduje eksplozję rakiety na platformie Ocean Odyssey
  25. 15 stycznia 2008, 11:48:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Thuraya 3; Uwagi: start udany
  26. 21 maja 2008, 09:43:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Galaxy 18; Uwagi:: start udany
  27. 16 lipca 2008, 05:20:59 GMT; s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Echostar 11; Uwagi: start udany
  28. 24 września 2008, 09:27:59 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Galaxy 19; Uwagi: start udany
  29. 26 lutego 2009, 18:29:55 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Telstar 11N; Uwagi: start udany
  30. 20 kwietnia 2009, 08:15:59 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: SCIRAL 1B; Uwagi: start udany
  31. 24 września 2011, 22:18 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Atlantic Bird 7; Uwagi: start udany
  32. 1 czerwca 2012, 05:23 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Intelsat 19; Uwagi: start udany
  33. 19 sierpnia 2012, 06:54:59 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Intelsat 21; Uwagi: start udany
  34. 3 grudnia 2012, 20:43:59 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Eutelsat 70B; Uwagi: start udany
  35. 1 lutego 2013, 06:56 GMT s/n ?; miejsce startu: Ocean Odyssey, Ocean Spokojny
    Ładunek: Intelsat 27; Uwagi: start nieudany - awaria systemu kontrolnego rakiety, wyłączenie silnika RD-171 po 25 sekundach lotu, rakieta z ładunkiem spadła do Pacyfiku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]