Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zapora w Solinie i jezioro solińskie z lotu ptaka
Prace budowlane przy wznoszeniu Zapory w Solinie
Galeria techniczna w zaporze, na głębokości 6 m pod dnem zbiornika solińskiego
Zapora Solina

Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce S.A. – zespół 2 elektrowni wodnych na sztucznych zbiornikach wodnych na rzece San w gminie Solina w województwie podkarpackim. Są to Elektrownia Solina (49°23′44″N 22°27′13″E/49,395556 22,453611) i Elektrownia Myczkowce (49°25′52″N 22°24′30″E/49,431111 22,408333).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Projekt wykorzystania pętli Sanu koło Myczkowiec powstał w 1921 roku. Autorem był profesor K. Pomianowski. Przewidywał on wybudowanie zapory o wysokości około 15 m, a następnie ujęcie wody kanałem otwartym i sztolnią bezciśnieniową oraz elektrownię o mocy 3,51 MW i produkcji średniej rocznej około 19 mln kWh. Przewidywany do wykorzystania spad wynosił 14 m. Wobec braku funduszy, budowę rozpoczętą w 1920 roku musiano przerwać w 1925 roku, choć brakowało do zakończenia zaledwie 300 tys. zł. Jaz Stoneya był już wykonany i zapłacony. Wykonane były również kanał z ujęciem, sztolnia oraz fundamenty elektrowni.

Po zakończeniu II wojny światowej odżył pomysł wykorzystania wód Sanu do produkcji energii elektrycznej. Po podpisaniu w 1951 r. umowy polsko-radzieckiej o zmianie przebiegu granic, w wyniku której w granice Polski weszły tereny na prawym brzegu Sanu, w Warszawskim biurze Projektów Siłowni Wodnych przystąpiono ponownie do projektowania zbiornika i elektrowni wodnej w Myczkowcach. Projekt przewidywał częściowe wykorzystanie wykonanych już obiektów. Piętrzenie zapory podniesiono, dzięki czemu pojemność zbiornika wzrosła do 10,9 mln m³, a moc elektrowni do 8,3 MW. Na podstawie tego projektu rozpoczęto 1956 roku ponownie budowę. Generalnym wykonawcą było Krakowskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodno-Inżynieryjnego, a podwykonawcami: Elektromontaż-Południe, Elektrobudowa, Mostostal i inne. Dwa turbozespoły z turbinami Kaplana dostarczone zostały przez firmę Ganz Mavag z Węgier. Turbiny miały moc 4150 kW, 300 obr/min. Generatory miały moc 5200 kVA.

Jednocześnie przystąpiono do prac projektowych nad o wiele większą zaporą i elektrownią, usytuowaną powyżej tej w Myczkowcach - w przewężeniu doliny Sanu w rejonie Soliny. Budowa zespołu elektrowni trwała 12 lat i składała się z dwóch etapów:

  • budowa zapory ziemnej i Elektrowni Myczkowce w latach 1956-1960
  • budowa zapory i Elektrowni Solina w latach 1961-1968

Elektrownię Myczkowce uruchomiono w 1961, Elektrownię Solina w 1968. Obiekty EW Solina i EW Myczkowce należą do spółki Polska Grupa Energetyczna - Energia Odnawialna S.A. (dawniej Elektrownie Szczytowo-Pompowe S.A.), poza zbiornikami wodnymi, które należą do spółki Zespół Elektrowni Wodnych Solina – Myczkowce S.A.

W latach 2000-2003 zmodernizowano zaporę. Zwiększono moc elektrowni ze 136 MW do 200 MW, Wymieniono wirniki turbin, wał turbiny, hydrauliczno-mechaniczno-elektryczny regulator na elektroniczny pamięciowo programowalny regulator cyfrowy, oraz zmodernizowano generatory, zespoły regulacyjne. W części elektrycznej zmodernizowano generatory TZ klasyczne i odwracalne. Wymieniono jeszcze wiele innych aparatur, układów oraz transformatorów, zmniejszono liczbę przecieków w zaporze.

Dane techniczne[edytuj | edytuj kod]

W skład Zespołu Elektrowni Wodnych Solina - Myczkowce wchodzą:

  • zbiornik górny - Jezioro Solińskie
  • Elektrownia Wodna Solina - szczytowo-pompowa z 4 turbozespołami typu Francisa o mocy zainstalowanej po modernizacji 200 MW i produkcji rocznej 112 GWh (2 turbiny rewersyjne pompujące wodę z Jeziora Myczkowskiego do Solińskiego)
  • zbiornik dolny - Jezioro Myczkowskie
  • Elektrownia Wodna Myczkowce - przepływowo-wyrównawcza z 2 turbozespołami z turbinami typu Kaplana o łącznej mocy zainstalowanej 8,3 MW

Obie elektrownie wodne są ze sobą powiązane gospodarką wodną. Pojemność zbiornika w Myczkowcach pozwala na pracę elektrowni Solina z pełną mocą w ciągu 5-6 godzin.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Praca zbiorowa: Historia elektryki polskiej, Tom 2 - Elektroenergetyka, Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, Warszawa 1971, str. 24-26.
  • Monografia elektrowni: Zbigniew Kozicki, Zespół Elektrowni Wodnych Solina-Myczkowce, Zielonczyn 2011, wydawca: Agencja Paweł Janik

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons