Zespół Hornera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zespół Hornera
Horner syndrom
ICD-10 G90.2
Zespół Hornera jako objaw rozwarstwienia tętnicy szyjnej

Zespół Hornerachoroba spowodowana przerwaniem współczulnego unerwienia oka pomiędzy ośrodkiem w pniu mózgu, a samym okiem. Do uszkodzenia może dojść na poziomie pierwszego neuronu drogi podwzgórzowo-rdzeniowej (np. przy uszkodzeniu rdzenia szyjnego), na poziomie drugiego neuronu przed zwojem (np. gdy pień współczulny jest uciśnięty przez guz płuca) lub po przełączeniu włókien w zwojach (np. na wysokości tętnicy szyjnej wewnętrznej, w guzach zatoki jamistej). U dzieci zespół Hornera może prowadzić do heterochromii[1]. Zespół został nazwany od szwajcarskiego okulisty Johanna Friedricha Hornera, który jako pierwszy opisał zespół w 1869[2][3].

Klasycznymi objawami zespołu Hornera związanymi z samym narządem wzroku są:

  • ptosis – zwężenie szpary powiekowej po zajętej stronie, spowodowane porażeniem lub osłabieniem mięśni tarczkowych górnych i dolnych unerwionych współczulnie;
  • miosis – zwężenie źrenicy oka po stronie uszkodzenia, spowodowane działaniem mięśnia zwieracza źrenicy bez opozycji rozwieracza, czego skutkiem jest nierówność źrenic (anisocoria); źrenica nie rozszerza się w ciemności;
  • enophtalmus – zapadnięcie gałki ocznej do oczodołu, wywołane porażeniem mięśnia oczodołowego unerwionego współczulnie;
  • niedobarwliwa różnobarwność tęczówek (ta po stronie zespołu Hornera jest jaśniejsza, objaw może być obserwowany, jeśli zmiana jest wrodzona lub długotrwała;
  • źrenica bardzo wolno się rozszerza.

Zespół Hornera może też być objawem guza Pancoasta, który rozwija się w szczycie płuca i nacieka pień współczulny uszkadzając go. Wtedy dochodzi do zaniku aktywności współczulnej w obszarze unerwianym przez pień współczulny i wystąpienia wymienionych wyżej objawów ocznych, a także dodatkowych:

  • anhidrosis – upośledzenie wydzielania potu na części twarzy po zajętej stronie;
  • vasodilatatio – rozkurcz mięśniówki naczyń skórnych skutkujący ich rozszerzeniem.

Inne objawy to pozorny wytrzeszcz, przejściowe obniżenie ciśnienia w gałce ocznej, zmiany w składzie łez.

Można odróżnić lokalizację uszkodzenia obwodową od ośrodkowej, podając do oczu 1% roztwór kokainy:

  • kokaina działa na adrenergiczne zakończenia nerwowe, blokując wychwyt zwrotny adrenaliny, co powoduje rozszerzenie źrenicy, jeżeli uszkodzenie jest przedzwojowe;
  • jeśli uszkodzony jest neuron zazwojowy, podanie kokainy nie powoduje prawie żadnego efektu, ponieważ brak jest zakończeń nerwowych, na które mogłaby ona działać.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Gesundheit B., Greenberg M. Medical mystery: brown eye and blue eye--the answer.. „The New England journal of medicine”. 22 (353), s. 2409–10, grudzień 2005. doi:10.1056/NEJM200512013532219. PMID 16319395. 
  2. Horner JF. Über eine Form von Ptosis. Klin Monatsbl Augenheilk 1869;7:193-8.
  3. Horner's syndrome w bazie Who Named It (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.