Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk”
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" Mikołów 07.jpg
Zespół Pieśni i Tańca w Mikołowie
Rok założenia 1 lipca 1953
Pochodzenie Koszęcin
Gatunek folkloryzm
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” im. Stanisława Hadyny – jeden z największych polskich zespołów folklorystycznych, założony 1 lipca 1953 przez Stanisława Hadynę oraz Elwirę Kamińską; siedziba zespołu mieści się w pałacu w Koszęcinie.

Historia zespołu[edytuj | edytuj kod]

Pierwotna nazwa zespołu to Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Śląsk” i – po „Mazowszu” – był to drugi państwowy zespół o takim charakterze w Polsce. W latach 1953 – 1957 zespół tworzyło ponad stu chórzystów i tancerzy. Większość z nich nie była profesjonalistami i wcześniej nie miała związków z szerszą edukacją muzyczną. W założeniach zespół miał liczyć prawie 300 osób – 140 w chórze, 60 w balecie i 80 w orkiestrze. Osiągnął on jednak tylko połowę z zakładanej liczby artystów. Ponad połowa osób miała wykształcenie podstawowe, niewielka część ukończoną szkołę średnią.

Stanisław Hadyna został oficjalnie powołany na kierownika artystycznego zespołu jeszcze w marcu 1953 roku. Towarzysząca mu przez szereg lat Elwira Kamińska otrzymała stanowisko choreografa. Teksty do wielu utworów pisane były natomiast przez Zdzisława Pyzika. Premiera odbyła się 16 października 1954 roku w Teatrze Śląskim w Katowicach. Pierwszy oficjalny występ Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” odbył się 6 listopada 1954 w Warszawie w Hali Mirowskiej z okazji 37 rocznicy rewolucji październikowej. Wcześniej odbył się nieoficjalny koncert w katowickim parku Kościuszki, natomiast jeszcze wcześniej odbyły się dwa zamknięte koncerty dla delegatów Stalinogrodzkiej Konferencji PZPR oraz dla Zespołu Pieśni i Tańca Chińskiej Armii Narodowo-Wyzwoleńczej.

Zespół początkowo prezentował folklor śląski, w szczególności tańce i pieśni odnoszące się do Górnego Śląska, ziemi cieszyńskiej i Beskidów. Później wykonywał także inne polskie pieśni i tańce, w tym związane z folklorem małopolskim czy kujawskim. Obecnie w repertuarze zespołu znajdują się również pieśni i tańce wszystkich polskich regionów, a nawet opery, oratoria i muzyka sakralna.

Latem przez zespół organizowana jest letnia szkoła tańca. Corocznie także na początku lata odbywa się Święto Śląska, podczas którego zespół obchodzi swe kolejne urodziny, a poza nim prezentują się także inne zespoły folklorystyczne, jak również rockowe i popowe. Imprezie, która trwa trzy dni towarzyszy piknik na terenie koszęcińskiego parku.

Zespół „Śląsk” spełnia również rolę kulturotwórczą, m.in. poprzez realizację utworzonego w 2010 projektu Śląski Ogród Sztuk, którego intencją jest utworzenie w siedzibie zespołu aktywnego centrum kulturowego[1].

Z zespołem współpracowały też takie osoby jak Wojciech Kilar, Ireneusz Łojewski, Czesław Płaczek czy Ryszard Pierzchała. Od 2001 roku przy zespole działa Śląskie Centrum Edukacji Regionalnej, które od 2005 roku wydaje kwartalnik „Bliżej Śląska”. W lutym 2010 roku wydawnictwo Hey, koło Cieszyna uzyskało nominację do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii: album roku folk/muzyka świata[2].

W 1976 roku zespół otrzymał dyplom ministra spraw zagranicznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Stefana Olszowskiego[3].

Zespół podczas swoich 58. urodzin w Koszęcinie

Struktura zespołu[edytuj | edytuj kod]

W roku 2003 w skład zespołu stanowiły[4]:

  • orkiestra – 21 osób
  • chór – 41 osób
  • balet – 43 osoby
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" inauguracja47-07.jpg
Tancerze zespołu
Soliści i członkowie chóru
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" Koncert Moniuszkowski2 07.jpg
Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" szkoła tańca 95-06.jpg
Występ podczas jubileuszowego koncertu z Goranem Bregovic w Katowicach
Występ podczas jubileuszowego koncertu z Goranem Bregovic w Katowicach
Koncert Moniuszkowski
Chór wykonujący Wielką mszę żałobną François-Josepha Gosseca
Koncert kolęd podczas spotkania opłatkowego w Sejmie (2013)
Letnia szkoła tańca
Logo Zespołu

Dyskografia (wybór)[edytuj | edytuj kod]

LP (albumy winylowe)[edytuj | edytuj kod]

CD (płyty kompaktowe)[edytuj | edytuj kod]

  • „Śląsk” od piosenki do piosenki, Polskie Radio PRCD 861
  • Przy stole wigilijnym, Polskie Nagrania Muza PNCD 960
  • Starzyk. Piosenki górnicze, „Śląsk” Złota Kolekcja nr 4 ZPT CD 004
  • Święta noc, „Śląsk” Złota Kolekcja CDS 07
  • Hej koło Cieszyna. Pieśni Ziemi Cieszyńskiej, „Śląsk” Złota Kolekcja nr 10 CDS 10

Państwa, w których odbywały się koncerty „Śląska”[edytuj | edytuj kod]

  • Algieria,
  • Australia – tournée w roku 1974
  • Austria – tournée w latach 1976, 1997, 2001
  • Belgia – tournée w latach 1956, 1973, 1975, 1986, 1987, 1989, 1994
  • Bułgaria – tournée w latach 1962, 1971, 1977
  • Chiny – tournée w latach 1965, 1999
  • Czechosłowacja – tournée w latach: 1955, 1959, 1966, 1969, 1970, 1974, 1982, 1992
  • Czechy – tournée w latach: 1998, 2001, 2003
  • Dania – tournée w latach 1959, 1971
  • Egipt,
  • Finlandia – tournée w roku 1959
  • Francja – tournée w latach 1956, 1971, 1973, 1975, co roku w latach 1980-1989, a także w latach 1992-1997, 2014
  • Grecja – tournée w latach 1962, 1977
  • Hiszpania – tournée w latach 1991, 1999
  • Holandia – tournée w latach 1975, 1981, 1993, 2000
  • Hongkong – tournée w roku 1965
  • Izrael – tournée w roku 1966
  • Japonia – tournée w roku 2002, 2004
  • Jugosławia – tournée w roku 1965
  • Kanada – tournée w latach 1959, 1974, 1978, 1982, 1984, 2013
  • Korea Południowa,
  • Korea Północna,
  • Kuba – tournée w roku 1978
  • Maroko – tournée w roku 2001
  • Mongolia – tournée w roku 1965
  • Meksyk – tournée w latach 1960, 1978
  • Monako – tourne w roku 1967
  • Niemcy (RFN) – tournée w latach 1973, 1975, 1980, 1981, 1984, 1985, 1986, 1997, 1998, 2000, 2002, 2003
  • Niemiecka Republika Demokratyczna – tournée w latach 1956, 1961, 1963, 1969, 1970, 1971, 1972, 1976, 1977
  • Norwegia – tournée w latach 1959, 1971
  • Nowa Zelandia – tournée w roku 1974
  • Rumunia – tournée w latach 1961, 1971, 1978
  • Słowacja – tournée w latach 1998, 2001
  • Szwajcaria – tournée w latach 1975, 1983
  • Szwecja – tournée w latach 1959, 1971, 1976, 2002, 2003
  • Tunezja,
  • USA – tournée w latach 1959, 1960, 1974, 1978, 1985, 1989, 1998, 2012, 2013
  • Watykan – tournée w roku 2000
  • Węgry – tornee w latach 1961, 1972, 1979, 1984
  • Wielka Brytania – tournée w latach 1961, 1964, 1994
  • Włochy – tournée w latach 1965, 1966, 1967, 1972, 1973, 1983, 2001
  • Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich – tournée w latach 1955, 1957, 1959, 1961, 1964, 1965, 1969, 1972, 1979, 1980, 1982,

Niektóre nagrody otrzymane przez „Śląsk”[edytuj | edytuj kod]

Dyrektor naczelny zespołu, Zbigniew Cierniak, odbierający złotą płytę w roku 2011 za album „Albośmy to jacy tacy[5]

Zespół przyznaje nagrodę Animus Silesiae, statuetkę w brązie przedstawiająca tańczącą parę artystów zespołu, nagradzającą artystów dbających o śląskie dziedzictwo. Pierwszym laureatem nagrody jest Wojciech Kilar. Od lat zespół przyznaje również nagrodę Mecenas Silesiae, którą honorowane są osoby życzliwe dla Zespołu, o szczególnych zasługach w sponsorowaniu i mecenacie.

Zespół Pieśni i Tańca „Śląsk” uzyskał w 2007 roku status narodowej instytucji kultury[7]. Zabiega też o uzyskanie certyfikatu ISO (jako jedyna instytucja artystyczna w Polsce).

Przypisy

  1. Śląski Ogród Sztuk. [dostęp 2010-05-30].
  2. Fryderyki: Nominowani i laureaci 2010 (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-02-24].
  3. „Dziennik Polski”, r. XXXII, nr 165 (10037), s. 2.
  4. Jan Myrcik: Pół wieku „Śląska”. Zarys monograficzny Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”. Koszęcin: Ośrodek Kultury i Edukacji Regionalnej w Koszęcinie, 2004. ISBN 83-909233-9-4.
  5. Złote CD. ZPAV. [dostęp 2011-11-02].
  6. http://civitaschristiana.pl/aktualnosci/wydarzenia-ogolnopolskie/541-kapitua-lskiej-nagrody-im-juliusza-ligonia-powoana
  7. Zespół Śląsk został skarbem narodowym. [dostęp 2010-06-14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan Myrcik Pół wieku „Śląska”. Zarys monograficzny Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, Ośrodek Kultury i Edukacji Regionalnej w Koszęcinie, Koszęcin 2004 ISBN 83-909233-9-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]