Zespół Tourette’a

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zespół Tourette'a)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zespół tików głosowych i ruchowych (zespół Gilles’a de la Tourette’a)
ICD-10 F95.2
Zespół Tourette’a
DSM-IV 307.23
DiseasesDB 5220
OMIM 137580
MedlinePlus 000733
MeSH D005879

Zespół Tourette’a – wrodzone zaburzenie neurologiczne charakteryzujące się przede wszystkim występowaniem licznych tików ruchowych i werbalnych, opisane w 1885 przez francuskiego neurologa Georgesa Gillesa de la Tourette’a.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Zespół Gilles’a de la Tourette’a jest organicznym schorzeniem mózgu, występującym często rodzinnie - badania nad bliźniętami wskazują na dziedziczenie typu autosomalnego dominującego z niepełną penetracją genu, jednak do dziś nie udało się ustalić miejsca zmian genetycznych leżących u podstaw tego schorzenia. Część przypadków można wyjaśnić zaburzeniami w syntezie histaminy[1]. Występuje w nim szereg neurologiczno-psychiatrycznych objawów o niewyjaśnionym podłożu, a przebieg schorzenia ma charakter przewlekły. Zespół Tourette’a dotyka przeciętnie 4,3 osób na 10 tysięcy, zdecydowanie częściej mężczyzn, niż kobiety (w proporcji 4 do 1)[2]. U dzieci występuje z częstością 1–10/1000[3]. Choroba ta ma zasięg ogólnoświatowy. Na zespół Tourette’a choruje się zazwyczaj do końca życia, czasem pojawiają się krótkie okresy remisji.

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze objawy występują między 2. a 15. rokiem życia, z początku ograniczają się do prostych tików motorycznych. Pojawiają się również zaburzenia koncentracji, nadpobudliwość oraz utrudniona kontrola nad odruchami. Tiki zazwyczaj występują w postaci łagodnej (prostej), ograniczając się do mrugania oczami, ruchów ramion i głowy, grymasów, pochrząkiwania, mlaskania. W ciężkiej postaci zespołu Tourette’a tiki (zwane złożonymi) praktycznie uniemożliwiają normalne życie - chorzy podskakują, dotykają siebie i innych, kręcą się w kółko, wykonują serie nieskoordynowanych gestów.

Tiki wokalne pojawiają się i zanikają przyjmując różne formy. Jedną z nich jest koprolalia - patologiczna, niedająca się opanować potrzeba wypowiadania nieprzyzwoitych słów lub zdań, przekleństw lub obelg kierowanych do obcych. Mogą być to pojedyncze przekleństwa lub złożone zdania. Koprolalia występuje także w wielu innych chorobach nerwowych i psychicznych, np. schizofrenii, psychozach alkoholowych, czasem w nerwicy natręctw. Według danych Tourette Syndrome Association na koprolalię w Syndromie Tourette’a cierpi mniej niż 15% pacjentów.

Przeklinanie w syndromie Tourette’a jest również tłumaczone psychologicznym zjawiskiem echolalii - jest to powtarzanie słów lub zwrotów wypowiedzianych przez inne osoby lub zasłyszanych np. w telewizji. Zdarza się także, że osoba chora na echolalię powtarza słowa wypowiedziane przed chwilą przez siebie. Dwie najczęstsze formy echolalii to echolalia natychmiastowa i echolalia odroczona.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Zespół Tourette’a jest praktycznie nieuleczalny. Leczenie łagodnej postaci zespołu Tourette'a ogranicza się z reguły do terapii behawioralnej oraz farmakoterapii głównie blokerami receptorów D2 - neuroleptykami.

Do metod alternatywnych, ale już obecnie nie stosowanych, należą zastrzyki z toksyny botulinowej, które paraliżują struny głosowe, przez co niekontrolowane zachowanie jest mniej widoczne. Ponadto stosuje się także atomoksetynę, blokery kanału wapniowego, klonidynę oraz neuroleptyki atypowe.

Przypisy

  1. Sonya Collins. Terapia zespołu Tourette'a. „Świat Nauki”. nr. 7 (239), s. 8, lipiec 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380. 
  2. Adam Bilikiewicz, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Janusz Rybakowski: Psychiatria.. T. 2. Wrocław: Urban & Parner, 2003. ISBN 83-87944-72-6.
  3. Lombroso PJ., Scahill L. Tourette syndrome and obsessive-compulsive disorder.. „Brain & development”. 4 (30), s. 231–7, kwiecień 2008. doi:10.1016/j.braindev.2007.09.001. PMID 17937978. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.