Zespół archiwalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zespół archiwalny według oficjalnej definicji, stosowanej w polskiej archiwistyce, stanowi: całość dokumentacji, uznanej według odrębnych zasad za wieczystą (kategoria archiwalna A) zgromadzona przez jednego, ustrojowo odrębnego twórcę - samodzielny urząd lub osobę fizyczną, w tym zarówno dokumenty wytworzone przez twórcę zespołu, jak i przez niego otrzymane zgodnie z kompetencjami w toku wykonywania czynności. Pojęcia "zespół archiwalny" używa się tylko wobec materiałów zarchiwizowanych, tzn. tych, które znajdują się w zasobie archiwum. Dokumentacja znajdująca się nadal u twórcy zespołu najczęściej określana bywa mianem registratury.

Pojęcie zespołu archiwalnego wywodzi się z archiwistyki francuskiej, która pierwsza wprowadziła w 1841 zasadę wyodrębniania spuścizny archiwalnej każdej instytucji lub osoby w odrębną grupę akt.

Wyróżnia się różne rodzaje zespołów archiwalnych:

  1. ze względu na budowę wewnętrzną:
    • zespoły archiwalne proste - powstałe w wyniku działania twórcy zespołu, którego kompetencje i organizacja nie ulegały większym zmianom powodującym przejmowanie (sukcesję) materiałów archiwalnych od innych instytucji.
    • zespoły archiwalne złożone:
      1. powstałe w wyniku działania twórcy zespołu, którego kompetencje i organizacja ulegały znacznym zmianom powodującym przejmowanie (sukcesję) od innych instytucji materiałów archiwalnych, które uległy takiemu połączeniu z materiałami sukcesora, że wyłączanie ich jest niemożliwe lub niecelowe;
      2. powstałe w wyniku działalności w ramach jednej instytucji kilku niezależnych i równorzędnych kancelarii, powodującej wewnętrzne powikłanie struktury zespołu.
  2. Ze względu na czas działalności twórcy zespołu:
    • zespoły archiwalne zamknięte - zespoły, których twórca zakończył swą działalność i nie będzie już wytwarzał ani gromadził dokumentacji (np. Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej);
    • zespoły archiwalne otwarte - zespoły, do których dopływają stopniowo ulegające archiwizacji materiały archiwalne od czynnie prowadzącego działalność twórcy zespołu (np. Urząd Wojewódzki w Łodzi).
  3. Ze względu na inne cechy:
    • zespoły archiwalne przykładowe - przykładowo zachowane zespoły pochodzące z grupy jednorodnych twórców zespołów nie podlegających szczególnemu nadzorowi archiwalnemu;
    • zespoły archiwalne typowe - zespoły nie brakowane, zachowane celowo dla poznania całokształtu działalności jego twórcy, a zwłaszcza sposobu i techniki jego urzędowania;
    • zespoły archiwalne szczątkowe - zespoły, których materiały archiwalne zachowały się w ilości uniemożliwiającej pełne zbadanie żadnej z istotnych funkcji jego twórcy.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Banduch R. Porządkowanie dokumentacji aktowej [w:] Kancelaria i archiwum zakładowe, pod red. Z. Postuły, Warszawa 2009, s.158.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]