Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zespół dłoni, stóp i ust)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej
Choroba dłoni, stóp, jamy ustnej u 36 letniego mężczyzny.
Choroba dłoni, stóp, jamy ustnej u 36 letniego mężczyzny.
ICD-10 B08.4
Enterowirusowe pęcherzykowe zapalenie jamy ustnej z wypryskiem
Wysypka na dłoniach
Herpangina - zmiany o charakterze pęcherzy i owrzodzeń w jamie ustnej.

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (ang. Hand, foot and mouth disease, HFMD) – choroba zakaźna dotycząca głównie dzieci, wywołana przez Enterowirusy z rodziny Picornaviridae, charakteryzująca się występnie wysypki grudkowej lub pęcherzowej na dłoniach, stopach i błonach śluzowych jamy ustnej.

Etiologia i mechanizm zakażenia[edytuj | edytuj kod]

Czynnikiem etiologicznym wywołujących tę chorobę zakaźną są wirusy z rodzaju Enterowirusów, najczęściej z grupy Coxsackie A5, A9, A10, A16, B1, i B3 oraz enterowirusem 71 (EV 71)[1][2]. Człowiek jest rezerwuarem oraz źródłem zakażenia.

Wirus rozprzestrzenia się drogą kropelkową lub poprzez kontakt z wydzielinami osoby zakażone zawierające wirusa (ślina, wydzielina z nosa i gardła, płyn z pękających pęcherzyków pojawiających się na skórze). Wirus znajduje się także w stolcu osoby zakażonej, nawet do kilku tygodni od wyzdrowienia[1], dlatego źródłem infekcji może być również skażona fekaliami woda bądź pożywienie, w lecie - baseny i kąpieliska[3].

Zaraźliwość jest bardzo duża, szczególnie wysoka wśród dzieci.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej najczęściej dotyka dzieci do 10rż[1][4]. Jednak choroba ta może występować również u ludzi dorosłych, szczególnie z obniżoną odpornością lub cierpiącymi na choroby przewlekłe (m.in. cukrzyca, choroby nerek).

Objawy kliniczne i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Okres wylęgania wynosi od 3 do 5 dni, a czas trwania choroby wynosi przeciętnie od 7 do 10 dni[1][2]. Pierwszym, trwającym około 2 dni[2], etapem choroby jest okres wczesnych objawów grypopodobnych, jak:

  • podwyższona temperatura ciało do około 38 - 39 st. C, czasem zdarza się, że gorączka nawet do 40 st. C,
  • dreszcze,
  • bóle kostno-stawowe, bóle głowy,
  • złe samopoczucie,brak apetytu.

Czasem już wtedy zauważalne są czerwone punkciki na błonach śluzowych jamy ustnej oraz dłoniach i stopach.

Typowo po 2-3 dniach[2] rozwija się zasadniczy okres choroby, czyli pojawiają się osutka grudkowa lub grudkowo-pęcherzykowa na powierzchni dłoniowej rąk, podeszwowej stóp i herpangina. Zmiany skórne mogą być tkliwe i powodować dyskomfort, jednak raczej nie towarzyszy im świąd. Wysypka może też pojawia się w innych miejscach, najczęściej w szparze międzypośladkowej[1][2][3].

Natomiast zmiany w jamie ustnej, opisywane jako herpangina, charakteryzują się stanem zapalnym gardła i migdałów podniebiennych, występowanie pęcherzyków lub owrzodzeń na migdałkach podniebiennych, śluzówce policzków, dziąseł lub podniebienia. Zmiany w gardle powodują ból, który jest szczególnie odczuwany podczas jedzenia i przełykania.

Wysypka i zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej ustępują najczęściej po około tygodniu, do tego też czasu osoba chora może być źródłem zakażenia[1].

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Przebieg większości zakażeń jest łagodny i niewikłany powikłaniami.

Ciężki przebieg choroby - najczęściej powikłany zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych lub zapaleniem mózgu - opisuje się w krajach południowo-wschodniej Azji, zwłaszcza u najmłodszych dzieci (93%, <4. rż.; 75%, <1. rż.), a najczęstszą przyczyną były w tych przypadkach zakażenia EV 71 i Coxackie A16.[1]

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Brak jest specyficznego leczenia[1][2][3], dlatego należy jedynie stosować leczenie objawowe w celu zmniejszenia gorączki i objawów bólowych (np.: paracetamol, ibuprofen). Najważniejszym jest prawidłowa podaż płynów w celu uniknięcia odwodnia podczas gorączki oraz odpoczynek i unikanie wysiłku.

Remisja choroby następuje zwykle po około tygodniu.

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zakażeniu jest przestrzeganie zasad higieny osobistej, częste czyszczenie i dezynfekcja oraz izolacja kontaktowa osób zakażonych.

Brak jest szczepionki przeciw chorobie dłoni, stóp i jamy ustnej.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Szenborn Leszek, Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej. Pediatria.mp.pl
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Kokurewicz Konrad, Choroba bostońska. Meduzo.pl
  3. 3,0 3,1 3,2 Czyrznikowska Aleksandra, Choroba dłoni, stóp i ust. Główny Inspektor Sanitarny [www]
  4. NY Hoy, AK Leung, AI Metelitsa, S Adams. New concepts in median nail dystrophy, onychomycosis, and hand, foot and mouth disease nail pathology. „ISRN Dermatology”. 2012 (680163), 2012. doi:10.5402/2012/680163. PMID 22462009 (ang.).