Zespół zaburzeń oddychania noworodka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zespół zaburzeń oddychania noworodka
ICD-10 P22.0

Zespół zaburzeń oddychania noworodka zwany dawniej zespołem błon szklistych (ang. infant respiratory distress syndrome, IRDS) – zespół objawów występujący u niedojrzałych noworodków, związany z niedojrzałością płuc, niedoborem endogennego surfaktantu, którym ponadto towarzyszy niedojrzałość układu krążenia.

Częstość występowania zespołu zaburzeń oddychania noworodka w sposób bezpośredni zależy od niedojrzałości płuc i występuje u 90% noworodków urodzonych przed 25 tygodniem ciąży i tylko u 0,1% urodzonych po 36 tygodniu ciąży.

Czynniki ryzyka[edytuj | edytuj kod]

Za czynniki ryzyka uważa się:

Patogeneza[edytuj | edytuj kod]

Mała aktywność enzymatyczna u wcześniaków oraz brak podziałów komórkowych nabłonka pęcherzyków płucnych doprowadza do spadku liczby pneumocytów typu II, co doprowadza do spadku syntezy surfaktantu. Z kolei niedobór surfaktantu skutkuje rozwojem niedodmy (zapadania się światła pęcherzyków płucnych) wywołującej hipowentylację doprowadzającą do rozwoju niedotlenienia i kwasicy. Ten ostatni proces z kolei wywołuje uszkodzenie pneumocytów, powoduje pojawienie się wysięków w świetle pęcherzyka płucnego oraz pojawienie się przecieku pomiędzy krążeniem płucnym i systemowym.

Brak surfaktantu w płucach noworodka uniemożliwia podjęcie samodzielnej czynności oddechowej i skutecznie uniemożliwia wymianę gazową.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Objawy pojawiają się wkrótce po urodzeniu i mają skłonność do nasilania się w czasie, o ile nie są leczone:

  • zaburzenia pierwszego samodzielnego oddechu i problemy z kontynuacją czynności oddechowych
  • przyspieszenie rytmu oddychania (tachypnoe) powyżej 60 oddechów na minutę
  • spowolnienie rytmu oddychania w przypadkach ciężkich postaci zespołu zaburzeń oddychania
  • wysiłek oddechowy – wciąganie międzyżebrzy i dołków nadobojczykowych, przepony, ruchy skrzydełek nosa
  • duszność
  • tachykardia
  • osłabienie lub zniesienie szmeru oddechowego
  • sinica obwodowa
  • hipoksemia i hiperkapnia stwierdzana w gazometrii
  • badanie rentgenowskie klatki piersiowej

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

Celem przyspieszenia dojrzewania płuc i tym samym zapobiegania IRDS podaje się glikokortykosterydy (np. betametazon, deksametazon). Wspomagająco do sterydoterapii podawana była tyreoliberyna (brak dowodów aby korzyści z łącznego stosowania sterydów i TRH przewyższały korzyści z samej sterydoterapii)[1]. Działanie przyspieszające dojrzewanie płuc ma również ambroksol[2].

Stosuje się różne testy pozwalające ocenić dojrzałość płuc płodu[3]:

  • stosunek lecytyny do sfingomieliny
  • określanie poziomu fosfatydyloglicerolu
  • określenie stosunku surfaktantu do albumin
  • test spieniania

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie odbywa się w warunkach intensywnej opieki medycznej. Podstawą leczenia jest tlenoterapia i w zależności od wskazań sztuczna wentylacja i uzupełnienie niedoboru surfaktantu poprzez podanie egzogennych preparatów surfaktantu.

Przypisy

  1. RA Ballard, PL Ballard, A Cnaan, J Pinto-Martin i inni. Antenatal thyrotropin-releasing hormone to prevent lung disease in preterm infants. North American Thyrotropin-Releasing Hormone Study Group.. „The New England journal of medicine”. 338 (8), s. 493-8, Feb 1998. PMID 9468465. 
  2. G Molina, E Holguin, E Teran. Oral ambroxol supplement in pregnant women induces fetal lung maturation. „American journal of obstetrics and gynecology”. 191 (6), s. 2177; author reply 2178, Dec 2004. doi:10.1016/j.ajog.2004.07.043. PMID 15592313. 
  3. Dojrzałość układu oddechowego płodu oceniana na podstawie składu płynu owodniowego – nowe testy diagnostyczne. [dostęp 2009-09-19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Gadzinowski, Marta Szymankiewicz: Podstawy Neonatologii. Poznań 2006: Wielkopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej. ISBN 83-7314-043-3.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.