Zetor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fabryka ciągników Zetor w Brnie
Commons in image icon.svg

Zetor - czeski producent ciągników rolniczych. Jest członkiem słowackiego HTC holding. Zetor był pionierem różnych innowacji w czasie swojej historii. Wprowadził jeden z pierwszych systemów hydraulicznych, znany jako Zetormatic. Był także pierwszą firmą na świecie, która wyprodukowała w pełni zintegrowaną kabinę bezpieczną zawieszoną na silentblockach. Mimo iż Zetor jest czeskim przedsiębiorstwem, różne wersje ich ciągników były montowane w licznych stronach świata między innymi w Argentynie, Birmie, Indiach, Iraku, Urugwaju i Zairze.

Spis treści

Historia [edytuj]

Po II wojnie światowej w 1946 roku został zaprezentowany przez Zbrojovkę Brno prototyp ciągnika rolniczego Zetor 25 (nazwa „Zetor”, powstała przez połączenie pierwszej litery "Zet" od nazwy fabryki Zbrojovka i ostatnich liter słowa traktor - "or"). W 1970 roku została zbudowana montownia w Iskanderyiah, około 40 km południowy-zachód od Bagdadu. Do 1990 roku ponad 80,000 ciągników zostało tam zmontowanych pod marką Antar. Fabryka ta została zniszczona w czasie wojny w Zatoce Perskiej. W 1972 rozpoczęła się licencyjna produkcja ciągników UR1 w [Indie|Indiach] pod marką HMT. W latach Zetor osiągał rekordowe poziomy sprzedaży dzięki przestrzeganiu surowych norm jakosciowych. Sprzedażą ciągników na rynkach zachodnich zajmowało się przedsiębiorstwo PZO Motokov. W 1980 roku na rynku norweskim sprzedano 523 ciągniki by w następnych latach (1984/87) osiągnąć poziom sprzedaży na poziomie 1300 sztuk będąc numerem 2 z 18% udziałem w rynku norweskim.[1] W 1990 roku produkcja ciągników wynosiła około 28000 sztuk i spadła do poziomu 5000 w 1993.[2] Od 1993 roku w ramach współpracy pomiędzy firmami John Deere i Zetor rozpoczęła się sprzedaż ciągników model92 i URIII częściowo zmontowanych w Brnie pod marką John Deere serii 2000 w krajach Ameryki łacińskiej. Przez 4 lata współpracy John Deere pomógł Zetorowi poprawić logistykę, zarządzanie jakością, obsługę klienta oraz dostawę części zamiennych. W sumie dzięki tej współpracy zostało sprzedanych 6500 ciągników. W roku 1995 powstała w Kaliszu spółka Moto-Zetor Polska, która w latach 1995-98 zmontowała 3600 ciągników Zetor. W maju 2002 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki na ZETOR POLSKA Sp. z o.o. Obecnie jest ona generalnym importerem na Polskę ciągników marki Zetor oraz innych maszyn sprzedawanych pod tą nazwą (ładowaczy czołowych Trac-Lift, kosiarek AGROSTROJ Pelhřimov, maszyn zielonkowych Strojírny Rožmitál , pługów Sukov). W 1997 podpisano umowę z brazylijską firmą Agrale w celu kooperacji i licencyjnej produkcji ciągników w Brazylii. W 2001 Zetor wyprodukował 3,500 ciągników. W 2002 roku Zetor przechodził postępowanie upadłościowe. W tymże roku nowym właścicielem stało się słowackie HTC, które kupiło 98% udziałów od CSK za kwotę 310 milionów Koron. Liczba zatrudnionych w Zetorze spadła do liczby 720 z 1,278 osób z chwilą wejścia nowego właściciela w końcu 2002 roku. Cała grupa Zetora zatrudniała 2,274 pracowników. Firma sprzedała 4,229 ciągników w 2002.[3]

Zetor - Zbrojovka [edytuj]

Zetor 25

UR I [edytuj]

Zunifikowana rodzina ciągników I.

Modernizacja 0 Lata 1960 - 1967

Zetor 3011 z 1964 roku

Modernizacja 1 Lata 1968 - 1972

Modernizacja 2 Lata 1972 - 1977

Modernizacja 3 Lata 1977 - 1980

Modernizacja 4 Lata 1980 - 1984

W porównaniu z poprzednimi, do tego czasu produkowanymi modelami ciągników Zetor UR I zostały dokonane następujące istotne zmiany: osadzenie kabiny na ciągniku na 4 silentblokach, ogrzewanie i wentylacja przez wentylatory w dachu kabiny, przednie światła zostały wbudowane w masce, zbiornik paliwa znajduje się po prawej stronie pod podłogą, wprowadzenie zawieszonych pedałów hamulca i sprzęgła Lata 1980 - 1984

Modernizacja 5

Zetor 7245

Lata produkcji: 1984 - 1992

Modernizacja 6 Lata produkcji: 1986 - 1992

Model 92

Zetor 7340

Lata produkcji: 1992 - 1999

Super model 97 Zaprezentowane po raz pierwszy na targach Agritechnica'97 nowe ciągniki z serii UR 1, charakteryzują się nową panoramiczną kabiną bezpieczną ze skutecznym wyciszeniem i ulepszoną widocznością, nową maską silnika, napędem na 4 koła uruchamianym elektropneumatycznie oraz mokrymi hamulcami tarczowymi. W sprzedaży oferowana jest wersja o zwiększonej prędkości maksymalnej 40 km/h.

Zetor Super 5321

Lata produkcji: 1997 - 2004

Major

Lata produkcji: 1999 - 2006

Vineyard

Lata produkcji: 1992 - 2005

UR II, UR IV, Crystal, ZTS Martin [edytuj]

Zunifikowana rodzina ciągników II została skonstruowana w Polsko-Czechosłowackim Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Ciągników w Brnie. Jej odpowiednikiem są ciągniki ciężkie produkowane przez ZM Ursus. Produkcja podzespołów do montażu tych ciągników została podzielona pomiędzy kooperantów i tak np: ZTS Martin produkował silniki, ZVL Považské strojárne - przekładnie, ZPC Ursus Warszawa - tylne mosty, przednie mosty napędzane przez Uzina Tractorul Brașov w rumuńskim Braszowie, podnośnik i układ hydrauliczny przez Agromet Archimedes Wrocław

Seria ta nagrodzona została złotym medalem na międzynarodowych targach w Brnie w 1970 roku. W roku 1968 zostały wdrożone do produkcji ciągniki Z 8011 - Z 12045 Crystal. Na początku lat osiemdziesiątych produkcja tych ciągników została przeniesiona do zakładów ZTS Martin na Słowacji.

Lata produkcji:

Zetor UR II B

Lata produkcji: 1984-1990

Zetor 16145

ZTS UR II C Lata produkcji: 1990-1997

Modernizacja C polegała na: lepszym tłumieniu hałasu i wyposażeniu kabiny, która zapewniała również bardzo dobrą widoczność kierowcy; zsynchronizowane skrzynie biegów o prędkościach 25, 30, 35 km/h; mniejsze zużycie paliwa i oleju; większy rozmiar opon - hydrostatyczne sterowanie; automatyczna blokada mechanizmu różnicowego osi przedniej, lub blokada z kontrolą hydrauliczną.

Deska rozdzielcza została wyposażona wskaźnik temperatury, ciśnienia oleju silnika, ładowania akumulatora, przełącznika przednich świateł, hamulca ręcznego, ciśnienia oleju w hydraulicznym obiegu wzmacniacza momentu, wskaźnik poziomu paliwa we właściwym i dodatkowym zbiorniku, poziomu płynu hamulcowego i zanieczyszczenia filtra powietrza.

Łatwiejsza obsługa została poprawiona poprzez: podwieszone pedały, hydrauliczne sterowanie sprzęgłem i hamulcami, sterowanie hydrostatyczne, nowe teleskopowe, gazowe siłowniki drzwi i okien. Elektrohydrauliczne załączanie napędu przedniego mostu, wzmacniacza momentu, WOM-u i mechanizmu różnicowego osi przedniej. Komfort kierowcy w kabinie został poprawiony za pomocą dobrej wentylacji, ogrzewaniu oraz filtracji powietrza.

Silniki Martin Diesel są 4 lub 6 cylindrowe, zasilane olejem napędowym, z bezpośrednim wtryskiem paliwa i chłodzeniem cieczą. Turbodoładowane silniki mają moc maksymalną 90, 100, 140, 160 KM. Specyficzne zużycie paliwa wynosi 235 g/kW/h dla doładowanych i 240 g/kW/h dla wolnossących. Zapas momentu obrotowego wynosi 14 i 20%.

Zsynchronizowane skrzynie biegów mają 8 biegów do przodu w 2 zakresach i 4 do tyłu, które są pomnożone przez wzmacniacz momentu na 16 do przodu i 8 do tyłu. Ciągnik ZTS 16245 został wyposażony w skrzynię biegów, umożliwiającą jazdę z prędkością do 25 km/h, z 6 biegami w przód i 3 w tył (ze wzmacniaczem 12/6).

Hamulce nożne dwuobwodowe są suche dyskowe, sterowane hydraulicznie przez rozłączne pedały. Hamulec ręczny jest sterowany mechanicznie za pomocą ręcznej wajchy. Ciągniki z tylną oś nowej generacji są wyposażone w mokre wielotarczowe hamulce.

Przednia oś jest sterowana hydraulicznie z zintegrowanym siłownikiem lub dwystronnym siłownikiem połączonym z orbitrolem ORSTA lub DANFOS w zależności od życzenia klienta, co ułatwia kierowanie i redukuje wibracje przenoszone na koło kierownicy.

Podnośnik hydrauliczny jest wyposażony w cztery rodzaje sterowania: pozycyjna, siłowa, mieszana i ciśnieniową. Układ hydrauliki zewnętrznej dostarcza olej pod ciśnieniem do podłączonych maszyn rolniczych za pomocą szybkozłączy ISO. Wydajność pompy hydraulicznej wynosi 41 l przy ciśnieniu 16 MPa. Maxymalna siła podnoszenia wynosi 39 kN dla TUZ 2 kategorii, 50 kN dla TUZ 2 i 3 kategorii. Zależnie od typu ciągnika siła podnszenia może zostać opcjonalnie zwiększona do 65 kN poprzez dodatkowy siłownik pomocniczy o średnicy 63 mm. TUZ sterowany jest mechanicznieAby ułatwić podłączanie maszyn, TUZ może zostać opcjonalnie wyposażony w szybkosprzęgi hakowe Walterscheid.

Ciągniki z przednim napędem mogą być wyposażone w przedni TUZ 2 kategorii ISO. Maxymalna siła podnoszenia wynosi 15 kN i 25 kN przy 14 MPa w zależności od typu ciągnika. Wymagane opony przy przednim TUZ 12,4-28; 14,9-24; 14,9-28; z minimalnym rozstawem 1800 i 1900 mm. Razem jest dostarczany opcjonalnie przedni WOM z 21 wypustami, po średnicy 35 mm dla 1000 obr. Maxymalna przenoszona moc na przedni WOM to 40 kW przy prędkości obrotowej silnika 2200 obr/min.


ZTS UR II SUPER MODEL 99 Reprezentują modernizację poprzedniej rodziny UR II C ze wzmocnionym tylnym mostem. Wprowadzono następujące zmiany

  • zmodernizowana kabina z siedziskiem Grammer- zmieniony design maski silnika
  • przednia oś naędowa 8RN
  • 4-biegowa skrzynia dla prędkości 30 km/h i 35 km/h
  • silniki UR IV M1 lub UR IV M2 spełniające normę EHK 96
  • nowa instalacja elektryczna i oświetlenie
  • suchy filtr powietrza DONALDSON z podwójnym elementem filtrującym
  • pompa hydrauliczna 55 l/min.

ZTS UR IV

Zostały one wyposażone w 6-cylindrowe silniki Diesela z wtryskiem bezpośrednim, chłodzone cieczą. Modele 14345, 16345, 18345 są wyposażone w turbodoładowanie z kompresorem. Model 18345 jest także wyposażony w intercooler. Sprzęgło główne jest jednostopniowe, suche, operowane hydraulicznie. Wprowadzenie nowej 16/16 w pełni zsynchronizowanej skrzyni P 90.2 jest największą modernizacją w zakresie biegów roboczych. Odstęp pomiędzy poszczególnymi prędkościami biegów kształtuje się na poziomie 13 - 14 % (modele 11311, 11345, 12311, 12345). Skrzynia P 135.1 16/8 została przygotowana dla modeli 12345, 14345, 16345 i 18345. Odstęp pomiędzy poszczególnymi prędkościami biegów wynosi 20 %. Wszystkie modele są wyposażone w dwustopniowy wzmacniacz momentu, który podwaja liczbę biegów. Dźwignie zmiany biegów zostały zlokalizowane po prawej stronie. Dużą modyfikacją rodziny UR IV jest zwiększenie wydajności hydrauliki z 40 l/min do 68 l/min oraz zwiększenie siły podnoszenia w TUZ-ie II kategorii z 44 do 60 kN, III kategorii z 60 do 72 kN. TUZ z końcówkami hakowymi Walterscheida, pozwala na łatwe i szybkie zaczepianie maszyn.

UR III [edytuj]

Od roku 1972 trwały prace nad zupełnie nową zunifikowaną rodziną ciągników oznaczoną jako UR III, która miała od roku 1978 zastąpić produkcję ciągników UR I. Lecz prace nad tą serią przyhamowały z powodów finansowych.

Seria ta została wdrożona do produkcji w 1991. Ciągniki te zostały wyposażone w wysokoprężne czterosuwowe z bezpośrednim wtryskiem paliwa 4,2-litrowe silniki Zetor, czterobiegowe przekładnie w wersjach ze wzmacniaczem momentu lub reduktorem biegów pełzających (16x4), rewersem (8x8) oraz trzybiegowe z dwustopniowym wzmacniaczem (18x6).

W tym czasie w państwie czechosłowackim następowały tendencje do podziału na dwa państwa. Nastąpił podział majątków na czeski Zetor Brno (produkcja ciągników UR I) i słowacki ZTS Martin (produkcja ciągników UR II). Zetor chcąc wypełnić lukę w ofercie wprowadził do produkcji serię UR III.

Lata produkcji:

Proxima [edytuj]

Zetor Proxima 7441

Nowa rodzina ciągników lekkich (JRL) czyli Proxima miała swoją premierę na Techagro w 2004 roku. Zastąpiła ona znaną serię Super odziedziczając po niej skrzynie biegów (10x2, 12x12, 20x4) wraz z tylnymi mostami oraz kabiny. Największą innowacją w tych modelach są silniki spełniające normy ekologiczne (EURO II) pochodzące od serii Forterra. W 2008 Proxima przeszła face lifting: podnoszone maski umożliwiające lepszy dostęp do silnika podczas serwisowania i konserwacji, nowe oświetlenie w masce i na dachu kabiny poprawiające widoczność podczas pracy w nocy, pod prawą część kabiny przeniesiono akumulator, pojemność zbiornika paliwa zwiększono do 150 litrów, nowa podłoga kabiny z większą redukcją hałasu. Wprowadzono silniki spełniające normy emisji spalin EURO III, przedni most Carraro 20.16 o 20% większej nośności oraz przednie obciążniki z modelu Plus. W 2009 zmieniono nazewnictwo, umożliwiono montaż opon o szerszych rozmiarach, miejsce na rejestrację przeniesiono na tył dachu kabiny oraz wprowadzono model 90-konny.

Lata produkcji: 2004 - nadal

Proxima Plus [edytuj]

Zetor Proxima Plus 8541 z przednim TUZ

W 2006 roku zaprezentowano na Międzynarodowych Targach Technologii Rolniczych TECHAGRO w Brnie nową serię Proxima Plus. Stanowią ją 3 modele z silnikami o mocach maksymalnych 80, 92, 101 KM. Największą zmianą w tej serii w stosunku do zwykłej Proximy jest nowa skrzynia przekładniowa z chłodnicą oleju, zsynchronizowana z rewersem i jednostopniowym wzmacniaczem momentu sterowanym elektrohydraulicznie o łącznej liczbie biegów 16/16. Zmieniono także dźwignie włączania biegów i rewersu. Nowa przednia oś Carraro 20.16 zapewnia zwiększoną nośność 4000 kg (modele z prędkością 40 km/h mają mokre hamulce w przednich kołach). Wzmocniono także oś tylną, której nośność wynosi teraz 5000 kg. WOM jest wyposażone w mokre 4-tarczowe sprzęgło przenoszące większa moc. Szybkości WOM to 540 i 1000. Podnośnik jest wyposażony w system typu Zetormatic. Pozostałe zmiany: to hydraulika zewnętrzna 6+1, nowy typ obciążników z mocowaniami wyposażonymi w zaczep, pojemnik na akumulator pod kabiną, nowe materiały we wnętrzu kabiny. W wyposażeniu opcjonalnym można zamówić przedni TUZ o udźwigu 2,5 tony oraz przedni WOM (+1000 / -1000 obr./min) przystosowany do prac przy dużych obciążeniach z mokrym 4-tarczowym sprzęgłem i wygodnym sterowaniem elektrohydraulicznym firmy Zuidberg. W 2008 roku Proxima Plus podobnie jak inne serie przeszła face lifting.

Lata produkcji: 2006 - nadal

Proxima Power [edytuj]

Zetor Proxima Power 95

Najnowsza rodzina ciągników, która zadebiutowała w kwietniu 2008 roku podczas targów Techagro w Brnie. Modele serii Proxima Power są dłuższe o kilkanaście centymetrów od modeli rodziny Proxima. Stosowane są 4 cylindrowe turbodoładowane silniki zbliżone do modeli znanych z serii Proxima Plus o mocach maksymalnych od 82 do 101 KM, spełniające normę emisji spalin Tier 3. Jest to m.in. silnik o mocy maksymalnej 74 kW (100 KM). Ponadto posiadają nową skrzynię biegów typu Power Schuttle z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego pochodzącym z serii Forterra. Umożliwia ona zmianę kierunku jazdy bez użycia sprzęgła. Dysponuje łącznie 24 biegami zarówno do jazdy w przód jak i do tyłu. Cztery biegi synchronizowane można zmieniać bez wciskania sprzęgła nożnego a za pomocą przycisku sterującym sprzęgłem elektrycznym. Maxymalna prędkość wynosi 40 km/h. Pojemność zbiornika paliwa powiększono do 175 litrów. Maska silnika otwiera się do przodu, co ułatwia dostęp do chłodnicy i filtrów, WOM posiada regulację czasu załączania a wyjścia hydrauliczne zostały zaopatrzone w ociekacze oleju. W opcji ciągniki te mogą być wyposażone w przedni TUZ z WOM i nośnik obciążników. Sprzedaż rozpoczęła się na początku 2009 roku. W modelu 2011 (90, 100, 110, 120) od kwietnia wszystkie modele Proxim zostały wyposażone w trójpunktowy układ zawieszenia oraz układ hydrauliczny włoskiej firmy MITA. [4] W odróżnieniu od oferowanego do tej pory rozwiązania jest nieobecność wewnętrznego cylindra, nowe sterowanie oraz zwiększony udźwig podnośnika do 4200 kg. Przekładnia Proximy Power została wyposażona w funkcję automatycznego przełączania wzmacniacza momentu, w której stopnie wzmacniacza momentu są przełączane automatycznie w zależności od obrotów silnika, według uprzednio zapisanych wartości (obrotów silnika).

Lata produkcji: 2008 - nadal

  • Zetor Proxima Power 85, Zetor Proxima Power 90
  • Zetor Proxima Power 95, Zetor Proxima Power 100
  • Zetor Proxima Power 105, Zetor Proxima Power 110
  • Zetor Proxima Power 115, Zetor Proxima Power 120

Forterra [edytuj]

Zetor Forterra 10641 z ladowaczem czołowym Trac Lift 260SL
Zetor Forterra 9641 po modernizacji w 2008 roku

W 1998 roku poddano modernizacji serię UR III. Nowa zmodernizowana seria nosi nazwę Forterra. Wprowadzono: nową skrzynię biegów 24/18 z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego, elektroniczne sterowanie TUZ-em EHR firmy Bosch, wydajniejszą pompę hydrauliczną 60 lub 70 l/min, nowe przednie obciążniki. Zmieniono wnętrze oraz dach kabiny, stopniowym zmianom ulegała maska silnika. Zmodernizowano silniki oraz wprowadzono nowy firmy SAME 1006.6W (110 KM) w 11641. W 2001 roku wprowadzono nowy model 11441 z własnym 110-konnym silnikiem, silnik SAME zmieniono na doładowany 1000.6 WT1 (116 KM)(w późniejszym okresie 1000.6 WT1E), zaś oznaczenie ciągnika na 11741. W 2007 roku zaprzestano montażu silnika 1000.6 WT1E z powodu niespełniania normy EURO III i wprowadzono własny 120-konny 1504 (11741 4C). W 2008 roku wprowadzono silniki spełniające normę EURO III nowe oświetlenie, zmieniono schodki kabiny na antypoślizgowe, przeniesiono akumulator pod kabinę, opcjonalnie można zamówić 205 litrowy zbiornik paliwa. W 2010 roku dokonano kolejnej modernizacji ,zmieniono oznaczenie modeli. Modernizacja obejmowała wprowadzenie 350 mm sprzęgła, nową maskę uchylaną całościowo do góry, lepsze wykończenie kabiny oraz wprowadzono nowy model o symbolu 135 wyposażony w nowy 16-zaworowy silnik Zetor 1605. Model ten okazał się być najlepszym w teście Powermix ciągników czterocylindrowych przeprowadzonym przez Niemieckie Towarzystwo Rolnicze DLG z wynikiem 283 g/kWh - 5.7% bardziej efektywnie niż średnia dla wszystkich ciągników przetestowanych do tej pory.[5]

Lata produkcji: 1998 - 2001 maska metalowa, od 2001 - maska plastikowa

Forterra HSX [edytuj]

Na Międzynarodowych Targach Techniki Rolniczej AGROSHOW 2011 w Bednarach został zaprezentowany nowy model Forterra 140 z silnikiem spełniającym obowiązujące od 2012 roku normy emisji spalin EURO IIIB przy użyciu filtra cząsteczek stałych HUSS MD-System. Inne innowacje w tym modelu to nowa skrzynia biegów z elektrohydraulicznym rewersem i pięciobiegową skrzynią przekładniową z 3-stopniowym wzmacniaczem momentu obrotowego 30/30, nową przednią osią oraz zmienioną tapicerką kabiny, nowym fotelem pasażera i deską rozdzielczą. Ciągnik został również wydłużony, co zwiększy jego właściwości trakcyjne oraz uciąg. Zastosowano także nowe rozwiązania hydrauliki i zwiększono jej udźwig do 7000 kg.[6]. Produkcja modelu HSX ruszyła w czerwcu 2012 roku.

W 2013 roku do sprzedaży trafiła zmodernizowana Forterra HSX model 2013. Do najważniejszych zmian należy zaliczyć nowy przedni most napędowy Carraro 20.25 z wałem napędowym przedniej osi poprowadzonym centralnie, skrętne błotniki, amortyzację kabiny i okienko dachowe.

Maxterra [edytuj]

W 2009 na targach rolniczych Agritechnika w Hannover został przedstawiony prototyp ciągnika rolniczego Zetor Maxterra, który jest zapowiedzią powrotu czeskiego producenta do ciągników wyższych mocy. Zgodnie z zapowiedziami seria ta ma być wyposażona w 6-cylidrowe silniki Zetor o mocach od 130 do 170 koni, tylny most i skrzynię biegów ZF T-7200 (6-zakresowa z 4 biegami pod obciążeniem) oraz przednim mostem Carraro 20.29.

Linki zewnętrzne [edytuj]

Przypisy