Zgorzel siewek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Zgorzel siewek – choroba grzybowa siewek. Liczna grupa patogenów wywołujących zgorzel powszechnie występuje w glebach leśnych i rolnych. Choroba ta występuje bardzo wcześnie po skiełkowaniu. Poraża szeroką grupę kiełkujących roślin nasiennych. Prowadzi do powstawania pustych miejsc w uprawach monokulturowych: na plantacjach, w szkółkach, na trawnikach (szczególnie polach golfowych). Niekiedy rośliny porażone walczą i nie zamierają, rosną jednak wolniej i są bardziej narażone na opanowanie przez inne patogeny.

Rodzaje zgorzeli:

  • Zgorzel przedwschodowa – przed ukazaniem się nadziemnych części rośliny, prowadzi do obumarcia kiełków przed wydostaniem się na powierzchnię.
  • Zgorzel powschodową – na formujących się liścieniach, łodyżkach oraz liściach właściwych powodowana jest przez grzyby, które obejmują swym porażeniem szyję korzeniową. W miejscu infekcji następuje najczęściej silne przewężenie prowadzące do obumierania rośliny.

Grzyby i grzybopodobne organizmy wywołujące zgorzel siewek:

Patogeny zgorzelowe oddziaływają początkowo na siewki produktami swego metabolizmu. Objawem tego jest utrata przez siewki turgoru. Następnym etapem jest przenikanie strzępek do wnętrza tkanek siewki. Atak grzyba uruchamia reakcje obronne siewki: następuje zwiększenie przemiany materii, szczególnie wzrasta aktywność enzymów oddechowych. Młode siewki wykazują zwykle wysoką podatność na patogeny grzybowe. Wyjątkiem jest Phytophthora coctorum, który, jak się wydaje, w krajowych szkółkach atakuje tylko buka, pozostałe patogeny zgorzeli siewek porażają zarówno siewki iglaste, jak i liściaste, powodując typową zgorzel przedwschodową kiełkujących roślin. Miejsce infekcji i szczegółowy przebieg choroby, są specyficzne dla rodzaju patogenu.

W warunkach uznawanych za naturalne, patogeny zgorzelowe ograniczane są przez swych antagonistów (naturalne inhibitory), co pozwala zachować równowagę biologiczną w zbiorowisku grzybów glebowych. W szkółkach o długim okresie eksploatacji obserwuje się pogarszanie się warunków bytowania saprofitów. W związku z tym występuje tendencja do ich zanikania, co z kolei pozwala na rozwój grzybów zgorzelowych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Karol Mańka: Fitopatologia leśna. Warszawa: PWRiL, 1992. ISBN 83-09-01507-0.,
  2. Instrukcja Ochrony Lasu, rozdział w wersji interaktywnej,
  3. Lista literatury Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego dotycząca chorób nasion,