Zgromadzenie Irlandii Północnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy obecnego parlamentu Irlandii Północnej. Zobacz też: inne parlamenty w historii Irlandii.
Zgromadzenie Irlandii Północnej
Tionól Thuaisceart Éireann
Państwo  Wielka Brytania
Prowincja  Irlandia Północna
Rodzaj jednoizbowy
Kierownictwo
Przewodniczący William Hay
Struktura
Struktura Zgromadzenie Irlandii PółnocnejTionól Thuaisceart Éireann
Liczba członków 108
Stowarzyszenia polityczne Koalicja

Opozycja

Ostatnie wybory 5 maja 2011
Siedziba
Siedziba Zgromadzenie Irlandii PółnocnejTionól Thuaisceart Éireann
Strona internetowa
Irlandia Północna
Herb Irlandii Północnej
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Irlandii Północnej

Zgromadzenie Irlandii Północnej (ang. Northern Ireland Assembly, irl. Tionól Thuaisceart Éireann, scots Norlin Airlann Semmlie) - autonomiczny parlament Irlandii Północnej, składający się ze 108 deputowanych wybieranych na czteroletnią kadencję.

Zgromadzenie zostało powołane do życia na mocy porozumienia wielkopiątkowego z 1998 roku. W roku 2000 oraz w latach 2002-2007 jego działalność była zawieszona, podobnie jak cała autonomia Irlandii Północnej, co miało związek z poważnymi sporami między partiami unionistycznymi (opowiadającymi się za pozostawaniem Irlandii Płn. przy Wielkiej Brytanii) a republikańskimi (partiami walczącymi o jej przyłączenie do Republiki Irlandii). Ostatnie wybory miały miejsce w marcu 2007, a Zgromadzenie wznowiło prace dwa miesiące później.

W wyborach do Zgromadzenia stosuje się taki sam podział Irlandii Płn. na okręgi wyborcze jak przy wyłanianiu północnoirlandzkiej delegacji do Izby Gmin. W każdym z 18 okręgów wybiera się 6 deputowanych. Stosuje się przy tym ordynację proporcjonalną i zasadę pojedynczego głosu przechodniego. Przy przeliczaniu głosów na mandaty używana jest metoda d'Hondta.

Siedzibą Zgromadzenia jest pałac położony na terenie zabytkowej posiadłości Stormont w Belfaście. Jego członkowie mają prawo dopisywać sobie post-nominal letters MLA.

Kompetencje[edytuj | edytuj kod]

Przepisy o autonomii Irlandii Północnej wprowadzają trzy kategorie dziedzin: przeniesione (transferred), zastrzeżone (reserved) i wyłączone (excepted). W sprawach przeniesionych, Irlandia Północna posiada swobodę kształtowania swojego porządku prawnego, zaś władzę wykonawczą sprawuje jej autonomiczny rząd. Sprawy zastrzeżone obecnie regulowane są jeszcze przez władze w Londynie, jednak mogą zostać przeniesione na szczebel władz autonomicznych w przyszłości. W sprawach wyłączonych władze centralne Wielkiej Brytanii zamierzają na stałe zachować swoje kompetencje.

Kwestie przeniesione[edytuj | edytuj kod]

  • edukacja
  • zdrowie
  • rolnictwo
  • przedsiębiorczość, handel i inwestycje
  • środowisko naturalne
  • rozwój regionalny (w tym transport)
  • zatrudnienie
  • finanse
  • rozwój społeczny
  • kultura, sztuka i sport

Kwestie zastrzeżone[edytuj | edytuj kod]

  • prawo karne
  • policja
  • nawigacja i lotnictwo cywilne
  • handel międzynarodowy i rynki finansowe
  • poczta i telekomunikacja
  • szelf kontynentalny i dno morza
  • przepisy odnośnie biernego prawa wyborczego do Zgromadzenia Irlandii Północnej
  • sprawy konsumenckie
  • własność intelektualna

Kwestie wyłączone[edytuj | edytuj kod]

  • sukcesja królewska
  • stosunki międzynarodowe
  • obrona i siły zbrojne
  • polityka narodowościowa, obywatelstwo i imigracja
  • podatki o zasięgu obejmującym całą Wielką Brytanię
  • organizacja wyborów
  • polityka walutowa
  • odznaczenia

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]