ZiU-9

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Schemat trolejbusu ZiU-9
Trolejbus ZiU-9 w Moskwie
Trolejbus ZiU-9G w Niżnym Nowogrodzie w Rosji
Trolejbus ZiU-9 w Budapeszcie
Zabytkowy ZIUtek przed Lubelskim ratuszem
Wikimedia Commons

ZiU-9 (ЗиУ-9) – trolejbus produkowany w Rosji (przed 1991 w Związku Radzieckim) od 1971. Były często używane w Polsce w czasach PRL, ale sukcesywnie były wycofane w w latach 90. XX wieku (w Polsce można zobaczyć przebudowany na bar trolejbus ZiU-9 na ulicach w Lublinie[1]). Są one nadal często używane w państwach dawnego Związku Radzieckiego. Wyprodukowano około 42000 trolejbusów tego modelu. ZiU to skrót od Zawod imieni Uritskogo. Zakład ten znajduje się w mieście Engels. Kilka innych fabryk w Rosji i na Białorusi produkuje bardzo podobne trolejbusy. Pojazdy te obecnie oznaczone są jako ZiU-682, natomiast sam zakład od 1996 roku nosi nazwę Trolza.

Historia i rozwój trolejbusu ZiU-9[edytuj | edytuj kod]

Powstawanie i gwałtowny rozwój sieci trolejbusowych w licznych miastach Związku Radzieckiego w latach 60. XX wieku sprawiły, że wzrosło zapotrzebowanie na tabor trolejbusowy. Trolejbus ZiU-5, najbardziej podówczas rozpowszechniony, nie odpowiadał potrzebom dużych potoków pasażerskich w największych miastach w Rosji – był raczej przystosowany do miast średniej wielkości niż do miast pokroju stolicy Rosji czy Leningradu (obecnie Sankt Petersburga). Poza tym trolejbus ZiU-5 miał aluminiowe nadwozie, którego produkcja była droga i dość skomplikowana technologicznie. Ponadto dwie pary drzwi trolejbusu ZiU-5 nie sprawdzały się w warunkach dużego tłoku.

Trolejbus ZiU-9 zdołał rozwiązać te kłopoty. W porównaniu do trolejbusu ZiU-5 miał jedną parę drzwi więcej: w efekcie trolejbus miał dwie pary szerokich drzwi w środku i na końcu oraz mniejsze drzwi z przodu. Nadwozie trolejbusu ZiU-9 było ze stali, co zmniejszyło koszty i uprościło produkcję. Wygląd zewnętrzny trolejbus ZiU-9 zawdzięcza po części ówczesnym trolejbusom MANa.

Wyposażenie elektryczne trolejbusu ZiU-9 bardzo nieznacznie różniło się od poprzednika – trolejbusu ZiU-5, zwiększona została w nim tylko moc silnika. Z uwagi na prostszą obsługę pozostano również przy rozruchu oporowym. Pierwszy trolejbus ZiU-9 wyjechał na ulice stolicy Rosji w 1971 roku i po małych zmianach wyglądu wszedł do masowej produkcji.

Późniejsze oznaczenie trolejbusu, '682' wywodzi się ze zunifikowanego systemu oznaczania pojazdów transportu miejskiego. W 1986 roku wprowadzono nowy system w którym oznaczenie ZiU-682 zmieniono na HTI-682. Skrót HTI w cyrylicy zapisuje się jako ХТИ, natomiast to oznaczenie w 1995 zostało pomylone z łacińskim XTU i te trzy litery stały się oficjalną nazwą trolejbusu.

Modyfikacje trolejbusu ZiU-9[edytuj | edytuj kod]

Podczas produkcji wprowadzano do konstrukcji różne zmiany. Każda ważniejsza zmiana wyróżniona została przez dodatkową literę po oznaczeniu '9' albo '682':

  • (1971) ZiU-9 – pierwsze prototypy
  • (1972) ZiU-9B (ЗиУ-9Б) – trolejbusy produkowane seryjnie
  • (1976) ZiU-9W (ЗиУ-9В) – zmiany w wyposażeniu elektrycznym trolejbusów
  • (1992) ZiU-9G (ЗиУ-9Г) – zastąpienie elektrycznego mechanizmu drzwi trolejbusu pneumatycznym, lżejsza rama trolejbusu.

Ten wariant jest produkowany obecnie i jest najtańszym trolejbusem oferowanym w Rosji. Pełna nazwa trolejbusu to XTU-682ГОЕ-012.

Przypisy

  1. ziutek.pl. [dostęp 2010-01-05].