Ziarnóweczka cynobrowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ziarnóweczka cynobrowa
Cystodermella cinnabarina 74577.jpg
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj ziarnóweczka
Gatunek ziarnóweczka cynobrowa
Nazwa systematyczna
Cystodermella cinnabarina (Alb. & Schwein.) Harmaja
Karstenia 42(2): 45 (2002)
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Cystodermella cinnabarina 456.jpg
Cystodermella cinnabarina.JPG


Ziarnóweczka cynobrowa (Cystodermella cinnabarina (Alb. & Schwein.) Harmaja) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003, wcześniej gatunek ten znany był pod polską nazwą ziarnówka cynobrowa[2]. Ma ponad 20 synonimów łacińskich. Niektóre z nich[3]:

  • Agaricus cinnabarinus (Alb. & Schwein.) Fr. 1857
  • Agaricus terryi Berk. & Broome 1870
  • Armillaria cinnabarina (Alb. & Schwein.) Kauffman) 1923
  • Cystoderma cinnabarinum (Alb. & Schwein.) Fayod 1889
  • Cystoderma cinnabarinum var. claricolor Romagn. 1961
  • Cystoderma terryi (Berk. & Broome) Harmaja 1978
  • Lepiota cinnabarina (Alb. & Schwein.) P. Karst. 1914
  • Lepiota terryi (Berk. & Broome) P. Karst. 1879

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 3-8 cm, u młodych okazów półkulisty lub dzwonkowaty, później łukowaty, na koniec płasko rozpostarty. Brzeg kapelusza długo pozostaje podwinięty. Powierzchnia ziarnista, w kolorze od żywopomarańczowego przez cynobrowoczerwony do ceglastoczerwonego,, na słońcu blaknie do żółtopomarańczowego[4].

Blaszki

Gęste i przy trzonie nieco wykrojone ząbkiem. U młodych owocników białe, u starszych ochrowożółte[4].

Trzon

Wysokość 4-8 cm, grubość do 1 cm, walcowaty i nieco rozszerzony dołem. Posiada nietrwały, biały, kosmkowato-łuskowaty pierścień. Powierzchnia pod pierścieniem od ochrowożółtej do bladopomarańczowej pokryta cynobrowymi kosmkami i łuskami, nad pierścieniem białawo-włóknista, ale bez łuseczek[4].

Miąższ

W kolorze od białego do żółtawego, po uszkodzeniu nie zmienia barwy. Smak niewyraźny, zapach bardzo slaby[4].

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki eliptyczne, gładkie, nieamyloidalne, o rozmiarach 4-5 x 2.5-3 μ. Występują cystydy[5]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje w Ameryce Północnej i w Europie[5]. Grzyb naziemny. Rośnie w lasach iglastych i mieszanych. Na trawie, wśród mchów, także na obrzeżach dróg leśnych[4]. Owocniki pojawiają się od lipca do października[2]. W Polsce gatunek rzadki. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych. Znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych także w Holandii, Danii, Anglii, Niemczech[6].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny[4]. Saprotrof[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-14].
  2. 2,0 2,1 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 MushroomEXpert (ang.). [dostęp 2013-03-04].
  6. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.