Ziarnówka ochrowożółta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ziarnówka mieniąca)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ziarnówka ochrowożółta
Ziarnówka ochrowożółta: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina pieczarkowate
Rodzaj ziarnówka
Gatunek ziarnówka ochrowożółta
Nazwa systematyczna
Cystoderma amianthinum (Scop.) Fayod
Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 351 (1889)
Amiant-Körnchenschirmling Cystoderma amianthinum.jpg
Ziarnisty kapelusz

Ziarnówka ochrowożółta (Cystoderma amianthinum (Scop.) Fayod) – gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cystoderma, Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1772 Giovanni Antonio Scopoli nadając mu nazwę Agaricus amianthinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1889 Fayod, przenosząc go do rodzaju Cystoderma[1]. Ma ponad 20 synonimów łacińskich[2].

Gatunkowa nazwa łacińska pochodzi od słowa amianthinus oznaczającego "niepoplamiony"[3]. Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003, wcześniej gatunek ten znany był pod polską nazwą ziarnówka mieniąca[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wytwarza wiele form i jest zmienny pod względem zabarwienia. Spotyka się formy o kapeluszach zupełnie białych.

Kapelusz

Średnica 2-5 cm. U młodych owocników półkolisty, potem łukowaty, na koniec płaski. Z brzegów zwisają kosmki będące resztkami osłony. Jest promieniście pomarszczony, niehigrofaniczny. Powierzchnia sucha, ziarenkowata, początkowo o barwie bladożółtej, później ochrowej i złotoochrowej[5].

Blaszki

O szerokości do 4 mm, gęsto ustawione, przy trzonie nieco wykrojone. U młodych okazów białe, później ochrowożółtawe[5].

Trzon

Wysokość 4-6 cm, grubość 2-5 mm. Jest łamliwy, walcowaty, w dolnej części zgrubiały, czasami zakrzywiony, początkowo pełny, później wewnątrz pusty. Powierzchnia tej samej barwy co kapelusz. W górnej części mały, wznoszący się pierścień, białawy i gruzełkowato kosmkowaty. Powyżej pierścienia jest nagi, poniżej pokryty odstającymi łuskami[5].

Miąższ

Żółtawy. W kapeluszu miękki, w trzonie twardy. Zapach nieprzyjemny, ziemisty[3].

Wysyp zarodników

Biały, amyloidalny. Zarodniki o średnicy 4-6 × 3-4 µm[3].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Ziarnówka ochrowożółta jest szeroko rozprzestrzeniona w Ameryce Północnej i Europie. Z terenów Azji opisano jej występowanie tylko w Japonii i w obwodzie magadańskim na dalekim wschodzie Rosji. Występuje także w Australii i na niektórych wyspach[6]. W Polsce gatunek pospolity, występujący na całym obszarze kraju[4].

Grzyb naziemny. Rośnie w świetlistych lasach iglastych i mieszanych, na polanach, wśród mchów, pod sosnami, świerkami, bukami, w zaroślach, na wrzosowiskach, spotykany jest także na pastwiskach. Owocniki pojawiają się od sierpnia do listopada[5].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[4]. Grzyb jadalny, jednak ze względu na niewielkie rozmiary ma znikomą wartość dla grzybiarzy. Nie zaleca się też jego zbierania ze względu na możliwość pomylenia z niektórymi trującymi czubajeczkami[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Ziarnówkę ochrowożółtą można pomylić z jadalną ziarnówką żółtawą (Cystoderma jasonis)[3]. Od innych ziarnówek odróżnia się ochrowym zabarwieniem, od czubajeczek pierścieniem i ziarnistym kapeluszem[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-14].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 116. ISBN 83-7404-513-2.
  4. 4,0 4,1 4,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-01].