Zielona chemia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zielona chemia (ang. green chemistry, sustainable chemistry) – koncepcja zakładająca projektowanie i przeprowadzanie procesów chemicznych w taki sposób, aby ograniczyć użycie i powstawanie szkodliwych substancji[1][2]. Termin wprowadził Paul Anastas w 1991 roku. Koncepcja opiera się na dwunastu zasadach[3][4]:

  1. zapobieganie powstawaniu odpadów zamiast ich późniejszego unieszkodliwiania
  2. „ekonomia atomowa” (projektowanie syntez tak, by zmaksymalizować udział substratów w produkcie końcowym)
  3. minimalizacja użycia i produkcji substancji niebezpiecznych podczas syntez
  4. projektowanie produktów chemicznych zachowujących swoje funkcje, ale o mniejszej szkodliwości
  5. ograniczenie użycia rozpuszczalników i innych substancji pomocniczych oraz zminimalizowanie ich szkodliwości
  6. wydajne wykorzystanie energii w procesach chemicznych i w ramach możliwości, przeprowadzanie ich w warunkach (temperatury i ciśnienia) otoczenia
  7. wykorzystanie surowców pochodzących ze źródeł odnawialnych
  8. ograniczenie tworzenia dodatkowych odpadów powstających przy stosowaniu m.in. grup ochronnych
  9. preferowanie reakcji katalitycznych (wykorzystanie jak najbardziej selektywnych katalizatorów)
  10. projektowanie produktów w taki sposób, by po okresie ich używania rozkładały się na substancje nieszkodliwe
  11. kontrolowanie w czasie rzeczywistym procesów, w których mogą powstawać szkodliwe substancje
  12. stosowanie substancji (w odpowiedniej postaci), które ograniczają ryzyko wystąpienia wypadków

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Basics of Green Chemistry (ang.). Environmental Protection Agency. [dostęp 2015-04-20].
  2. What is Green Chemistry? (ang.). American Chemical Society. [dostęp 2015-04-20].
  3. 12 Principles of Green Chemistry (ang.). American Chemical Society. [dostęp 2015-04-20].
  4. Katharine Sanderson. It’s Not Easy Being Green. „Nature”. 469, 2011. DOI: 10.1038/469018a. [dostęp 2015-04-20].