Zieloni (Polska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Zieloni 2004)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Partia Zieloni
Skrót Zieloni
Lider Agnieszka Grzybek, Adam Ostolski
Data założenia 6 września 2003
Adres siedziby ul. Marszałkowska 1 lok. 160, 00-624 Warszawa
Deklarowana
ideologia polityczna
zielona polityka, pacyfizm, centrolewica
Deklarowane
poglądy gospodarcze
państwo opiekuńcze, ekologiczna reforma podatkowa, społeczna gospodarka rynkowa
Liczba członków ok. 550 (czerwiec 2014)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Zielonych
Młodzieżówka Ostra Zieleń
Barwy      zieleń
Obecni posłowie
1 / 460
Obecni senatorowie
0 / 100
Obecni eurodeputowani
0 / 51
strona oficjalna

Partia Zielonipolska partia polityczna o programie proekologicznym, pacyfistycznym i feministycznym z naciskiem na prawa człowieka, sprawiedliwość społeczną oraz zrównoważony rozwój. Powstała na kongresie założycielskim w dniach 6–7 września 2003. Zarejestrowana sądownie 23 lutego 2004. Do kongresu, który odbył się w dniach 2–3 marca 2013, partia nosiła nazwę Zieloni 2004 (pozostała ona zastrzeżoną nazwą historyczną).

Program polityczny[edytuj | edytuj kod]

Podobnie, jak inne partie tego nurtu na świecie, Zieloni opierają swoje poglądy na czterech filarach: ekologia, sprawiedliwość społeczna, demokracja oddolna oraz pacyfizm.

Zieloni postulują m.in.:

  • zrównoważony rozwój gospodarczy, społeczny, ekologiczny;
  • model energetyki opartej na efektywności energetycznej i prosumenckiej energetyce odnawialnej;
  • sprawiedliwość społeczną i wyrównywanie nierówności;
  • utrzymanie rozdziału Kościołów i związków religijnych od państwa;
  • prawa kobiet do legalnego przerywania ciąży;
  • wprowadzenie rejestrowanych związków partnerskich (dostępnych zarówno dla osób homo-, jak i heteroseksualnych);
  • politykę narkotykową opartą na edukacji i prewencji, a nie karaniu;
  • utrzymanie państwowej oświaty i służby zdrowia;
  • wycofanie polskiego wojska z Afganistanu;
  • zrównoważone zagospodarowanie przestrzenne;
  • politykę miejską opartą na usługach publicznych, aktywnej polityce mieszkaniowej, rozwoju dostępnego transportu publicznego, wspieraniu powszechnej i dostępnej edukacji, zdrowia i kultury, poszanowaniu zieleni i ekosystemów;
  • zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, rozwój rolnictwa ekologicznego, całkowite wyeliminowanie GMO.

Sprzeciwiają się przywróceniu kary śmierci oraz wprowadzeniu podatku liniowego, a także budowie elementów amerykańskich instalacji antyrakietowych w Polsce (tzw. tarcza antyrakietowa).

Program gospodarczy Zielonych opiera się na zrównoważonym rozwoju – koncepcji ekologicznej i społecznej gospodarki rynkowej. Zrównoważony rozwój zakłada integrację celów społecznych, ekologicznych i ekonomicznych m.in. poprzez realizację ekologicznej reformy podatkowej.

Zieloni domagają się skutecznego wdrażania zasady zanieczyszczający płaci. Według Zielonych wprowadzanie ekologicznej, społecznej gospodarki rynkowej przynosi także rozwój małych i średnich przedsiębiorstw oraz nowe, zielone miejsca pracy w takich sektorach gospodarki, jak energetyka odnawialna, termorenowacja, rolnictwo ekologiczne, budownictwo ekologiczne (np. domy pasywne), transport przyjazny środowisku, odmaterializowywanie produkcji itp. Zieloni sprzeciwiają się budowie elektrowni jądrowych, powołując się na istniejące w ich ocenie powody ekonomiczne i ekologiczne. Zieloni zwracają też uwagę na zagrożenia związane ze stosowaniem metody szczelinowania hydraulicznego do poszukiwania gazu z łupków.

Zieloni postulują wyrównywanie szans kobiet i mężczyzn w sferze ekonomicznej – równą płacę za wykonywanie tej samej pracy, zwiększanie udziału kobiet w zarządzaniu firmami adekwatne do poziomu wykształcenia itp. Zieloni są przeciwni budowaniu wzrostu gospodarczego na łamaniu praw człowieka i pracownika, niszczeniu środowiska czy inwestowaniu w przemysł zbrojeniowy i jądrowy.

Zieloni to partia alterglobalistyczna, popiera także wolne i otwarte oprogramowanie[2].

Partia popiera pogłębianie integracji europejskiej i projekt konstytucji UE bez odwołań do chrześcijaństwa w preambule[3].

Partia Zielonych prowadzi także kampanię na rzecz połączenia kolejowego Rail Baltica (m.in. przerzucenie na koleje tranzytowego ciężarowego transportu drogowego – „tiry na tory”) i alternatywnego przebiegu europejskiej drogi ekspresowej Via Baltica, omijającego bardzo cenną przyrodniczo Dolinę Rospudy[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założycielami Zielonych były osoby wywodzące się z różnych środowisk, zwłaszcza organizacji pozarządowych: ekologicznych, feministycznych, a także działających na rzecz praw człowieka oraz równouprawnienia mniejszości światopoglądowych, seksualnych, narodowych i innych. Większość z nich tworzyła „Grupę Referendalną Zieloni”, działającą w kampanii referendalnej na rzecz przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wiosną 2003. Rok 2004 w nazwie Zielonych wiązał się z członkostwem Polski w UE od 1 maja 2004. Partia należy do Europejskiej Partii Zielonych – ogólnoeuropejskiej partii politycznej powołanej 22 lutego 2004 w Rzymie. Zieloni ściśle współpracują z grupą Zieloni – Wolny Sojusz Europejski w Parlamencie Europejskim, której deputowani m.in. protestowali przeciwko budowie rządowego wariantu obwodnicy Augustowa przez dolinę Rospudy oraz doprowadzili do debat i przyjęcia rezolucji Parlamentu Europejskiego na temat homofobii w Polsce i całej Europie (ostatnia 26 kwietnia 2007).

Udział w wyborach[edytuj | edytuj kod]

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2004[edytuj | edytuj kod]

Pod hasłem „Do Unii po zmiany!” partia startowała w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004. Zarejestrowała listy w 3 z 13 okręgów wyborczych. Uzyskała 16 288 głosów, co dało jej 0,27% poparcia w skali kraju i 17. miejsce spośród 21 komitetów.

Wybory parlamentarne w 2005[edytuj | edytuj kod]

31 maja 2005 Zieloni zawarli porozumienie z Socjaldemokracją Polską i Unią Pracy o wspólnym starcie w wyborach parlamentarnych w 2005 (pod szyldem SDPL). Poparli również Marka Borowskiego w wyborach prezydenckich. Lista SDPL zdobyła 459 380 głosów (3,89% poparcia w skali kraju), z czego sami Zieloni uzyskali 19 644 głosów, co dało 0,17% poparcia w skali kraju (partia przyjęła regułę wystawienia po jednej osobie w okręgu wyborczym).

Wybory samorządowe w 2006[edytuj | edytuj kod]

Lokalne struktury Zielonych samodzielnie decydowały o formule startu w wyborach samorządowych w 2006 (m.in. dlatego władze krajowe partii odrzuciły zaproszenie do tworzącego się bloku Lewicy i Demokratów). Samodzielna lista Zielonych w Warszawie uzyskała 11 210 głosów (1,68%) i 7. miejsce na 14. Niecały 1% poparcia uzyskały we Wrocławiu i Gdańsku współtworzone przez Zielonych z Młodymi Socjalistami komitety lokalne. W innych miastach osoby związane z partią kandydowały z list lokalnych (głównie niepartyjnych) albo koalicji LiD. W jednym przypadku (Konin) komitet „Demokraci” z udziałem Zielonych zawarł umowę o tzw. blokowaniu list z PO.

Wybory parlamentarne w 2007[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2007 partia wystawiła czworo kandydatów do Senatu, rejestrując jednego z nich. Monika Paca uzyskała w okręgu katowickim 21 336 głosów (4,5% spośród głosujących), zajmując 8. miejsce spośród 10 kandydatów.

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2009[edytuj | edytuj kod]

1 lutego 2009 Zieloni wraz z Socjaldemokracją Polską i Partią Demokratyczną – demokraci.pl powołali koalicję Porozumienie dla Przyszłości, która przed wyborami do Parlamentu Europejskiego 13 marca 2009 zarejestrowała Koalicyjny Komitet Wyborczy Porozumienie dla Przyszłości – CentroLewica. KW PdP-CentroLewica zdobył 179 602 głosy (2,44% w skali kraju), w tym 26 002 głosy oddane na kandydatów Zielonych (0,35% w skali kraju). Członkowie partii uzyskali 13 748 głosów (7,65% oddanych na listę).

Wybory prezydenckie w 2010[edytuj | edytuj kod]

W wyborach prezydenckich w 2010 Zieloni poparli Grzegorza Napieralskiego w oparciu o analizę programów najważniejszych kandydatów. Kandydat SLD uzyskał w rankingu Zielonego Indeksu najwyższy wynik: 78 w skali od -200 do +200 punktów[5]. W drugiej turze członkowie partii zachęcali do głosowania, ale nie poparli żadnego z kandydatów, wskazując na ich konserwatyzm światopoglądowy i neoliberalizm gospodarczy[6].

Wybory samorządowe w 2010[edytuj | edytuj kod]

Przed wyborami samorządowymi w 2010 Zieloni podpisali porozumienie z SLD, Partią Kobiet, Unią Pracy i OPZZ[7]. Zieloni startowali z list SLD m.in. w Warszawie[8] i na Śląsku[9]. W niektórych innych miastach, np. Bydgoszczy i Lublinie, Zieloni wystartowali w ramach innych list lewicowych[10][11].

W wyniku wyborów Zieloni zdobyli pierwsze mandaty w samorządzie: 3 w radach miast i gmin (Warszawa, Opole i Kąty Wrocławskie) oraz 2 w sejmikach wojewódzkich (śląskim i zachodniopomorskim)[12].

Wybory parlamentarne w 2011[edytuj | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w 2011 przedstawiciele partii ponownie znaleźli się na listach Sojuszu Lewicy Demokratycznej, jednak nie uzyskali żadnego mandatu w Sejmie.

Wybory do Parlamentu Europejskiego w 2014[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 Zieloni utworzyli własny Komitet Wyborczy Partia Zieloni[13]. Start z list komitetu Zielonych zapowiedzieli przedstawiciele Partii Kobiet, Polskiej Partii Socjalistycznej i Młodych Socjalistów[14]. Komitet zarejestrował listy w pięciu okręgach[15]. Komitet Zielonych uzyskał w wyborach 22 481 głosów (0,32%), zajmując 10. miejsce (wyprzedzając m.in. komitet Demokracji Bezpośredniej, którego listy były zarejestrowane w sześciu okręgach).

Reprezentacja parlamentarna[edytuj | edytuj kod]

27 czerwca 2014 do Zielonych przystąpiła posłanka Anna Grodzka, która wystąpiła z Twojego Ruchu (pozostając jednak w klubie poselskim TR)[16].

Przewodniczące i przewodniczący[edytuj | edytuj kod]

W Zielonych od kół do Zarządu Krajowego obowiązuje zasada parytetu płci, a przewodniczy zawsze jednocześnie kobieta i mężczyzna (dwoje przewodniczących, do marca 2008 nazywanych „współprzewodniczącymi”).

Przewodniczące:

Przewodniczący:

Kongresy Zielonych[edytuj | edytuj kod]

  • Kongres Założycielski, 6–7 września 2003, Warszawa

Kongres przyjął Zielony Manifest, będący podstawowym dokumentem programowym powstającej partii[17].

  • I Kongres, 12–14 listopada 2004, Gdańsk
  • II Kongres, 24–26 lutego 2006, Katowice
  • III Kongres, 1–2 marca 2008, Warszawa

Kongres przyjął poprawki do statutu, zastępując określenia „współprzewodniczący” i „współprzewodnicząca” ich krótszymi wersjami. Zieloni przyjęli również kilka stanowisk dotyczących polityki zagranicznej, m.in. w sprawie wycofania wojska z Iraku i Afganistanu oraz sprzeciwu wobec tarczy antyrakietowej[18].

  • IV Kongres, 16–18 kwietnia 2010, Warszawa

Kongres przyjął cztery uchwały programowe: w sprawie ordynacji wyborczej, priorytetów polityki społecznej, polityki zdrowotnej i polityki edukacyjnej[19].

  • Kongres Programowy, 2–3 września 2011, Warszawa

Kongres przyjął pięć uchwał programowych, dotyczących: zielonej gospodarki, ochrony praw pracowniczych, polityki energetyczno-klimatycznej, świeckiego państwa i polityki kulturalnej[20].

  • VI Kongres Sprawozdawczo-Wyborczy, 2–4 grudnia 2011, Warszawa

Kongres wybrał nowe władze partii[21].

  • VII Kongres Sprawozdawczo-Wyborczy, 2–3 marca 2013, Warszawa

Kongres wybrał nowe władze partii[22], przyjął również dwie uchwały programowe, dotyczącą polityki europejskiej oraz polityki wspierania odnawialnych źródeł energii[23]. Zmieniono też nazwę partii z „Zieloni 2004” na „Zieloni”.

  • VIII Kongres Sprawozdawczo-Wyborczy, 12–13 lipca 2014, Warszawa

Kongres ponownie wybrał Agnieszkę Grzybek i Adama Ostolskiego na przewodniczących partii, przyjął również uchwały dotyczące wyborów samorządowych, prezydenckich i parlamentarnych[24].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Zobacz też kategorię: Politycy Zielonych (Polska).

Przypisy

  1. Krzysztof Lepczyński: Dlaczego Zieloni nie odnosili sukcesów? Grodzka: Bo mnie tam nie było. tokfm.pl, 30 czerwca 2014. [dostęp 1 lipca 2014].
  2. Zielona Gospodarka. zieloni2004.pl, 6 września 2011. [dostęp 26 kwietnia 2012].
  3. Zieloni nie chcą umierać za Niceę. wyborcza.pl, 5 października 2003. [dostęp 26 kwietnia 2012].
  4. Stanowisko Zielonych 2004 w sprawie przebiegu trasy Via Baltica przez Dolinę Rospudy. zieloni2004.pl, 21 lipca 2006. [dostęp 26 kwietnia 2012].
  5. Wspieramy progresywną politykę, walczymy z konserwatywną prawicą. zieloni2004.pl, 18 czerwca 2010. [dostęp 28 lipca 2010].
  6. Zieloni o II turze wyborów prezydenckich: Nie popieramy żadnego z kandydatów!. zieloni2004.pl, 29 czerwca 2010. [dostęp 28 lipca 2010].
  7. Agata Kondzińska: SLD: Bomba poszła w górę. wyborcza.pl, 9 października 2010. [dostęp 9 października 2010].
  8. Warszawscy Zieloni w koalicji z SLD chcą budować miasto na ludzką skalę. zieloni2004.pl, 8 października 2010. [dostęp 9 października 2010].
  9. Zieloni i Partia Kobiet na listach wraz z SLD. onet.pl, 30 września 2010. [dostęp 9 października 2010].
  10. Grażyna Ciemniak kandydatką na prezydenta Bydgoszczy. pomorska.pl, 18 września 2010. [dostęp 13 listopada 2010].
  11. Sławomir Skomra: Izabella Sierakowska stworzy nowy festiwal. gazeta.pl, 18 września 2010. [dostęp 13 listopada 2010].
  12. Zieloni weszli do samorządów!. zieloni2004.pl, 23 listopada 2010. [dostęp 25 listopada 2010].
  13. Wykaz złożonych zawiadomień o utworzeniu komitetu wyborczego w związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego. pkw.gov.pl, 28 lutego 2014. [dostęp 3 marca 2014].
  14. Zieloni w eurowyborach: ekologicznie, socjalnie, równościowo. wyborcza.pl, 1 marca 2014. [dostęp 3 marca 2014].
  15. Komitet Wyborczy Partia Zieloni. pkw.gov.pl. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  16. Anna Grodzka odchodzi z Twojego Ruchu. rp.pl, 27 czerwca 2014. [dostęp 27 czerwca 2014].
  17. Zielony Manifest. zieloni2004.pl, 6–7 września 2003. [dostęp 28 lipca 2010].
  18. Bartłomiej Kozek, Karolina Jankowska: III Kongres Zielonych 2004. lewica.pl, 3 marca 2008. [dostęp 28 lipca 2010].
  19. Nowe władze, nowy program. zieloni2004.pl, 19 kwietnia 2010. [dostęp 28 lipca 2010].
  20. II Kongres Programowy za nami!. zieloni2004.pl, 5 września 2011. [dostęp 26 kwietnia 2012].
  21. Radek Gawlik i Agnieszka Grzybek na czele Zielonych. zieloni2004.pl, 5 grudnia 2011. [dostęp 26 kwietnia 2012].
  22. Nowe władze Zielonych 2004. lewica24.pl, 4 marca 2013. [dostęp 6 marca 2013].
  23. Zieloni: Polityka może być inna. zieloni2004.pl, 4 marca 2013. [dostęp 7 marca 2013].
  24. Agnieszka Grzybek i Adam Ostolski ponownie na czele Partii Zieloni. onet.pl, 13 lipca 2013. [dostęp 14 lipca 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Zieloni