Zmiana społeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zmiana społeczna - szeroko rozumiana niecykliczna przemiana instytucji, norm, kultury, czy też struktury społecznej.

Jest to różnica pomiędzy stanem systemu społecznego w pewnej chwili a jego stanem po upływie określonego czasu[1].

Zmiana społeczne może polegać na[2]:

  1. zmianie składu systemu społecznego;
  2. zmianie w strukturze społecznej;
  3. zmianie funkcji społecznych;
  4. zmianie granic systemu;
  5. zmianie w relacjach między podsystemami społecznymi;
  6. zmianie w środowisku systemu.

Zmiana społeczna jest pojęciem szerszym od rozwoju społecznego, który jest pewną ukierunkowaną zmianą polegającą na wzroście określonych cech[3]. Rozwój społeczny ukierunkowany na pewien całościowy, pozytywny stan społeczeństwa to postęp społeczny. Gwałtowna i znacząca zmiana w systemie społecznym to rewolucja.

Za podstawowe czynniki pojawiania się zmian społecznych uważa się: zmiany w środowisku naturalnym, zmiany demograficzne, technologiczne, dyfuzję kulturową, pojawienie się nowych idei oraz konfliktu społecznego[4].

Socjologia zmian społecznych[edytuj | edytuj kod]

Badanie zmiany społecznej należy do tradycyjnej problematyki socjologii.

Już w pierwszej połowie XIX wieku twórca terminu "socjologia" - Auguste Comte - wyróżnił dwa podstawowe spojrzenia na rzeczywistość społeczną: statykę i dynamikę, które były jednocześnie dwoma podstawowymi działami socjologii. To właśnie dynamika społeczna miała być dziedziną opisującą zmiany dokonujące się w społeczeństwie[5].

Zgodnie z typologią przedstawioną przez Garetha Morgana i Gibsona Burrella w pracy Sociological paradigms and organizational analysis (1979), można podzielić paradygmaty w naukach społecznych zgodnie z dwoma dychotomiami: na te w których rzeczywistość społeczna ma charakter obiektywny lub subiektywny, oraz na te, które twierdzą, że świat społeczny ulega ciągłej zmianie lub jest stale taki sam.

Przypisy

  1. Piotr Sztompka: Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak, 2005, s. 20. ISBN 83-240-0598-6.
  2. Piotr Sztompka: Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak, 2005, s. 20-21. ISBN 83-240-0598-6.
  3. Piotr Sztompka: Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak, 2005, s. 23. ISBN 83-240-0598-6.
  4. Słownik socjologiczny. Toruń: Graffiti BC, 1997. ISBN 8390078414.
  5. Piotr Sztompka: Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak, 2005, s. 19. ISBN 83-240-0598-6.